II SA/Kr 1038/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie NSA Jan Zimmermann WSA Kazimierz Bandarzewski / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania postanawia zawiesić postępowanie sądowe. Wnioskiem z dnia 28 stycznia 2005 r. T. K. zwróciła się do Prezydenta Miasta o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną aleję [...] w K., obejmującą działki nr "1" i nr "2". Podstawą złożenia wniosku był art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Z akt sprawy wynika, że numeracja parceli oznaczonej jako "1" została zmieniona na nr "3" a parceli oznaczonej jako "2" na nr "4" Z kolei parcele nr "3" i "4" zostały połączone i utworzyły działkę nr "5" o powierzchni 0,0060 ha. Z akt sprawy wynika również, że T. K. była jedną ze współwłaścicieli ww. nieruchomości. W kolejnym piśmie z dnia 4.04.2006 r. wnioskodawczyni zwróciła się do organu administracji o nie dokonywanie jakichkolwiek wypłat odszkodowania innym współwłaścicielom, ponieważ nie wymienione w tym piśmie inne osoby nie są rzeczywistymi współwłaścicielami (akta administracyjne sprawy, karta nr 9). Pismem z dnia 5 września 2007 r. C. B. zwróciła się do organu I-instancji o wypłacenie jej odszkodowania w wysokości 1/3 wartości działki nr "5" o powierzchni 0,0060 ha zajętej pod drogę krajową (akta administracyjne sprawy, karta nr 17). W dniu 20 września 2007 r. C. B. oświadczyła, że jej wniosek z dnia 5.09.2007 r. jest pierwszym wnioskiem w tej sprawie (akta administracyjne sprawy, karta nr 22). Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Wojewoda stwierdził nabycie z dniem 1.01.1999 r. przez Skarb Państwa z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr "5" o powierzchni 0,0060 ha zajętej pasem drogowym drogi krajowej, faktyczne użytkowanej w dniu 31 grudnia 1998 r. jako chodnik i pas zieleni oddzielający go od jezdni (akta administracyjne sprawy, karta nr 23). W dniu 13 lutego 2008 r. skarżący K. K. zwrócił się do organu I-instancji również z wnioskiem o wypłatę na jego rzecz odszkodowania za przejętą przez Skarb Państwa działkę nr "5" w wysokości 1/3 całkowitej sumy odszkodowania. Z treści protokołu rozprawy z dnia 13.02.2008 r. wynika, że K. K. dotychczas żadnego wniosku nie składał w tej sprawie, ale oświadczył on, że w jego imieniu wniosek złożyła siostra T. K. (akta administracyjne sprawy, karty nr 55-56). W protokole tym pełnomocnik T. K. oświadczył, że wniosek jej mocodawczyni z dnia 28 stycznia 2005 r. był wniesiony w imieniu wszystkich współwłaścicieli. Po sporządzeniu operatu szacunkowego określającego wartość rynkową prawa własności przedmiotowej nieruchomości gruntowej i określeniu tej wartości na kwotę [...] zł, Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] ustalił na rzecz T. K. odszkodowanie w wysokości [...] zł za przypadający jej udział wynoszący 1/3 cześć nieruchomości oznaczonej jako działka nr "5" o pow. 0,0060 ha obr. [...] obj. KW [...] b. gm. kat. [...] i Lwh [...] cd KW [...] b. gm. kat. [...] wchodzącej w skład działki nr [...] obr. [...] jedn. ew. [...], zajętej pod drogę publiczną o kategorii drogi krajowej i przejętej z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że tylko T. K. w ustawowym terminie zawitym do dnia 31 grudnia 2005 r. złożyła wniosek o ustalenie i wypłatę na jej rzecz odszkodowania za zajętą pod drogę krajową nieruchomość. Odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli działki nr "5" C. B. i K. K. wyjaśniając, iż osoby te złożyły swoje wnioski po dacie 31 grudnia 2005 r. a złożone przez nich oświadczenia na rozprawie administracyjnej w dniu 13.02.2007 r. o występowaniu wnioskodawczyni T. K. w imieniu pozostałych współwłaścicieli nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym. Uznanie, że wniosek T. K. był składany w istocie w imieniu innych jeszcze osób stanowiłoby nadużycie prawa i w ocenie organu nie można uznać, że T. K. występowała jako pełnomocnik pozostałych współwłaścicieli, ponieważ nie złożyła w ich imieniu żadnego oświadczenia w ustawowym terminie do 31 grudnia 2005 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli C. B., K. K. i T. K. Odwołująca się C. B. wskazała, że prosiła swoją siostrę T. K. o złożenie również w jej imieniu wniosku i organ administracyjny tak powinien wniosek T. K. zinterpretować. T. K. w swoim odwołaniu, powołując się na art. 62 K.p.a., wniosła o "rozdzielenie" sprawy zakończonej w I-instancji decyzją z [...].04.2008 r. na dwie odrębne sprawy: jedną dotyczącą jej osoby i drugą dotycząca pozostałych współwłaścicieli chcąc w ten sposób zakończyć swoją sprawę jak najszybciej. Odwołujący się K. K. w swoim odwołaniu zażądał zmiany wydanej decyzji i przyznania mu odszkodowania w wysokości 1/3 za przejętą na własność Skarbu Państwa nieruchomość. Odwołujący podniósł, że nie był świadom istnienia obowiązku złożenia wniosku o odszkodowanie tylko do końca grudnia 2005 r. Nie wiedział, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na własność Skarbu Państwa i nie przesłano mu decyzji potwierdzającej nabycie tego prawa przez Skarb Państwa. W ocenie odwołującego T. K. składając swój wniosek wyraźnie poinformowała urzędników o występowaniu w imieniu pozostałych współwłaścicieli. Przyjęcie odmiennej interpretacji narusza art. 7 K.p.a., a tym samym zasadę praworządności oraz zasadę ochrony słusznego interesu obywateli. Po rozpoznaniu odwołań, Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2008 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa i nie stanowiące jego własności, które zostały zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Właścicielom takich nieruchomości przysługiwało prawo do złożenia wniosku o odszkodowanie do dnia 31 grudnia 2005 r. Organ wskazał, że z przepisu art. 73 ww. ustawy wynika, iż ustalenie i wypłata odszkodowania następuje przy spełnieniu łącznie wszystkich przesłanek, a mianowicie zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, braku prawa własności przysługującego Skarbowi Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz złożenia wniosku o odszkodowanie przed dniem 31 grudnia 2005 r. Z analizy stanu faktycznego w kontekście przesłanek z art. 73 ww. ustawy wynika, że C. B. i K. K. złożyli wniosek o odszkodowanie z przekroczeniem tak wyznaczonego terminu. Organ podkreślił, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że T. K. składając w dniu 1 lutego 2005 r. (sporządzony 28 stycznia 2005 r.) wniosek o ustalenia i wypłatę odszkodowania działała również w imieniu pozostałych współwłaścicieli. Organ odwoławczy w ślad za organem I instancji podniósł, iż termin do składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania wynikający z ww. ustawy jest terminem zawitym co oznacza, że nie może zostać on przywrócony. Zdaniem organu fakt uchybienia terminu nie znajduje usprawiedliwienia w postaci braku wiedzy i braku znajomości przepisów ustawy i stąd argumentacja odwołujących nie może zostać uwzględniona. Organ podał, iż Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt P 33/07 będzie rozpatrywał pytanie prawne dotyczące zgodności art. 73 ww. ustawy z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Po otrzymaniu w dniu 8 września 2008 r. decyzji organu odwoławczego, K. K. wniósł 25 września 2008 r. skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jej zmiany lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił wadliwość postępowania, polegającą na nie zawiadomieniu skarżącego o decyzji Wojewody z dnia [...] września 2007 r. dotyczącej należnego odszkodowania za przejęcie działki przez Skarb Państwa oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących oceny działań T. K. jako pełnomocnika pozostałych współwłaścicieli. Skrzący podał, że nie został powiadomiony przez organ administracyjny o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego działki nr "5", której jest współwłaścicielem w 1/3. Podniósł, iż nie wystąpił z wnioskiem o ustalanie i wypłatę odszkodowania, gdyż nie był o tym powiadomiony. Organ powiadomił jedynie jego siostrę T. K., która złożyła wniosek w terminie. Skarżący wskazał, iż jego siostra T. K. działała nie tylko w imieniu skarżącego, ale i C. B., co wynika jednoznacznie z akt sprawy. Organ winien był zażądać pełnomocnictwa lub potwierdzenia przez mocodawców czynności, a skoro organ tego nie zrobił, to uznał, że T. K. działała również w imieniu rodzeństwa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i dodatkowo podał, że art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie przewiduje prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, a jedynie porządkuje stan prawny nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Z materiału dowodowego tej sprawy wynika, że skarżący został powiadomiony o decyzji Wojewody z dnia [...] września 2007 r. stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości. Nie ma żadnych przepisów nakładających obowiązek zawiadamiania potencjalnych stron o potrzebie złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowanie. Regulacje dotyczące odszkodowania za zajęte nieruchomości zostały zawarte w ustawie, czyli akcie prawa powszechnie obowiązującego i opublikowanym w Dzienniku Ustaw. Ponadto z pism T. K. nie wynika, by działała ona również w imieniu rodzeństwa. Twierdzenia skarżącego, że wniosek jego siostry T. K. został złożony także w jego imieniu nie są poparte żadnymi dowodami, zatem brak było podstaw do rozszerzenia tego wniosku. Na rozprawie skarżący podtrzymał argumentację i wnioski zawarte w skardze dodając, że o całej sprawie dowiedział się dopiero w 2007 r. Uczestniczka T. K. wniosła o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarżący w dniu 25 września 2008 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2008 r., doręczoną skarżącemu 8 września 2008 r. Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd ten jest również właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania przez Trybunałem Konstytucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/GL 619/06, zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z póżn. zm.) w zakresie, w jakim przepis ten określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ww. ustawy. Sprawa zawisła przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą P 33/07 i do dnia 10 grudnia 2008 r. nie została rozstrzygnięta. Stosownie do treści art. 193 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Taka sama treść wynika z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 z późn. zm.). W związku z wystąpieniem z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił o zawieszeniu postępowania z urzędu, ponieważ rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania wywołanego pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W tej bowiem sprawie decyzje wydano opierając się o dotychczasową treść art. 73 ust. 4 ww. ustawy i tym samym od rozstrzygnięcia ww. pytania prawnego dotyczącego zgodności art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej zależeć będzie rozstrzygnięcie również tej sprawy. Sąd z urzędu podejmie w tej sprawie zawieszone postępowanie z chwilą ustania przyczyny zawieszenia, czyli z chwilą wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny rozstrzygającego pytanie prawne zawarte w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2007 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.