II SA/Kr 1035/17
WyrokWSA w Krakowie2017-11-08
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Beata Łomnicka, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki budynku wybudowanego samowolnie na działce, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest na cele zieleni nieurządzonej, jest prawidłowa, mimo braku jednoznacznych ustaleń co do charakteru budynku i jego potencjalnej legalizacji w trybie art. 49b Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że niezależnie od ewentualnych uchybień w procedurze legalizacyjnej (art. 48 lub art. 49b Prawa budowlanego), kluczową przesłanką do orzeczenia rozbiórki jest brak zgodności samowolnie wzniesionego budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W sytuacji, gdy plan ten jednoznacznie zakazuje zabudowy na danym terenie, nakaz rozbiórki jest w pełni uzasadniony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku wybudowanego samowolnie na działce nr [...] w miejscowości R. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżąca K. T. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak udziału w postępowaniu poprzedniego właściciela M. B., oraz błędną interpretację przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanej. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie : Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 25 maja 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 25 maja 2017 r. znak [...] na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.);
- art. 48 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r. poz. 290 ze zm., dalej: u.p.b.);
po rozpatrzeniu odwołania skarżącej - K. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] - ziemskiego w K. z dnia 27 stycznia 2017 r., nr [...], znak: [...], którą nakazano właścicielowi dz. nr [...] w R. : K. T., zam. [...], Plac [...] rozbiórkę budynku (o wym. ok. 4,8m x 7,0-m i wysokości ok. 4m) zlokalizowanego na działce nr [...] w m. R. gm. Z..(...) - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 8.07.2011 r., pracownicy PINB dokonali kontrolni na terenie działki nr [...] w miejscowości R. gm. Z., podczas której ustalono, że na terenie działki zlokalizowano kort tenisowy oraz prowadzone są roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego. Powtórną kontrolę przeprowadzono w dniu 20.04.2012 r., podczas której stwierdzono, że na działce znajduje się budynek w trakcie realizacji (wym. ok. 4,8 x 7,0 m i wysok. ok. 4,0 m), kort tenisowy (wym. ok. 18 x 33m) ogrodzony (wys. ok. 4 m), ogrodzenie kamienno - stalowe wys. ok. 2,2 m- utwardzenie terenu (...). Czynności te powtórzono w dniach 12.09.2012 r. i 9.11. 2012 r.
Zawiadomieniem z dnia 13.03.2014 r., organ I instancji poinformował skarżącą, że zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] - ziemskiego w K., z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności: budowy budynku na działce nr [...] w m. R. gm. Z..
W dniu 2.09.2014 r., uprawnieni pracownicy PINB przeprowadzili kolejną kontrolę na działce [...] w miejscowości R., w trakcie której stwierdzono, iż na terenie nieruchomości zlokalizowano budynek, kort tenisowy i teren ten jest ogrodzony.
Postanowieniem z dnia 30.09.2015 r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na dz. nr [...] w m. R. , wykonanych bez pozwolenia na budowę oraz nałożył na K. T., jako aktualnego właściciela przedmiotowej działki, obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31.12.2015 r. następujących dokumentów: zaświadczenia Wójta Gminy Z. o zgodności budowy: budynku na działce nr [...] w m. R. , gm. Z. - z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania, terenu (w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego). W przypadku zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego) należy dostarczyć opracowania, wynikające z art. 33 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane.
W dniu 18 października 2016 r., po raz kolejny pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę na działce nr [...], w trakcie której ustalono, że stan budynku, kortu tenisowego i ogrodzenia od czasu ostatniej kontroli (02.09.2014) nie uległ zmianie.
Decyzją z dnia 27 stycznia 2017 r., na podst. art. 48 ust. 1 u.p.b. w związku z art. 48 ust. 4 u.p.b, PINB nakazał właścicielowi dz. nr [...] K. T., rozbiórkę budynku (o wym. ok. 4,8m x 7,0 m i wysokości ok. 4m) zlokalizowanego na tej działce.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca.
Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał powtórnej, pełnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu w zakresie wyznaczonym treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zweryfikował jednocześnie prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego w oparciu o akta sprawy PINB, znak: [...]
W pierwszej kolejności MWINB w K. wskazał, iż budowa przedmiotowego budynku została rozpoczęta w 2011 r., zatem PINB prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie rozbiórki spornego obiektu na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z powołanym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji: Właściwy organ nakazuje (...), w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. MWINB w K. wskazał, iż z uwagi na obowiązujące od dnia 1 stycznia 2017 r. zmiany w zakresie procedur dotyczących prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego, na mocy art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255) - w chwili obecnej sprawę należy analizować w oparciu o przepisy prawa budowlanego w ich brzmieniu po wspomnianej nowelizacji. Przedmiotowego budynku nie można zaliczyć do wyjątków zawartych w art. 29 u.p.b., bowiem w/w budynek nie jest budynkiem gospodarczym, gdyż nie spełnia definicji budynku gospodarczego w rozumieniu § 3 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422).
