II SA/Kr 1036/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi M. Z. i A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia budynku skargę oddala. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpoznaniu odwołania M. i A.Z. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], nakazano właścicielom budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości C. nr [...] M. i A.Z. opróżnienie budynku w terminie natychmiastowym oraz zarządzono umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń poprzez wygrodzenie terenu wokół budynku taśmą ostrzegawczą, a także nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną decyzji organ II instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 10 § 2 k.p.a. oraz art. 68, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.). Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniach 25 i 30 maja oraz 1 czerwca 2010 r. w ramach czynności kontrolnych przeprowadzonych na nieruchomości nr [...] w miejscowości C. stwierdzono istnienie zagrożenia osuwiskiem zlokalizowanego na wymienionej nieruchomości budynku mieszkalnego. W dniu 31 maja 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. działając w trybie przepisów art. 68 prawa budowlanego wydał zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ l instancji uczynił zadość przepisom k.p.a. oraz prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 68 prawa budowlanego, który przewiduje, że w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. W ocenie WINB w K. , w stosunku do przedmiotowego budynku mieszkalnego zostały spełnione przesłanki zastosowania tego przepisu. Jak wskazuje treść protokołów czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 25 i 30 maja 2010 r. zlokalizowany na terenie nieruchomości nr [...] budynek mieszkalny w C. znajduje "się w bezpośrednim sąsiedztwie osuwiska. W związku z powyższym organ odwoławczy działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W dalszej części uzasadnienia poinformowano właścicieli przedmiotowego budynku o treści art. 62 ust. 1 pkt 4, art. 61 pkt 2 oraz art. 70 prawa budowlanego. Z przepisów tych wynika, że w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami, jakimi jest działalność sił przyrody (intensywne opady, osuwiska ziemi, powódź na terenie województwa [...] na M. i A.Z. spoczywa ustawowy obowiązek wykonania kontroli przedmiotowego budynku mieszkalnego położonego w miejscowości C. , na nieruchomości nr [...]. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek zagrożeń w trakcie obowiązkowej kontroli (której obowiązek przeprowadzenia spoczywa na właścicielach M. i A.Z. ) właściciel zobowiązany jest z mocy prawa do ich usunięcia, a osoba dokonująca kontroli do przesłania kopii protokołu do właściwego organu. Jednocześnie, mając na względzie przepis art. 10 § 2 k.p.a. organ odwoławczy odstąpił od zasady czynnego udziału stron w niniejszym postępowaniu wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a., ze względu na występujące niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego, co zostało utrwalone w aktach sprawy w drodze stosownej adnotacji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu WINB w K. wyjaśnił, iż decyzja wydana przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 68 prawa budowlanego ma na celu ochronę najwyższych wartości, jakimi są życie i zdrowie ludzkie, zaś nałożone nią obowiązki służą wyeliminowaniu bezpośredniego zagrożenia dla tych wartości. Stwierdzone przez organ l instancji naruszenie konstrukcji przybudówki w postaci pęknięć i szczelin o szerokości od czterech do kilkunastu centymetrów stanowi zagrożenie dla przedmiotowego budynku mieszkalnego, bowiem przybudówka wraz z budynkiem stanowi całość techniczno-użytkową. Ponadto sam fakt istnienia osuwiska w bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnego, ze względu na nieprzewidywalność zjawisk o takim charakterze, stwarza stan zagrożenia bezpośrednim zawaleniem obiektu. Kwestia przydatności do zamieszkania budynku mieszkalnego na nieruchomości nr [...] w C. zostanie rozstrzygnięta przez organ l instancji w trybie art. 66 prawa budowlanego, w ramach odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego obiektu. Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.Z. i A.Z. . Skarżący wskazali, że decyzja l instancji była wydana przedwcześnie i bezpodstawnie. Skarżący nie wiedzą kto sporządził protokół z 25 maja 2010 r., nie został on im bowiem udostępniony. Jednocześnie podkreślili, że ich budynek po powodzi stoi nienaruszony i bez pęknięć. Pęknięcia pojawiły się jedynie na przybudówce, która jest stopniowo remontowana. Wójt Gminy B. zlecił geologowi zrobienie odwiertów dookoła budynku, jednakże nie zostały one do dziś wykonane. Skarżący własnymi siłami remontują zerwane dreny, betonują głębokie zapory betonowe oraz uzupełniają ziemię. Podnieśli, że od 20 lat domagają się zrobienia rowu odwadniającego na odcinku 30 metrów drogi polnej, bowiem w czasie ulewnego deszczu woda zalewa ich posesję. M. i A.Z. poinformowali, że nie opuszczą swojego miejsca zamieszkania, bowiem ich zdaniem budynek ten jest do utrzymania z pomocą urzędu gminy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu l instancji są prawidłowe, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Art. 68 prawa budowlanego, będący podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji, stanowi, że w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany m. in. nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Przesłanką wydania nakazu opróżnienia budynku jest więc stwierdzenie bezpośredniego zagrożenia zawaleniem tego budynku. Przepis ten należy rozpatrywać w kontekście art. 66 ust. 1 prawa budowlanego, który zobowiązuje organy administracji do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości między innymi w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. O ile więc ustalenie, że stan techniczny budynku powoduje możliwość zagrożenia życia lub zdrowia ludzi skutkuje jedynie nałożeniem obowiązku usunięcia nieprawidłowości, to w przypadku, gdy zagrożenie to spowodowane jest bezpośrednim niebezpieczeństwem zawalenia - organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać nakaz opróżnienia budynku. Należy podkreślić, że wydanie decyzji na podstawie art. 68 prawa budowlanego w sytuacji, gdy spełni się jego hipoteza, jest obligatoryjne i organ nadzoru budowlanego nie dysponuje w tym zakresie uznaniem administracyjnym. Sąd podziela ocenę zebranego w sprawie materiału dokonaną przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, a sprowadzającą się do ustalenia, że w odniesieniu do budynku mieszkalnego zajmowanego przez skarżących w miejscowości C. nr [...] zachodzi bezpośrednie zagrożenie zawaleniem. W protokole kontroli z 25 maja 2010 r. stwierdzono, iż "zdaniem kontrolujących zachodzi konieczność opróżnienia budynku z powodu narastającego zagrożenia osuwiskowego (...). Duże nachylenie stoku oraz niejednorodny grunt przy budynku stanowią zagrożenie - możliwość dalszego osuwania skarpy. Osuwisko w odległości ok. 4 metrów od przybudówki wykazuje swoją aktywność, liczne pęknięcia i szczeliny o rozwartości od czterech do kilkunastu centymetrów". Dokument z daty 30 maja 2010 r. noszący tytuł "Przegląd budynku uszkodzonego przez powódź w maju 2010 r." stwierdza, iż zagrożenie stwarza ruchome rumowisko tuż za domem, które zniszczyło mur oporowy. Stwierdzono również, iż "dom może być zsunięty przez rumowisko" oraz, że "budynek zagrożony jest przemieszczeniem pod wpływem osuwiska". W trakcie kontroli przeprowadzonej dzień po wydaniu decyzji przez organ l instancji tj. 1 czerwca 2010 r. stwierdzono osuwanie się mas ziemnych bezpośrednio przy budynku, jak również na stoku. Istnienie osuwiska w bezpośrednim sąsiedztwie domu potwierdza również dokumentacja fotograficzna dokonana przez organ l instancji, jak również dołączona do akt sądowych przez skarżących. Powyższe dowody wskazują jednoznacznie, że stwierdzone procesy osuwiskowe powodują bezpośrednie niebezpieczeństwo zawalenia się budynku. Oceny takiej nie zmienia stwierdzenie skarżących na rozprawie w dniu 21 października 2010 r., iż od około miesiąca osuwisko nie powiększa się, lecz występuje w takim samym kształcie jak w sierpniu 2010 r. Sąd administracyjny sprawując kontrolę administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na decyzji administracyjne co do zasady bada prawidłowość wydanego aktu na dzień jego wydania. W niniejszym przypadku Sąd sprawdza, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania w dniu 8 lipca 2010 r. zaskarżonej decyzji. Wszelkie okoliczności, które miały miejsce po jej wydaniu powinny być zgłaszane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. jako organu właściwego do kontrolowania stanu technicznego przedmiotowego budynku. Z punktu widzenia art. 68 prawa budowlanego bez znaczenia pozostają również przyczyny takiego stanu technicznego przedmiotowego budynku, który powoduje konieczność zastosowania przewidzianej tym przepisem sankcji tj. nakazu opróżnienia budynku. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 10 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uzasadniając decyzję z dnia [...] maja 2010 r. stwierdził, że w oparciu o art. 10 k.p.a. odstąpiono od umożliwienia stronom wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, gdyż załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo życia i zdrowia ludzkiego. Niewątpliwie niebezpieczeństwo zawalenia się budynku mieszkalnego pociąga za sobą niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego. W niniejszej sprawie zachodziły podstawy do zastosowania art. 10 § 2 k.p.a., a więc niezapewnienie stronom udziału w postępowaniu nie stanowi naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji są prawidłowe. Dlatego też skargę M.Z., i A.Z. należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami).