II SA/Kr 103/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 11 października 2013 roku nr: [....] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a wniosek oddalić II SA/Kr 103/14 U Z A S A D N I E N I E Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 października 2013 roku w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, skarżący A.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzi dom dwuizbowy o powierzchni użytkowej 19 m² oraz działka wielkości 0,7 ha. Strona nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy A. J. podniósł, iż jest emerytem i rencistą [...] grupy. Otrzymuje emeryturę w wysokości około 2.500 zł łącznie ze wszystkimi dodatkami. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie w terminie 7 dni: oświadczenia jaka jest wysokość pobieranego w miesiącu świadczenia, przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, udokumentowanie aktualnymi rachunkami wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem strony (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, telefon, itp., a także udokumentowanie wydatków ponoszonych na leczenie. Wezwanie, jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru, zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 marca 2014 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 26 marca 2014 roku. Mimo upływu zakreślonego siedmiodniowego terminu skarżący nie odniósł się do wezwania. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Zdaniem orzekającego A. J. nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez skarżącego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Przede wszystkim orzekający nie dysponuje żadnymi danymi dotyczącymi wysokości wydatków ponoszonych przez skarżącego, a związanych z jego koniecznym utrzymaniem. Brak jest także dokładnych danych o wysokości dochodów, którymi dysponuje w miesiącu skarżący. We wniosku "PPF" A.J. podał jedynie szacunkową wysokość świadczenia (około 2.500 zł), a załączona do wniosku kopia decyzji ZUS z dnia 1 marca 2013 roku o waloryzacji renty jest nieczytelna w miejscach, gdzie przedstawione są dane dotyczące wysokości pobieranego świadczenia. Ponadto dane zawarte w decyzji z dnia 1 marca 2013 4roku są już nieaktualne, bowiem dotyczą ubiegłego roku. Od 1 marca 2014 roku skarżący otrzymuje świadczenie po waloryzacji, w innej wysokości. W takiej sytuacji orzekający nie może dokonać sumarycznego zestawienia uzyskiwanych w miesiącu dochodów i ponoszonych przez skarżącego kosztów, aby ustalić czy pozostają mu jakiekolwiek wolne środki finansowe, którymi mógłby pokryć należne w sprawie koszty sądowe. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Nieudzielanie przez skarżącego informacji, o których mowa w skierowanym do niego wezwaniu, a także nieprzesłanie dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości płatniczych A. J. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, że faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z tym wniosek strony o przyznanie prawa pomocy należało oddalić na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.