Organ wskazał nadto, że M. B., ówczesny właściciel, zgłosił w dniu 15 kwietnia 2011 r., do Starostwa Powiatowego w K. F. w K. zamiar budowy obiektu gospodarczego na działce [...] w miejscowości R., gmina Z.. Nie ma on jednak znaczenia w przedmiotowej sprawie, ponieważ Starosta [...] w dniu 27 czerwca 2011 r. zgłosił skutecznie sprzeciw. Natomiast kolejne zgłoszenie inwestora M. B. z dnia 26.07.2011 r., (data wpływu do PINB w dniu 27 lipca 2011 r.) budowy parterowego budynku gospodarczego na działce [...] obr [...] w miejscowości R. gm. Z., zostało złożone po rozpoczęciu przez inwestora robót budowlanych związanych z budową w/w budynku, co zostało stwierdzone przez pracowników PINB podczas kontroli w dniu 8.07.2011 r., a więc nie można uznać, że roboty budowlane zostały wykonane po skutecznym zgłoszeniu.
Następnie organ podniósł, że PINB w trakcie prowadzonego postępowania pozyskał informację, że dla obszaru, na którym zlokalizowana jest działka nr ewid. [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. dla sołectw [...], który został zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Gminy Z. dnia 15.06.2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw [...] w Gminie Z. (Dz. Urz. Woj. [...] poz. 3506 z dnia 18 lipca 2012 r.) oraz Uchwałą Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia 27 lipca 2012 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw [...] w Gminie Z. przyjętego uchwałą NR [...] Rady Gminy Z. z dnia 15 czerwca 2012 r., (Dz. Urz. Woj. [...], poz. 3893 z dnia 3 sierpnia 2012 r.). Działka nr [...] w Rząsce zgodnie z wypisem z ustaleń z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego położona jest na terenie oznaczonym "9Z" - teren zieleni nieurządzonej. Dla tych terenów przewidziano, że jako podstawowe przeznaczenie to zieleń nieurządzona, pełniąca funkcję lokalnych powiązań przyrodniczych w formie: otwartych terenów trawiastych, zespołów zadrzewień i zakrzewień, łąk, pastwisk oraz zieleni stanowiącej obudowę biologiczną cieków wodnych, użytków ekologicznych "[...]" i "[...] " (...) Wskazał również, że na działce nr [...] w [...] wyznaczone zostały ostoje zwierząt dziko żyjących z zapisem ustaleń planu zawartym w § 10. Dodatkowo działka nr [...] w ujęta jest: - w obszarze [...] Parku Krajobrazowego z zapisem ustaleń planu zwartym w § 10; - w projektowanej otulinie rezerwatu przyrody "S. [...]" — strefie ochrony szczególnych wartości przyrodniczych i krajobrazowych z zapisem ustaleń planu zawartym w § 10; -w obszarze ochrony ekspozycji biernej z zapisem ustaleń planu zawartym w § 10 ; - terenie ochrony pośredniej ujęcia wody powierzchniowej z rzeki [...] z zapisem ustaleń planu zawartym w § 10; - w zasięgu poziomów hałasu od kolei; - w obszarze powierzchni ograniczających wysokość zabudowy i obiektów naturalnych w rejonie lotniska [...] określone wg dokumentacji rejestracyjnej lotniska [...], sporządzonej na podstawie ustawy Prawo lotnicze. Natomiast zgodnie z § 10 pkt 2 w/w planu zakazy: a) w obrębie strefy ochrony szczególnych wartości przyrodniczych i krajobrazowych, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, oznaczonej na rysunku planu, obejmującej najcenniejsze obszary przyrodnicze i obszary o wysokich wartościach krajobrazowych, w tym objęte prawną formą ochrony przyrody, tj.: rezerwat "[...]", użytki ekologiczne " [...]" i "[...]", a także projektowane poszerzenie rezerwatu "[...]" oraz otoczenie rezerwatu "[...]" - obowiązuje zakaz lokalizacji nowej zabudowy, z wyłączeniem przypadków, gdy zabudowa w terenach położonych w tej strefie jest dopuszczalna na podstawie przepisów odrębnych.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący dla obszaru, na którym zlokalizowana jest działka nr ewid. [...] w miejscowości R. gmina Z., nie przewiduje możliwości zabudowy to nie jest możliwe zalegalizowanie przedmiotowego budynku trybie art. 48 ust. 2 u.p.b. W przypadku braku zgodności samowoli budowlanej z miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy legalizacja obiektu nie jest możliwa.
Organ wskazał, iż okoliczności sprawy w zakresie określonym przedmiotem rozstrzygnięcia PINB prowadzą do wniosku, że organ I instancji był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki budynku wybudowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości R., bowiem przedmiotowy obiekt jest niezgodny z MPZP. Nie mniej uznał, że organ I instancji błędnie postanowieniem z dnia 30 września 2015 r., nr [...], znak: [...] umożliwił skarżącej legalizację przedmiotowego budynku w sytuacji braku zaistnienia przesłanki z art. 48 ust 2 u.p.b. tj. zgodności w/w budynku z MPZP. Organ nadzoru budowlanego był bowiem w posiadaniu wypisu i wyrysu z ustaleń Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla spornej działki, z którego wynika jej przeznaczenie. Powyższe zaś okoliczności wskazują na występowanie przesłanki uniemożliwiającej legalizację samowolnie wzniesionego budynku zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości R., w trybie art. 48 u.p.b. bowiem możliwość legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego w sytuacji, gdy narusza on m. in. zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwa.
W konsekwencji PINB błędnie w zaskarżonej decyzji powołał art. 48 ust.4 u.p.b. jako przesłankę rozbiórki przedmiotu postępowania. Jednak powyższe uchybienie nie może stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a., bowiem materiał dowodowy jest wyczerpujący. Również reformacja zaskarżonej decyzji w zakresie podstawy prawnej jest zbędna. Niezgodność budynku z zapisami MPZP została udowodniona, zatem nakaz rozbiórki jest zasadny choć z innych powodów niż wskazał to PINB.
Następnie MWINB, mając na uwadze, że nie można orzec nakazu rozbiórki, adresując go do inwestora, jeśli wdacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu uznał, że słusznie PINB stwierdził, że inwestor M. B. utracił możność zrealizowania nakazu rozbiórki w oparciu o dotychczasowy tytuł prawny, którego się wyzbył na rzecz skarżącej. Analiza materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, iż obecnie właścicielem przedmiotowego budynku i działki nr [...] w R. jest skarżąca, zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] W niniejszej sprawie nałożenie obowiązku na aktualnego właściciela zapewni zatem realną (i efektywną) możliwość wykonania orzeczonego nakazu, bowiem ustanowienie na rzecz M. B. nieodpłatnego prawa użytkowania całej przedmiotowej nieruchomości może być w każdej chwili zmienione.
Odpowiadając na zarzut zawarty w odwołaniu, że M. B. jako użytkownik nieruchomości, winien być stroną niniejszego postępowania, MWINB wskazał, że M. B. nie jest już właścicielem działki [...] w R. , a jedynie jej użytkownikiem, posiada zatem tylko ograniczone prawo rzeczowe w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego w ocenie organu M. B. nie posiada przymiotu strony stosownie do treści art. 28 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu wskazanego w odwołaniu, że organ nie poczynił żadnych ustaleń, czy budynek na nieruchomości jest lub nie jest obiektem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 2a Prawa budowlanego, nie podjął żadnej próby odniesienia się do tej regulacji, ani wytłumaczenia dlaczego w niniejszej sprawie nie zastosował, organ wskazał, że funkcja przedmiotowego budynku jest w obecnym stanie sprawy bez znaczenia, bowiem MPZP nie przewiduje na działce [...] w R. jakiejkolwiek zabudowy.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca K. T..
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez udziału M. B., mimo iż organowi wiadomym było, że osobie tej przysługuje prawo użytkowania całej nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt objęty decyzją o rozbiórce, a także prawo odkupu tejże nieruchomości, w zatem przedmiot prowadzonego postępowania dotyczy w równym stopniu interesów prawnych obecnego jej właściciela ([...]), jak i osoby, która ma prawo aktualnego i nieograniczonego korzystania z przedmiotowej nieruchomości, pobierania z niej pożytków, a także ekspektatywę odkupienia jej w przyszłości (tj. M. B.);
naruszenie przepisów art. 29-31 Prawa budowlanego poprzez ich błędną interpretację, polegającą na uznaniu, że budynek wzniesiony na nieruchomości wymaga pozwolenia na budowę, co w konsekwencji doprowadziło także do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego;
wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez:
brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji dowolnych i nieuprawnionych ustaleń,
zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia;
4. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
W ocenie skarżącej rozstrzygnięcie to jest wadliwe nie tylko z powodu jego wadliwości materialno prawnej, lecz również ze względu na fakt, iż sankcjonuje naruszenia procedury administracyjnej, które miały miejsce w trakcie postępowania przed organem I instancji, w szczególności polegające na prowadzeniu postępowania bez udziału osoby, której interesu prawnego postępowanie to dotyczyło.
Organ II Instancji, odnosząc się do sformułowanego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 28 i art. 10 k.p.a., skoncentrował się na przeprowadzeniu analizy zagadnienia do kogo powinna być adresowana decyzja o rozbiórce i który z podmiotów (czy obecny czy poprzedni właściciel Nieruchomości) ma możliwość jej wykonania, a następnie w oparciu o to kryterium uznał, że status strony przysługuje obecnemu właścicielowi, nie przysługuje zaś właścicielowi poprzedniemu.
Organ II Instancji nie poddał natomiast w ogóle analizie uprawnień M. B. wynikających z prawa odkupu nieruchomości ani prawa obecnego jej użytkowania, mimo że stan nieruchomości ma oczywiste i zasadnicze znaczenie dla zakresu uprawnień użytkownika, determinując sposób, w jaki użytkownik może z niej korzystać i wyznaczając rodzaj oraz wartość pożytków, jakie może z niej pobierać.
W ocenie skarżącej każda z wymienionych powyżej sytuacji wykazuje daleko idące podobieństwo z okolicznościami przedmiotowej sprawy, w której M. B. - na podstawie umowy z dnia 25 września 2013 - przysługuje prawo użytkowania oraz odkupu nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt objęty zaskarżoną decyzją o rozbiórce.
Skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji czynią założenia w miejsce ustaleń, co stanowi niedopuszczalne naruszenie procedury administracyjnej. Jak wynika bowiem ze uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Organ II Instancji - w ślad za Organem I Instancji - stwierdza, że "przedmiotowego budynku nie można zaliczyć do wyjątków zawartych w art. 29 u.p.b.". Jedynym wskazanym przez organ uzasadnieniem dla takiego przekonania pozostaje przy tym kolejne stwierdzenie, że "ww. budynek nie jest budynkiem gospodarczym, gdyż nie spełnia definicji budynku gospodarczego w rozumieniu § 3 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Organ nie tłumaczy jednak w oparciu o jakie okoliczności poczynił takie ustalenia oraz z jakiego materiału dowodowego okoliczności takie miałyby wynikać. Niezależnie od tego definicja "budynku gospodarczego" w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie stanowi definicji legalnej budynku gospodarczego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
W ocenie skarżącej nieuzasadnione jest także stanowisko organu II Instancji dotyczące analizy przepisów Prawa budowlanego. Przepis art. 29 tej ustawy nie uległ zmianie w wyniku nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 roku. Nadto organ przyjmuje założenie, że postanowienia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego z pewnością wykluczają legalizację obiektu położonego na nieruchomości, nie analizując kwestii związanych z charakterem tego budynku, jego sposobem związania z gruntem, nie wyjaśniając, w jakich okolicznościach i materiale dowodowym przyjęte założenie miałoby znaleźć wsparcie.
W odpowiedzi na skargę MWIBN wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje bowiem swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), zakres tej kontroli wyznacza zaś przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle powyższego analiza akt postępowania oraz podjętych w sprawie rozstrzygnięć, nie budzi wątpliwości Sądu co do ich zgodności z obowiązującym prawem.
Skarga zatem, jako bezzasadna, nie mogła odnieść zamierzonego skutku prawnego.
W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do zarzutu skargi naruszenia art. 28 kpa w zw. z art. 10 kpa poprzez prowadzenie postępowania bez udziału M. B., który jest poprzednim właścicielem działki nr [...], inwestorem oraz aktualnie przysługuje mu prawo użytkowania całej nieruchomości i prawo pierwokupu. Przede wszystkim wskazać należy , że zgodnie z utrwalonymi poglądami sądów administracyjnych nie może skutecznie podnosić zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej podmiot inny niż ten, który został pominięty w postępowaniu. Jako reprezentatywny w tej kwestii jest jeden z ostatnich wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.07.2017 r. wydany w sprawie do sygn. II OSK [...], w którym Sąd ten wskazał, że "Tylko podmiot twierdzący, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu, ponieważ zgodnie z art. 147 zd. 2 k.p.a., wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Skoro inne podmioty nie mogą skutecznie powoływać się na ww. przesłankę wznowieniową, to nie mogą również żądać wyeliminowania decyzji administracyjnej z powodu tego uchybienia, niejako w zastępstwie podmiotów uprawnionych. Tylko od woli strony pominiętej w postępowaniu administracyjnym zależy czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia postępowania, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mogą skutecznie podnieść zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., powołując się na to, że któraś ze stron postępowania nie brała w nim udziału". Pogląd ten skład orzekający w sprawie w pełni podziela. Z wyżej więc naprowadzonych przyczyn tak sformułowany zarzut należało uznać za chybiony.
W konsekwencji uznać należy także, że organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy wskazały adresata decyzji rozbiórkowej w osobie jej aktualnego właściciela czyli skarżącej. Stosownie bowiem do treści art. 52 Pr.bud to inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art.49b, art. 50a oraz art.51. Z cytowanego przepisu wynika zatem , że w pierwszej kolejności wykonanie decyzji rozbiórkowej powinno być skierowane do inwestora. W sytuacji jednak, gdy inwestor utracił prawo do nieruchomości, obowiązek powinien być skierowany do jego aktualnego właściciela. Adresatem decyzji o nakazie rozbiórki co do zasady winna być bowiem osoba posiadająca w dacie orzekania o rozbiórce prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tak: WSA w Krakowie w wyroku z dnia 22.05.2017 r., sygn. akt II SA/Kr [...], WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 13. 06. 2017 r., sygn. akt II SA/Rz [...]). Przy czym bez wpływu na prawidłowość zaskarżonych decyzji w tej kwestii pozostaje w ocenie Sądu okoliczność, że M. B. jest użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości, oraz że przysługuje mu prawo pierwokupu. Otóż zgodnie z art. 151 kc rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie). Oznacza to, że treścią prawa użytkowania jest wyłącznie używanie rzeczy i pobieranie jej pożytków, w żadnym zaś razie użytkownik nie przejmuje tutaj uprawnień właściciela w zakresie dysponowania rzeczą, co powoduje, że nie mógłby być adresatem decyzji o rozbiórce. Prawo pierwokupu stanowi natomiast zastrzeżenie uprawnienia pierwszeństwa przy kupnie oznaczonej rzeczy, w razie gdyby rzecz ta była komukolwiek sprzedawana. Obowiązek respektowania tego uprawnienia spoczywa na sprzedawcy rzeczy, w tym przypadku na skarżącej. Uprawnienie to nie ma więc żadnego związku z kwestią usunięcia budowli znajdujących się na nieruchomości, gdyż jest realizowane dopiero w razie sprzedaży rzeczy. Konkludując prawidłowo decyzja została skierowana do właściciela nieruchomości K. T.. [...] Przechodząc natomiast do zarzutu naruszenia przepisów prawa budowlanego art. 29 – 31 Pr.bud. wskazać należy, że Sąd dostrzega możliwość popełnienia uchybienia przez organy w zakresie przyjętej procedury legalizacyjnej w oparciu o przepis art. 48 Pr.bud. Słusznie bowiem skarżąca zarzuca, że przyjęcie organów, że przedmiotowy budynek nie jest budynkiem gospodarczym, nie zostało poparte żadnymi ustaleniami co do jego charakteru i rzeczywistego przeznaczenia. Zaś jego ustalone gabaryty (4,8 m szerokość, 7m długość i 5 m wysokość) wskazują, że powierzchnia jego zabudowy wynosi 33,6 m˛. Mając w związku z tym na uwadze brzmienie art. 29 ust. 2 Pr.Bud., na dzień wydania decyzji rozbiórkowej, stosownie do którego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m˛ oraz art. 30 ust.1 pkt 1 z którego wynika, że budowa tego rodzaju budynków wymaga zgłoszenia, można uznać, że nie wykluczone jest, iż właściwą podstawę legalizacji stwierdzonej samowoli stanowiłby przepis art. 49b Pr.bud. Nie mniej w okolicznościach niniejszej sprawy w ocenie Sądu pozostaje to bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, albowiem bez względu na to czy postępowanie będzie toczyć się w oparciu o przepis art. 48 czy 49b, w każdym z tych trybów determinantą dopuszczalności legalizacji samowoli jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzony przez organy nadzoru budowlanego brak zgodności wzniesionego budynku na działce nr [...] w Rząsce z obowiązującymi na tym terenie przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie budzi także wątpliwości Sądu. Z przywołanych w decyzji MIBWB ustaleń planu wynika bowiem jednoznaczny zakaz zabudowy nieruchomości położonych w terenie oznaczonym symbolem 9Z. W tym stanie rzeczy, wobec braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej, orzeczenie o rozbiórce przedmiotowego budynku było ze wszech miar prawidłowe i w pełni uzasadnione. Z powyższych powodów również jako całkowicie chybione należało także ocenić zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 77, 78, 84 i 107 § 3 k.p.a. Wobec braku podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło