II SA/Kr 1038/01

WyrokWSA w Krakowie2004-01-28

Skład orzekający: Andrzej Irla, Izabela Dobosz, Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, powołując się na uchybienie terminu do złożenia wniosku, jeśli termin ten został wprowadzony nowelizacją ustawy, a wnioskodawca powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję umarzającą postępowanie, uznając, że naruszenie prawa uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego. Wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją RP daje podstawę do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia, zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 145a § 1 kpa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Organ umorzył postępowanie, powołując się na uchybienie terminu do złożenia wniosku, który został wprowadzony nowelizacją ustawy. Skarżący podnosił, że ustawa nie zakreśliła terminu do składania wniosków, a późniejsze rozporządzenie wprowadziło zmiany w zakresie dowodów. Wskazywał również na trudności w uzyskaniu dokumentacji potwierdzającej pobyt na robotach przymusowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA: Izabela Dobosz ( spr.) Andrzej Niecikowski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi S. L. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. Nr [...] II zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego S. L. kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]2000r, Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 z późn. zm. ) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, który po 31 XII 1999r złożył w Urzędzie d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych S.L. Powołano się na termin ustawowy i stwierdzono, że nie może on być przez organ prowadzący postępowanie przedłużony. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej, podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, co powoduje konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.L. prosi o pozytywne rozpatrzenie jej uprawnień. Przyznaje, że pismo inicjujące postępowanie administracyjne złożyła [...] III 2000r. Starania o potwierdzenie pobytu na robotach przymusowych podjęło rodzeństwo L. w [...] 1993r. W lipcu 1997r Międzynarodowe Biuro Poszukiwań w Arolsen potwierdziło pobyt matki na robotach w Niemczech , a z uwagi na zaginioną dokumentację nie potwierdziło pobytu ojca i dzieci. Miało ich poinformować o dalszych poszukiwaniach, ale milczy. Próbowali uzyskać potwierdzenie faktu pobytu w Niemczech przez Ambasadę Polską - ale bezskutecznie. Wnoszą, aby Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję w oparciu o ich oświadczenia, ankiety personalne i inne dokumenty ewidencyjne, zgodne z rozporządzeniem MPP i PS z 29 XII 1999r ( Dz. U. Nr poz. 1300 ). Uważają, że wydanie tego rozporządzenia nie koresponduje z datą 31 XII 1999r zawartą w ustawie z 31 V 1996r i różnicuje sytuację prawną osób starających się o uprawnienie z jej tytułu. Wnosząc przywrócenie terminu do rozpatrzenia ich podań. Załącza do wniosku poświadczenie aktu urodzenia ich siostrzeńca w Niemczech ( siostra, która z nimi była w Niemczech zmarła ). Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001r Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt. 1 i 105 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] 2000r. Organ podtrzymał swoje poprzednie stanowisko. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.L. wnosi o uchylenie decyzji podnosząc argumenty, o których mowa była we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołuje się na to, że ustawa nie zakreśliła terminu do składania wniosków, a zrobiła to dopiero nowela do ustawy z 18 III 1999r. Zarządzenie Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 23 VII 1996r nie uznawało jako dowodów ankiet z akt personalnych dla potrzeb dowodów osobistych. Zostało to zmienione dopiero Rozporządzeniem MPPiPS z 29 XII 1999r. Okazało się, że w tych ankietach jest twierdzenie jej pobytu w Niemczech. Wnosi o przywrócenie terminu przez urząd i rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie świadczenia z 18 III 2000r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002r - Prawo o postępowaniu przed i administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki, określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1 I 2004r do NSA podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 VI 2003r ( sygn. akt P 24/02, Dz. U. Nr 110 poz. 1060 ) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 z 1998r ze zm.) z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a § 1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich S. L. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 VIII 2002r ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. ). Do spraw, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 I 2004r i ustępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm. ) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002r - przepisy prowadzające ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło