II SA/Kr 1039/21
WyrokWSA w Krakowie2022-02-02
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Agnieszka Nawara-Dubiel, Piotr Fronc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, posadowionego na gruncie stanowiącym własność gminy, może być skierowana do właściciela tego obiektu, który nie jest właścicielem gruntu i nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego może być skierowana do właściciela tego obiektu, nawet jeśli nie jest on właścicielem gruntu, na którym obiekt się znajduje. Kluczowe jest posiadanie przez właściciela obiektu możliwości prawnej i fizycznej do wykonania nakazu, a także fakt, że obiekt ten stanowi część jego nieruchomości lokalowej. W sytuacji, gdy właściciel gruntu nie miał związku z samowolą budowlaną, a właściciel obiektu jest wpisany do księgi wieczystej jako właściciel tego obiektu, decyzja skierowana do właściciela obiektu jest prawidłowa i wykonalna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego (przybudówki) o powierzchni 16,2 m2, zrealizowanego bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę na działce stanowiącej własność Gminy Miejskiej Kraków. Właścicielami lokalu użytkowego wraz z przybudówką, dla którego prowadzona jest odrębna księga wieczysta, byli skarżący. Organy administracji uznały obiekt za samowolę budowlaną, a ze względu na planowaną inwestycję drogową na działce, wykluczono możliwość legalizacji. Skarżący kwestionowali zasadność skierowania nakazu rozbiórki do nich, argumentując, że nie są właścicielami gruntu i nie byli inwestorami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2021r. NR [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Decyzją nr [...] z dnia 28 marca 2019r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, nakazał Właścicielom P. A. G. i P. B. G. rozbiórkę budynku gospodarczego zwanego ,,przybudówką" do budynku przy ul. [...] o powierzchni zabudowy 16,2 m2 (o wymiarach 4,50m x 3,60m i wysokości od 1,92 do 2,67m) zlokalizowanego na działce nr [...], obr. [...] [...] K., zrealizowanego bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno — budowlanej.
Od wskazanej wyżej decyzji zobowiązani złożyli odwołanie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 15 lipca 2021r. znak: [...] po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wskazane wyżej decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia 15 października 2018r., ówczesny Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. pełniący funkcję zarządu dróg publicznych poinformował PINB w K. - Powiat Grodzki o ustawieniu obiektu budowlanego w postaci "przybudówki" na części działki nr [...], obręb [...] stanowiącej pas drogowy położonej przy ul. [...]. Tamtejszy Zarząd zwrócił się z prośbą o kontrolę legalności przedmiotowego obiektu budowlanego oraz podjęcie ewentualnych działań zgodnie z kompetencjami i udzielnie odpowiedzi zwrotnej (k: l akta PINB I).
W dniu 7 listopada 2018r. uprawnieni pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne dotyczące przybudówki zlokalizowanej na działce [...] obr. [...] w K.. Z kontroli sporządzono protokół wraz ze szkicem sytuacyjnym, na którym uwidoczniono wymiary obiektu (4,50m x 3,6m i wysokość od 1,92m do 2,67m) oraz dokumentacją fotograficzną. W protokole zostało stwierdzone: (...) Obiekt udostępnił P. B. G. nieuczestniczący w czynnościach a wyrażający zgodę na pomiar obiektu. Dokonano czynności kontrolnych z poziomu terenu przy ul. [...] obr. [...] w K.. Z informacji wiadomo, że właścicielem jest p. B. G.. Brak informacji na temat daty powstania obiektu (obiekt został zakupiony przez nowego właściciela w takim stanie), pełni funkcje pomieszczeń przynależnych do lecznicy weterynaryjnej. W chwili kontroli obiekt użytkowany. Widoczna część obiektu w konstrukcji metalowej, pozostała część wypełniona tynkiem szlachetnym. Brak możliwości oceny konstrukcji. Do akt sprawy została sporządzona dokumentacja fotograficzna (k: 3-4 akt PINB I).
Pismem z dnia 8 listopada 2018r., znak: [...] wezwano P. B. G. do stawienia się w PINB celem udzielenia informacji dotyczących obiektu budowlanego w postaci przybudówki do budynku przy ul. [...] w K.. Stronę poinformowano o konieczności przedłożenia wszystkich dokumentów dotyczących w/w obiektu budowlanego. Podczas wizyty w tamtejszym Inspektoracie zostały przedłożone dokumenty do sprawy: akt notarialny Rep A nr [...] z dnia 4 sierpnia 2015r. z którego wynika, iż małżonkowie A. i B. G. są właścicielami w/w przybudówki zwanej dalej "pomieszczeniem gospodarczym", mapa zasadnicza z dnia 21 czerwca 2017r. na której widnieje przybudówka oraz rzut piwnicy wykonany przez mgr inż. architekta M. K., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń wszelkich obiektów architektonicznych, na której widnieje rzut w/w przybudówki.
Zawiadomieniem z dnia 11 stycznia 2019r. znak: [...] PINB poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dobudowy obiektu budowlanego -przybudówki do budynku ul. [...], zlokalizowanej na działce nr [...] obr. [...] w K., (k: 40 akta PINB II).
Pismem z dnia 11 stycznia 2019r. znak: [...] organ I instancji zwrócił się do Gminy K. z prośbą o udzielenie informacji, czy Gmina udziela prawa do dysponowania nieruchomością gruntową na cele budowlane Pp. A. i B. G. (k: 41-41 a akta PINB II).
Pismem z dnia 11 stycznia 2019r. znak: [...] PINB zwrócił się do Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. o udzielenie informacji czy dla ww. obiektu była wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub dokonane zostało skuteczne zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych (k:42-42a akta PINB II).
Pismem z dnia 22 styczna 2019r. znak: [...] Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. poinformował PINB - Powiat Grodzki, iż kwerenda rejestrów w systemie RISS (śledzenie i monitorowanie spraw wpływających do urzędu) oraz w systemie SOS (system obiegu spraw) nie wykazała zgłoszenia oraz nie wykazała pozwolenia dotyczącego wykonywania robót budowlanych dla pomieszczenia gospodarczego w dobudowie, ani budynku gospodarczego w podanej lokalizacji (k:43 akta PINB II).
W aktach sprawy (k:47 akta PINB II) widnieje protokół z dnia 7 lutego 2019r. przyjęcia P. B. P.. W protokole zapisano: "P. B. P. informuje, że aktem notarialnym nr [...] zbył nieruchomość (kserokopia aktu notarialnego znajduje się w aktach sprawy nr [...] a do akt niniejszego postępowania dołącza akt notarialny nr Rep. A nr [...], na podstawie którego nabył nieruchomość. P. B. P. zwraca uwagę na zapis pkt. H ww. aktu, w którym zawarto informację o sprzedaży przybudówki do budynku głównego. W akcie zawarto również dane dotyczące wyodrębnienia lokalu nr 1 przez Urząd Miasta K. Wydział Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 1998r. Dane ww. aktu notarialnego zostały przeniesione do księgi wieczystej nr [...] Do akt sprawy dołączono kserokopię aktu notarialnego z dnia 7 maja 1998r. Pan B. P. informuje, że nie jest już właścicielem ww. nieruchomości".
Pismem z dnia 8 lutego 2019r. znak: [...] w odpowiedzi na pismo PINB Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. poinformował, iż przeprowadzono kwerendę wewnętrzną dotyczącą działki nr [...] obr[...] i ustalono, że tamt. Wydział nie wydawał zgody na dysponowanie ww. nieruchomością gruntową na cele budowlane a także, nie prowadzi żadnych postępowań w stosunku do powyższej działki (k: 48 akt PINB II).
Pismem z dnia 22 lutego 2019r. znak: [...] Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. w odpowiedzi na kolejne pisma PINB z dnia 11 stycznia 2019r. i 31 stycznia 2019r. w sprawie przybudówki - pomieszczenia gospodarczego w dobudowie do budynku na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] ponownie poinformował, że kwerenda rejestrów w systemie RISS (śledzenie i monitorowanie spraw wpływających do urzędu) oraz w systemie SOS (system obiegu spraw) nie wykazała zgłoszenia oraz nie wykazała pozwolenia dotyczącego wykonywania robót budowlanych dla pomieszczenia gospodarczego w dobudowie, ani budynku gospodarczego w podanej lokalizacji (k: 49 akta PINB II).
W dniu 28 marca 2019r. PINB wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą nakazano Właścicielom P. A. G. i P. B. G. rozbiórkę budynku gospodarczego zwanego "przybudówką" do budynku przy ul. [...] o powierzchni zabudowy 16,2 m2 (o wymiarach 4,50m x 3,60m i wysokości od 1,92m do 2,67m) zlokalizowanego na działce nr [...], obr. [...] w K., zrealizowanego bez zgody właściwego organu administracji architektoniczna - budowlanej.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2019r. znak: [...] Zarząd Dróg Miasta K. poinformował, iż przedmiotowa działka stanowi własność Gminy Miejskiej K. i w części objęta została decyzją Nr [...].[...] Prezydenta Miasta K. z dnia 28 stycznia 2019r. znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji pn. "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w K. wraz z rozbudową skrzyżowań ul. [...] z ul. [...] i ul. [...], przebudową włączenia ul. [...] do ul. [...], budową odwodnienia drogi, przebudową sieci: wodociągowej, gazowej, oświetlenia ulicznego, elektroenergetycznej, teletechnicznej, sygnalizacji świetlnej, rozbiórką i przebudową ogrodzeń oraz usunięciem kolidującej zieleni".
Pismem z dnia 16 kwietnia 2019r., znak: [...] Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. poinformował, że działka nr [...], obr. [...] nie była przedmiotem udostępnienia przez tamt. Wydział na rzecz osób fizycznych i prawnych.
Na skutek rozpoznania odwołania wniesionego przez P. B. G. i P. A. G. od decyzji organu I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dokonał powtórnego rozpoznania sprawy administracyjnej i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż przedmiotem postępowania jest ocena zasadności nałożenia na właścicieli A. G. i P. B. G. nakazu rozbiórki budynku gospodarczego zwanego "przybudówką" do budynku przy ul. [...] o powierzchni zabudowy 16,2m2 (o wymiarach 4,5m x 3,60m i wysokości od 1,92m do 2,67m), zlokalizowanego na działce nr [...], obr. [...] w K., zrealizowanego bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno -budowlanej. Na podstawie danych uzyskanych przez PINB z Urzędu Miasta K. potwierdzono, że przedmiotowa działka stanowi własność Gminy Miejskiej K.. Organ w pierwszej kolejności wskazał, że z uwagi na obowiązującą od dnia 19 września 2020r. nowelizację ustawy Prawo budowlane, na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., póz. 471) stanowiącego, iż do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, wobec czego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie niezakończonej decyzją ostateczną zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją.
Organ odwoławczy wskazał, iż PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy ok. 16,2m2 to jest budynku o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 35m2.
Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 upb roboty budowlane można rozpocząć dopiero po uzyskaniu "ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy. Przepis art. 29 upb zawiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Katalog określony w art. 29 upb enumeratywnie wylicza przypadki nie wymagające uzyskania pozwolenia. Oznacza to, iż wyłącznie obiekty i roboty w nim wymienione mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 u.p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35m2 - przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m2 powierzchni działki. Zgodnie z art. 30 ust, 1 pkt 1 u.p.b. zgłoszenia organowi administracji architektoniczno- budowlanej wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 to jest między innymi budowa przedmiotowego obiektu. Mając na uwadze powyższe rozważania należy przesądzić, że budowa rzeczonego budynku gospodarczego wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Zrealizowanie inwestycji bez wymaganego przepisami prawa zgłoszenia organowi administracji architektoniczno- budowlanej jest na gruncie ustawy Prawo Budowlane kwalifikowane jako działanie w ramach tzw. samowoli budowlanej, pociągającej za sobą określone sankcje prawno - administracyjne, wynikające z przepisów wskazanej ustawy.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia jest art. 49b u.p.b., zgodnie z którym 1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona -prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:
dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
projektu zagospodarowania działki lub terenu;
zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
2a. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.
3. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1
MWINB zaznaczył, że organ nadzoru budowlanego nie nakłada obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, automatycznie. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Spełnienie zaś wskazanych przesłanek art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane powoduje, że organ nadzoru budowlanego powinien, w drodze postanowienia skierowanego do inwestora, rozpocząć procedurę legalizacyjną.
Jednocześnie MWINB podkreślił, że w pierwszej kolejności organ bada czy zachodzi możliwość wdrożenia procedury legalizacyjnej tj. czy samowolnie wzniesiony obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz przepisami techniczno-budowlanymi.
W zaistniałym stanie faktycznym zważywszy na fakt, iż część działki nr [...], obr. [...] objęta została decyzją nr [...].[...] Prezydenta Miasta K. z dnia 28.01.2019r., znak; [...] o zezwoleniu na realizacje inwestycji pn. "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w K. wraz z rozbudową skrzyżowań ul. [...] z ul. [...] i ul. [...], przebudową włączenia ul. [...] do ul. [...], budową odwodnienia drogi, przebudową sieci: wodociągowej, gazowej, oświetlenia ulicznego, elektroenergetycznej, teletechnicznej, sygnalizacji świetlnej, rozbiórką i przebudową ogrodzeń oraz usunięciem kolidującej zieleni" została wykluczona możliwość zastosowania art. 49b ust. 2 u.p.b. co przesądza o konieczności zastosowania normy art. 49b ust. 1 u.p.b., która to w zaistniałym w przedmiotowej sprawie stanie faktycznym obliguje organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Ponadto MWINB podzielił pogląd, iż organ I instancji prawidłowo wskazał jako adresata orzeczonego nakazu rozbiórki P. A. G. oraz P. B. G., jako właścicieli budynku gospodarczego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w K. - działka nr [...] obr. [...]. Dokonana analiza treści księgi wieczystej nr [...] wykazała, iż właścicielem działki nr [...], obr. [...] jest Gmina Miejska K. i pozostaje w zarządzie Zarządu Dróg Miasta K., co również zostało potwierdzone pismem z dnia 16.04.2019r. przez właściciela przedmiotowej działki, na której znajduje się budynek gospodarczy będący przedmiotem postępowania. Natomiast analiza treści księgi wieczystej nr [...] potwierdziła fakt, iż do budynku przy ul. [...] przynależy budynek gospodarczy co potwierdza zapis w dziale I-O "w łamie 4 i 5 widnieje wpis: lokal użytkowy położony w kondygnacji przyziemia segmentu pawilonu składający się z czterech pomieszczeń oraz pomieszczeń przynależnych, a to pomieszczeń gospodarczych przed wejściem do lokalu wykonanych jako przybudówka do budynku głównego o pow. użytkowej 14,1 m2. Natomiast w treści informacji w dziale II - własność znajdują się wpisy wskazujące, że właścicielami budynku przy ul. [...] w K. pozostają P.P. A. i B. G. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, na podstawie aktu notarialnego z dnia 04 sierpnia 2015r. nr Rep. A [...]. Wpisanie Odwołujących do księgi wieczystej jako właścicieli obiektu budowlanego nastąpiło na ich wniosek cyt.: "Strona uprawniona wnosi aby na podstawie tej umowy i dołączonych dokumentów, Sąd Rejonowy dla K. - P. IV Wydział Ksiąg Wieczystych w K. w księdze wieczystej [...] [...] wpisał w dziale II własność na rzecz A. A. G., córki B. i Z. oraz B. R. G., syna R. i J., na prawach wspólności ustawowej", zatem niewątpliwie zmierzeniem Odwołujących było uzyskanie władztwa nad obiektem budowlanym. Bycie właścicielem obiektu budowlanego obejmuje nie tylko prawa, ale i obowiązki - w przypadku nieruchomości zabudowanej są to miedzy innymi obowiązki wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 06.07.1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z dnia 2019r., póz. 2204) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Organy administracji publicznej są związane treścią wpisów istniejących w księgach wieczystych z racji tego domniemania.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 52 u.p.b., zależnie od stanu faktycznego: Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.
Kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest przypadkowa. W orzecznictwie wskazuje się, że wymienienie trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznacza, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie. Utarty jest pogląd, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. Taka sytuacja występuje w niniejszym przypadku, zatem obowiązek rozbiórki należało nałożyć na drugi z podmiotów wskazanych w powyższym przepisie.
W istocie spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy obowiązek rozbiórki winien być nałożony na właściciela budynku gospodarczego czy na właściciela nieruchomości gruntowej. Argumentacja Odwołujących zmierza, że skoro nie są inwestorami przedsięwzięcia to obowiązek rozbiórki powinien zostać nałożony na właściciela przedmiotowej działki.
Jest w sprawie niespornym, iż właścicielem przedmiotowego budynku gospodarczego nie jest Gmina Miejska K. a Odwołujący. Obiekt ten zrealizowany był na nieruchomości gruntowej, do którego właściciel nie ma żadnego tytułu prawnego a inwestycja była realizowana bez zgody właściciela przedmiotowej działki (por. wyroki NSA: z 6.03.2008 r., sygn. II OSK 158/07; NSA: z 10.05.2013 r., sygn. II OSK 66/12; NSA z 15.05.2012 r., sygn. II OSK 338/11). Zatem, w ślad za poglądami judykatury MWINB, stwierdza, że nakaz rozbiórki w tym przypadku należy skierować do właściciela budynku gospodarczego, ponieważ właściciel przedmiotowej działki nie wiedział i nie godził się na realizację samowoli budowlanej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 48 Kodeksu Cywilnego cyt.: "urządzenie, które trwale jest związane z gruntem pozostaje własnością właściciela nieruchomości gruntowej" MWINB wskazał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Taki również pogląd został odzwierciedlony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2020r., sygn. akt II OSK 1219/18 "Skutki zróżnicowania pojęcia trwałego związania z gruntem w prawie cywilnym i prawie administracyjnym/budowlanym". Zgodnie z tym wyrokiem "zasady superficies solo cedit" wyrażonej na gruncie prawa cywilnego, zgodnie z którą własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową nie można przenosić wprost na prawo budowlane. Gdyby tak było w istocie to nigdy nie można byłoby nałożyć nakazu rozbiórki obiektu na podmiot nie będący właścicielem gruntu i inna byłaby treść art. 52 prawa budowlanego. Zróżnicowane są pojęcia "trwałego związania z gruntem " w prawie cywilnym i prawie administracyjnym/budowlanym. Pojęcie to jest wprowadzone w normach prawa budowlanego przede wszystkim dla realizacji skutków prawa o których stanowi prawo budowlane".
W odniesieniu do zarzutów dotyczących niewyjaśnienia w pierwszej kolejności daty zakończenia budowy, MWINB dokonał analizy informacji opisowo - graficznej z "ortofotomapy" dla roku 1995r. Analiza ta wykazała, iż przedmiotowy budynek gospodarczy nie istniał jeszcze w roku 1995 co zostało potwierdzone wydrukiem z mapy zasadniczej dla roku 1995r. W związku z powyższym nie znajdą zastosowania w niniejszej sprawie przepisy prawa budowlanego dla obiektów budowlanych wybudowanych przed 1 stycznia 1995r.
W ocenie organu II instancji zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, jak i zastosowane przepisy prawa oraz ich wykładnia nie budzą wątpliwości, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu i instancji.
B. G. pismem z dnia 17 sierpnia 2021r. wniósł na ww. decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie: przepisów art. 52 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 49b ust. 1 Ustawy Prawo budowlane, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 5 KPA z uwagi na niewykonalność decyzji administracyjnej oraz naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia art. 6, art. 7, art. 7b, art. 8 oraz art. 77 § 1 KPA poprzez niepodjęcie przez organ administracyjny wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności brak ustalenia, czy zostało dokonane zgłoszenie budowy "przybudówki" przy ul. [...] oraz czy dokonano zgłoszenia oddania budynku do użytkowania (lub zakończenia budowy), co miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący zarzucił również naruszenie prawa procesowego, tj. art. 80 KPA poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nieuwzględnienie zawartych w znajdujących się w aktach dokumentach (m.in. w aktach notarialnych) informacji o pozostałych dokumentach, które nie zostały pozyskane w toku przedmiotowego postępowania (jak np. zaświadczenie o samodzielności lokalu z 20 kwietnia 1998 roku), co miało wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a w razie nieuwzględnienia powyższego - o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postepowania według norm prawem przypisanych.
Uzasadniając swoją skargę skarżący w pierwszej kolejności podkreślił, że Państwo G. są kolejnymi właścicielami lokalu niemieszkalnego, dla którego prowadzona jest księga wieczysta o nr [...], zaś pomieszczenia przynależne określane jako "przybudówka" istniały już z pewnością w 1998 roku, gdyż 7 maja 1998 roku została ustanowiona odrębna własność lokalu użytkowego nr [...] oraz pomieszczeń przynależnych wykonanych jako przybudówka do budynku głównego (dowód: akt notarialny Rep. A nr [...], w aktach sprawy), zaś do przedmiotowego aktu notarialnego przedłożono zaświadczenie wydane przez UMK Wydział Nadzoru Budowlanego w dniu 20.04.1998 r., nr [...] stwierdzające, że lokal użytkowy nr [...] w budynku przy ul. [...] stanowi samodzielny lokal mieszkalny. Powyższe znajduje potwierdzenie również w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowego lokalu, gdzie w dziale 1-0 wpisany jest lokal wraz z pomieszczeniami przynależnymi (z komentarzem do migracji: w łamie 4 i 5 widnieje wpis: lokal użytkowy położony w kondygnacji przyziemia segmentu pawilonu składający się z czterech pomieszczeń oraz pomieszczeń przynależnych, a to pomieszczeń gospodarczych przed wejściem do lokalu wykonanych jako przybudówka do budynku głównego o pow. użytkowej 14,1m2). Tymczasem w sprawie organy obu instancji oparły się na niewyjaśnionym dokładnie stanie faktycznym oraz prawnym i uznały, że zasadnym jest nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku zakwalifikowanego jako samowola budowlana, podczas gdy w sprawie pozostały okoliczności — zarówno faktyczne jak i prawne, których ustalenie pozwoliłoby ocenić, czy istnieją podstawy do nakazania rozbiórki budynku. Podkreślić należy, że materiały sprawy, w wyniku której nakazano rozbiórkę są niewystarczające do wydania decyzji o nakazie rozbiórki, co zostanie dokładniej wykazane poniżej, w szczególności jednak wskazać trzeba, że jest ona wydana w oparciu o nieustalony stan faktyczny, a nadto jest niewykonalna.
Skarżący podkreślił, że organ mając do dyspozycji informacje zawarte w akcie notarialnym (w formie oświadczenia stawających) przedłożonym przez p. B. P., tj. informację, że Sprzedający przedłożył zaświadczenie wydane przez UMK Wydział Nadzoru Budowlanego w dniu 20.04.1998 r., nr [...] stwierdzające, że lokal użytkowy nr [...] w budynku przy ul. [...] stanowi samodzielny lokal mieszkalny, nie zweryfikował tej informacji, nie pozyskał kopii przedmiotowego zaświadczenia (które zostało wydane przez UMK Wydział Nadzoru Budowlanego w dniu 20.04.1998 r., nr [...], ani nie ustalił na jakiej podstawie zostało wydane. Te okoliczności są istotne w niniejszej sprawie, z uwagi na wciąż niewyjaśnioną wątpliwość co do faktu dokonania zgłoszenia budowy czy też oddania budynku do użytkowania.
