II SA/Kr 1031/10

PostanowienieWSA w Krakowie2011-06-03

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący wielokrotnie składał wnioski o przyznanie prawa pomocy, a poprzednie zostały oddalone, nowe okoliczności faktyczne uzasadniają uwzględnienie kolejnego wniosku, mimo że sytuacja materialna nie uległa znacznemu pogorszeniu, a skarżący posiada znaczący majątek i stałe dochody?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał wystarczających podstaw do jego uwzględnienia. Pomimo powołania się na wyklarowanie się sytuacji w spłacanych kredytach, nie nastąpiła znacząca zmiana w sytuacji materialnej skarżącego, która uzasadniałaby zmianę wcześniejszych postanowień odmawiających przyznania prawa pomocy. Posiadanie stałych dochodów z najmu, domu o powierzchni 120 m² oraz nieruchomości rolnej o areale 1,30 ha wyklucza uznanie skarżącego za osobę ubogą w rozumieniu przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący P.Z. złożył kolejny, trzeci wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca podniósł, że jego sytuacja materialna uległa poprawie w związku z wyklarowaniem się sytuacji w spłacanych kredytach, jednakże nadal wydatki rodziny są równe z przychodami. W poprzednich postępowaniach wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy zostały oddalone.
Rozstrzygnięcie
Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 czerwca 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie nałożenia kary p o s t a n a w i a wniosek skarżącego oddalić W dniu [...] maja 2011 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 czerwca 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie nałożenia kary. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A.Z. oraz synem M. ur. [...] .2010 roku. Ich miesięczny dochód wynosi 3.330 zł i stanowi go dochód skarżącego z najmu w wysokości 3.130 zł oraz dochód żony z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 200 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 120 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 1,30 ha. Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący P.Z. podniósł, iż złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy ze względu na wyklarowanie się sytuacji w spłacanych kredytach. Obecnie wydatki skarżącego i jego żony są mniej więcej równe z przychodami. Żona skarżącego nie prowadziła działalności gospodarczej od maja zeszłego roku. Klienci w większości odeszli do konkurencji, ponieważ usługi dla nich świadczone były wybiórcze. Działalność nie przynosiła i obecnie nie przynosi żadnych dochodów. Zanim wróci ruch w interesie upłynie trochę czasu. Przez ostatnie trzy miesiące utarg żony wyniósł 900 zł. Wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: spłata pożyczki na wykończenie domu 1.821,24 zł, energia elektryczna 321,25 zł, wyżywienie 500 zł, ubrania i buty 100 zł, środki czystości, leki i pieluchy 100 miesięcznie oraz gaz 1.470,79 zł za dwa miesiące. Do wniosku skarżący załączył następujące dokumenty: łączny raport okresowy za okres od 1 kwietnia 2011 roku do 25 maja 2011 roku, kopie rachunków za gaz i energię elektryczną, kopię umowy kredytowej oraz zeznania PIT-36 o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2010 przez A.Z. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Aktualnie rozpoznawany wniosek jest kolejnym (trzecim) wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Drugi wniosek skarżącego o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym również został rozpoznany negatywnie (postanowienie Referendarza sądowego z dnia 11 marca 2011 roku), a sprzeciw od tego postanowienia odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2011 roku. Rozpoznanie kolejnego (trzeciego) wniosku skarżącego winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszych postanowieniach może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy. W aktualnie rozpoznawanym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący jako nową okoliczność podał fakt wyklarowania się sytuacji w spłacanych kredytach. Obecnie rodzina skarżącego nie ponosi już wyższych wydatków niż zadeklarowane dochody. Jednakże rodzina nadal nie ma z czego odkładać, ponieważ wiąże się to z zabraniem pieniędzy na życie. W ocenie orzekającego w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę jego aktualnej sytuacji materialnej. Nie zmieniła się sytuacja osobista i majątkowa skarżącego. Fakt spłaty kredytu zaciągniętego na prowadzoną przez żonę działalność gospodarczą (zakup urządzenia....) został podniesiony przez skarżącego w uprzednio złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie jest to zatem okoliczność nowa, nieznana orzekającemu. Z załączonych dokumentów (karta 97 akt) wynika, że umowa kredytowa została zawarta w dniu 12 lutego 2009 roku, a kredyt kwocie 30 tys. zł podlegał spłacie w 24 równych ratach po 1.250 zł. Spłata zaciągniętego zobowiązania powoduje, że sytuacja wnioskodawcy uległa nie pogorszeniu, lecz poprawie, gdyż jego domowy budżet nie jest obciążony ratami w niemałej przecież wysokości. Nie zmniejszyły się także dochody skarżącego z najmu. W poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący deklarował dochody z tego źródła w wysokości 3.080 zł, zaś obecnie ich wysokość wynosi 3.130 zł, jest zatem o 50 zł wyższa. Wysokość deklarowanych wydatków jest na jednakowym poziomie, w stosunku do poprzednio rozpoznawanego wniosku. W ocenie orzekającego przedstawione przez skarżącego dane dotyczące sytuacji majątkowej nie wpływają na odmienną ocenę możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należy bowiem zauważyć, że w orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Skarżący jako osoba dysponująca stałymi miesięcznymi dochodami, będąca właścicielem 120-metrowego domu oraz nieruchomości rolnej o areale 1,30 ha zdaniem orzekającego za osobę ubogą nie może być uznany. Oceniając powyższe orzekający uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, skoro przesłanką uzasadniająca uwzględnienie takiego wniosku, zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest brak jakiegokolwiek dochodu. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Wysokość uzyskiwanych przez skarżącego w miesiącu dochodów, a także posiadany majątek pozwalają na poczynienie starań w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze powyższe orzekający stwierdza, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do tego, aby kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy mógł być oceniony w korzystny dla skarżącego sposób. Skarżący nie wykazał bowiem, aby nastąpiła taka zmiana okoliczności odnosząca się do jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło