II SA/Kr 1035/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. F. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 23 czerwca 2023 r. nr WI-I.7840.3.44.2022.MA w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr AU-01-2.6740.1.735.2022.DŚZ działając na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 w związku z art. 147, art. 104 K.p.a. po rozpoznaniu wniosku B. F. o wznowienie postepowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 15 grudnia 2020 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę – odmówił wznowienia postępowania. Również w tym samym dniu działając na podstawie art. 152 § 1 w związku z art. 123 K.p.a. odmówił wstrzymania wykonania wskazanego powyżej spornego pozwolenia na budowę. Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi B. F. w dniu 6 września 2022 r. Pismem z dnia 23 września 2022 r. (data prezentaty organu, pismo wniesione osobiście na dziennik podawczy) B. F. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 23 czerwca 2023 r. nr WI-I.7840.3.44.2022.MA działając na podstawie art. 134 K.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 812 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego stwierdził, że zażalenie B. F. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia określonego w art. 141 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że zażalenie musi być wniesione w terminie określonym w art. 141 § 2 K.p.a. tj. w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Terminy wnoszenia zażalenia są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane ani skracane przez organ administracji publicznej. Wniesienie zażalenia po terminie może spowodować dwojakiego rodzaju skutki procesowe. W przypadku, gdy wnoszący zażalenie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu wniesienia zażalenia, wówczas organ odwoławczy jest obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminowi wniesienia zażalenia. Natomiast, jeżeli w aktach organu drugiej instancji znajduje się zażalenie wniesione po terminie nadesłane wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji oraz wniosek o przywrócenie terminu, wówczas organ drugiej instancji musi najpierw wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu i dopiero kiedy zapadnie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może postanowić o uznaniu zażalenia za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. Uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną, tym samym nie zależy od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie na podstawie art. 134 K.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu wniesienia zażalenia zobowiązuje organ do takiego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie postanowienie z 25 sierpnia 2022 r. o odmowie wstrzymania wykonania spornego pozwolenia na budowę, zostało nadane do strony postępowania - pełnomocnika B. F. 26 sierpnia 2022 r. Skutecznie doręczone w dniu 6 września 2022 r. Na potwierdzenie doręczenia, w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru. Termin do złożenia zażalenia rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia postanowienia stronie tj. od dnia 7 września 2022 r. Przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się, zgodnie z art. 57 § 1 K.p.a., dnia doręczenia treści postanowienia stronie, lecz dzień następny. Termin siedmiodniowy do wniesienia zażalenia przez B. F. na postanowienie z 25 sierpnia 2022 r., które zawierało stosowne pouczenie w tym zakresie, upływał z dniem 13 września 2022 r. Tymczasem zażalenie B. F. złożyła w organie w I instancji w dniu 23 września 2022 r. Oznacza to, że termin nie został przez skarżącą zachowany. W związku z powyższym organ stwierdził, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem wskazanego w art. 141 § 2 K.p.a. siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie B. F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie: 1/ art. 134 K.p.a. poprzez bezpodstawne wydanie zaskarżonego postanawiania w sytuacji, gdy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 25 sierpnia 2022 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 15 grudnia 2020 r. udzielającej pozwolenia na budowę i postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 23 czerwca 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia nie jest ostateczne a strona złożyła w terminie zażalenie na odmowę przywrócenia terminu; 2/ art. 15 zzzzzn2 pkt 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 20220 r. poprzez jego niezastosowanie i odmowę przywrócenia terminu stronie do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 25 sierpnia 2022 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 15 grudnia 2020 r.; 3/ art. 58 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmówieniu przywrócenia terminu, w sytuacji gdy zostały spełnione wszystkie warunki określone w tym w przepisie, których spełnienie stanowi podstawę do przywrócenia terminu; 4/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż wnioskodawczyni nie udowodniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a przeszkody były na tyle poważne, iż niemożliwym stało się ich przezwyciężenie, podczas gdy wnioskodawczyni przedłożyła oświadczenie byłego pełnomocnika R. B. z 20 kwietnia 2023 r. z którego wynika, że pełnomocnik we wrześniu zachorował będąc w B. T., a zatem poza miejscem zamieszkania na COVID-19, co uniemożliwiło mu podjęcie czynności w sprawie. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia 23 czerwca 2023 r. o stwierdzeniu wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu trzeba stwierdzić, że w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie postanowienie z 25 sierpnia 2022 r. o odmowie wstrzymania wykonania spornego pozwolenia na budowę, zostało nadane do strony postępowania - pełnomocnika B. F. 26 sierpnia 2022 r. Skutecznie doręczone w dniu 6 września 2022 r. Na potwierdzenie doręczenia, w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru. Termin do złożenia zażalenia rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia postanowienia stronie tj. od dnia 7 września 2022 r. Przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się, zgodnie z art. 57 § 1 K.p.a., dnia doręczenia treści postanowienia stronie, lecz dzień następny. Termin siedmiodniowy do wniesienia zażalenia przez B. F. na postanowienie z 25 sierpnia 2022 r., które zawierało stosowne pouczenie w tym zakresie, upływał z dniem 13 września 2022 r. Tymczasem zażalenie B. F. złożyła w organie w I instancji w dniu 23 września 2022 r. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 K.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a zatem w przedmiotowym wypadku ustawowy siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia upływał w dniu 13 września 2022 r. Strona skarżąca natomiast wniosła zażalenie w dniu 23 września 2022 r., a co za tym idzie uchybiła terminowi do jego wniesienia. Przepis art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. stanowi natomiast, że organ administracji stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, przy czym postanowienie to jest ostateczne. Mając na uwadze powyższe Wojewoda Małopolski prawidłowo postanowieniem z 23 czerwca 2023 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 25 sierpnia 2022 r. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. (v. wyrok WSA w Olsztynie z 25 lipca 2023 r., II SA/Ol 230/23 i wskazane w nim orzecznictwo – dostępne w CBOSA). Organ administracji publicznej właściwy do rozpatrzenia zażalenia zobowiązany jest więc w pierwszej kolejności ustalić, czy zażalenie nie jest obarczone brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego. Skoro Wojewoda Małopolski prawidłowo ustalił, że zażalenie wniesione zostało z uchybieniem terminu to nie miał innej możliwości niż stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a w konsekwencji nie mógł przystąpić do jego merytorycznego rozpatrzenia, w tym również ustosunkowania się do zarzutów strony. Uchybienie przez stronę terminu do wniesienia zażalenia od rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji, a następnie wydanie przez organ odwoławczy postanowienia opartego na art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. powoduje, że rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji staje się ostateczne. W konsekwencji, kontrola postanowienia dokonywana przez sąd administracyjny, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do zakwestionowania legalności postanowienia wydanego na mocy art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. nie może obejmować merytorycznym badaniem rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Reasumując, Sąd rozpoznając sprawę nie dopatrzył się naruszeń przepisów, skutkujących tego rodzaju wadliwością zaskarżonego postanowienia, która wymagałaby wyeliminowania go z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.