Jak bowiem wynika z art. 2 ust. 1a, ust. 3, ust. 4 i 5 ustawy o własności lokali przed wydaniem zaświadczenia organ sprawdza spełnienie przez lokal określonych wymogów (m.in. skutecznie dokonane zgłoszenie, zgodność z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy), zaś dokumenty dotyczące pomieszczeń przynależnych stanowią załącznik do aktu ustanawiającego odrębną własność lokalu.
Z uwagi na fakt, że do wyodrębnienia lokalu doszło na długo przed nabyciem przez Skarżącego własności lokalu, sam Skarżący nie znajdował się w posiadaniu przedmiotowych dokumentów. Tym niemniej to organy administracyjne winny celem ustalenia stanu faktycznego przeprowadzić postępowanie dowodowe w tym zakresie, czego zaniechały.
Ponadto, podkreślenia ponownie wymaga, że obowiązek archiwizacji akt dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę istnieje od 1999 r. w związku z tym okoliczność, że Gmina podaje, iż kwerenda rejestrów nie wykazała zgłoszenia ani pozwolenia dotyczącego wykonywania robót budowlanych dla pomieszczenia gospodarczego nie oznacza, że takiego zgłoszenia w rzeczywistości nie było. To do organu, szczególnie w okolicznościach niniejszej sprawy (kilkukrotna zmiana właścicieli lokalu, istnienie budynku od ponad 24 lat), należy obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, czego organy obu instancji nie uczyniły - żaden z organów, w sposób pewny nie ustalił ani też nie wykluczył czy zgłoszenie przedmiotowego obiektu zostało dokonane.
Nadto, do tej poty pozostała niewyjaśniona data powstania przedmiotowego obiektu. Organ nadzoru budowlanego, chcąc skutecznie wydać decyzję nakazującą rozbiórkę i przywrócić stan zgodny z prawem, w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane powinien adresatem tej decyzji uczynić podmiot, który w chwili wydania decyzji posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inaczej bowiem przedmiotowa decyzja będzie niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 KPA.
W przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji zaakceptował stan, w którym decyzja o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku została skierowana do Pana B. G. oraz Pani A. G., tymczasem jak wynika zebranego w sprawie materiału dowodowego żadna z tych osób nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W tym miejscu wskazać również należy, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest bardziej skomplikowany niż rozpatrywane w doktrynie przypadki dotyczące adresata decyzji z art. 52 Prawo budowlane. W tym przypadku w sprawie istotne znaczenie ma to, że to Gmina K. jest właścicielem nieruchomości oraz że nie wydano zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, zaś Państwo G. są właścicielami lokalu niemieszkalnego wraz z pomieszczeniami przynależnymi, natomiast nie byli inwestorami, a ww. lokal wraz z pomieszczeniami przynależnymi nabyli już po dokonaniu wszelkich formalności związanych z lokalem (sprzedający Pan B. P. również nie był inwestorem w tym zakresie). Organ pominął w uzasadnieniu istotną część argumentacji zawartej w cytowanym częściowo wyroku NSA (II OSK 1219/18) gdzie Sąd stwierdził, że "Okoliczności kierowania nakazów powinny być w każdej sprawie rozpatrywane indywidualnie" oraz "Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym nakaz powinien być w pierwszej kolejności nałożony na inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej i posiada tytuł prawny do nieruchomości (tu cytowane orzeczenia - przyp. pełnomocnika). Zdarzają się jednak sytuacje kiedy nakaz rozbiórki może zostać skierowany do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości np. zobowiązany do likwidacji samowoli będzie inwestor niebędący właścicielem gruntu wówczas gdy pobudował obiekt budowlany na nieruchomości bez wiedzy i zgody właściciela. W takiej sytuacji obciążanie właściciela nieruchomości, który nie miał nic wspólnego z samowolą budowlaną kosztami rozbiórki byłby wysoce niesprawiedliwy i promowałby sprawców samowoli budowlanych, zdejmując z nich odpowiedzialność za nią". Tymczasem, jak wskazywano w toku niniejszego postępowania kryterium wyboru adresata decyzji o nakazie rozbiórki jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Właściciele lokalu posadowionego na gruncie należącym do innego podmiotu nie mają możliwości (fizycznej ani prawnej) dokonania rozbiórki bez ww. prawa do dysponowania nieruchomością. W żadnym momencie (w toku postępowania) właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na wykonywania władztwa nad nieruchomością, choćby wyrażającego się w wejściu w teren i prowadzeniu prac budowlanych. Powyższe powoduje, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna, a co za tym idzie - nieważna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust.3).
W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem, wyznaczył na dzień 2 lutego 2022r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem postępowania jest ocena zasadności nałożenia na A. G. i B. G. nakazu rozbiórki budynku gospodarczego zwanego "przybudówką" do budynku przy ul. [...] o powierzchni zabudowy 16,2m2 (o wymiarach 4,5m x 3,60m i wysokości od 1,92m do 2,67m), zlokalizowanego na działce nr [...], obr[...] w K.. Niespornym jest, iż przedmiotowa nieruchomość gruntowa oznaczona jako działka nr [...], obr. [...] w K. stanowi własność Gminy K. i leży w pasie drogowym ul. [...]. Jak ustalił organ w trakcie postępowania działka ta nie była przedmiotem udostępnienia przez Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. na rzecz osób fizycznych i prawnych (pismo Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z dnia 16 kwietnia 2019r., znak: [...]). Oznacza to, że ani skarżący , ani jego poprzednicy prawni ( właściciele lokalu użytkowego nr [...] przy ul. [...] w K. nie byli jednocześnie właścicielami i nie dysponowali innym tytułem prawnym do nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...], na której posadowiono opisany wyżej budynek gospodarczy ( przybudówkę).
Ponadto kwerenda dokonana przez Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. w kwestii przedmiotowej budowli tj. przybudówki - pomieszczenia gospodarczego w dobudowie do budynku na działce nr [...] obr[...] przy ul. [...] nie wykazała zgłoszenia oraz nie wykazała pozwolenia na budowę dotyczącego wykonywania robót budowlanych dla pomieszczenia gospodarczego w dobudowie, ani budynku gospodarczego w podanej lokalizacji. Oznacza powyższe , że obiekt ten został zrealizowany bez stosownego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzący inaczej powołując się i wnosząc o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia o samodzielności lokalu , który miał być podstawą stosownych zapisów w akcie notarialnym a następnie w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości lokalowej przy ul. [...] w K. – księga nr [...] dokumentu tego nie przedkłada, zaś poszukiwania dokumentacji mającej potwierdzać legalność przedmiotowej budowli dały jednoznaczną odpowiedź, iż przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną.
Wobec powyższego w tej sytuacji organ winien zastosować art. 49b ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994r,( obowiązującej od 1 stycznia 1995r) w związku z treścią art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., póz. 471) stanowiącego, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ jak wynika z ortofotomapy, analizy map oraz daty wyodrębnienia samodzielnego lokalu niemieszkalnego przy ul. [...] ,przybudówka do tego lokalu powstać musiała pomiędzy 1995 a 1998r., a zatem w sprawie znajdą zastosowanie przepisy prawa budowlanego obowiązujące po 1 stycznia 1995r. , tj. ustawa Prawo budowlane z 7.07.1994r.
Zatem zgodnie z treścią art. 49b ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją : 1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona -prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie – stosownej dokumentacji pozwalającej na ewentualna legalizację przedmiotowej budowli.
W przedmiotowej jednak sprawie możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej stanął na przeszkodzie fakt, iż przedmiotowa działka nr [...], obr[...] stanowiąca w istocie pas drogowy, objęta została decyzją nr [...].[...] Prezydenta Miasta K. z dnia 28.01.2019r., znak; [...] o zezwoleniu na realizacje inwestycji pn. "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w K. wraz z rozbudową skrzyżowań ul. [...] z ul. [...] i ul. [...], przebudową włączenia ul. [...] do ul. [...], budową odwodnienia drogi, przebudową sieci: wodociągowej, gazowej, oświetlenia ulicznego, elektroenergetycznej, teletechnicznej, sygnalizacji świetlnej, rozbiórką i przebudową ogrodzeń oraz usunięciem kolidującej zieleni". Charakter zaplanowanej legalnie inwestycji na przedmiotowej działce powoduje, iż istniejący na niej wybudowany samowolnie obiekt w postaci przybudówki stoi w oczywistej sprzeczności z planowaną inwestycją rozbudowy i przebudowy pasa drogowego. W tej więc sytuacji uprawnieniem i obowiązkiem organu było orzeczenie na podstawie art. 49b ust. 1 u.p.b o nakazaniu rozbiórki wybudowanego samowolnie obiektu, co też nastąpiło.
Kolejna kwestią sporną w niniejszej sprawie ustalenie właściwego adresata decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki. Skarżący kwestionuje skierowanie decyzji o nakazie rozbiórki do skarżącego i jego żony , a nie do poprzednich właścicieli lub inwestorów samowoli , lub do Gminy K. , która jest właścicielem nieruchomości gruntowej na której posadowiono przybudówkę.
Zgodnie z przepisem art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W ustalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki winien być adresowany do inwestora w sytuacji gdy inwestor, legitymuje się tytułem prawnym do obiektu. Należy podkreślić, że rozstrzyganie w konkretnej sprawie zawsze wymaga uwzględnienia konkretnego stanu faktycznego. Wszelkie rozstrzygnięcia wydawane na podstawie przepisów wymienionych w cyt. przepisie art. 52 powinny być kierowane do tych osób, które zostały w nim wskazane. Nie oznacza jednak, że zawsze muszą być kierowane do wszystkich tych osób, najczęściej bowiem adresatem jest inwestor. Dopiero gdy z jakichś powodów (jak np. niemożności ustalenia inwestora lub brak po jego stronie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) i nie jest możliwe nałożenie obowiązków na inwestora, należy je nałożyć na właściciela lub zarządcę (por. wyrok WSA w Kielcach z 3 .06. 2015 r. , sygn. akt II SA/Ke 295/15). Powyższa interpretacja przepisu art. 52 związana jest wprost koniecznością zobligowania do wykonania określonych obowiązków tj. np. rozbiórki do podmiotu, Musi to być zatem taki podmiot, , który ma możliwość legalnego wykonania nałożonego przez organ obowiązku. (por. wyrok WSA w Krakowie z 21.02. 2014 r., sygn. akt II SA/kr 602/13).
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo skierowały decyzje nakazującą rozbiórkę do aktualnych właścicieli nieruchomości lokalowej przy ul. [...] w K.. Wedle zapisów w księdze wieczystej [...] przedmiotowa przybudówka stanowi część nieruchomości lokalowej, a właścicielami tej nieruchomości są P. B. i A. G.. Podkreślić też w tym miejscu należy, iż art. 52 u.p.b. mówi o "właścicielu obiektu budowlanego", a nie właścicielu nieruchomości, czyli jest pojęciem szerszym, chociażby z tej przyczyny, że nie każdy obiekt budowlany jest jednocześnie nieruchomością. Uwzględnienie również pojęcia wprowadzonego w art. 52 u.p.b.– "właściciela obiektu budowlanego" pozwala również na uniknięcie sporów pojawiających się na tle rozbieżnych interpretacji w prawie administracyjnym, co do prawidłowego rozumienia cywilistycznej zasady "superficies solo cedit" na gruncie prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, iż przedmiotem nabycia przez P. B. i A. G., była również owa przybudówka, a zatem są oni "właścicielami tegoż obiektu budowlanego". A skoro tak, to w realiach niniejszej sprawy, celowym i uzasadnionym było skierowanie obowiązku rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu do właścicieli tegoż obiektu. W konsekwencji zarzut skierowania decyzji obu instancji do osób niewłaściwych w rozpatrywanej sprawie, jak również zarzut niewykonalności decyzji a przez to także zarzut ich nieważności (stosownie do art. 156 § 1 pkt 5 kpa) nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać też w tym miejscu należy na brak logiki w twierdzeniach skargi odnoszących się do powyższego zarzutu. Z jednej bowiem strony twierdzi skarżący, iż "Właściciele lokalu posadowionego na gruncie należącym do innego podmiotu nie mają możliwości (fizycznej ani prawnej) dokonania rozbiórki bez ww. prawa do dysponowania nieruchomością. W żadnym momencie (w toku postępowania) właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na wykonywania władztwa nad nieruchomością, choćby wyrażającego się w wejściu w teren i prowadzeniu prac budowlanych." Z drugiej jednak strony nie sposób nie zauważyć, iż powyższe stwierdzenia nawiązujące do właściciela gruntu jednocześnie nie stoją na przeszkodzie w "dysponowaniu" tym gruntem przez skarżących pomimo braku zgody właściciela gruntu, w formie jak to ma miejsce dotychczas, tj. korzystaniem z obiektu posadowionego na cudzej nieruchomości gruntowej.
Odnosząc się do zarzutu uchybienia przepisom art. 6,7, 77 § 1 , 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w ocenie Sądu jest to zarzut niezasadny. Skarżący powołuje się na dokument dotyczący zgłoszenia budowy lub zgłoszenia oddania do użytkowania "przybudówki" , którego sam nie przedstawia, a którego istnienia nie potwierdziły poszukiwania prowadzone przez organ we właściwych zbiorach i systemach achiwizacji akt.
W powyższej sytuacji organ nadzoru budowlanego zasadnie ocenił, iż wyczerpane zostały przesłanki z art. 49b Prawa budowlanego, a zatem należało orzec nakaz rozbiórki przedmiotowej samowoli budowlanej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło