II SA/Kr 104/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2004 r sprawy ze skargi T.P. na decyzję Wojewody z dnia 7 grudnia 2001 r Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia 7 grudnia 2001 r Wojewoda utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji - Prezydenta Miasta z dnia [...] .2001 r o odmowie przyznania T.P. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na przepis art.37j ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 stwierdził, że T. P. spełnił warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, posiada 25-cio letni okres uprawniający do emerytury, prawo do zasiłku dla bezrobotnych oraz okres uprawniający do zasiłku wynoszący ponad 30 lat. Jednakże warunkiem uzyskania przez mężczyznę prawa do zasiłku przedemerytalnego w przypadku wykazania 25-cio letniego okresu uprawniającego do emerytury powołany przepis wymaga aby wykazany został nadto 15-sto letni okres wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Ten warunek zdaniem organów obu instancji nie został spełniony, gdyż T. P. dysponuje świadectwem potwierdzającym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych w okresie wynoszącym łącznie 10 lat 7 miesięcy i 16 dni. Nie uwzględniono natomiast znajdujących się w aktach zeznań świadków i oświadczenia pracodawcy potwierdzających, iż od [...].1977 r do [...].1989 r T.P. pracował w Przedsiębiorstwie Transportowo-Sprzętowym Budownictwa "T.", stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jako spawacz, tj. wg wykazu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43 z późn. zm.) wykonywał prace w warunkach szczególnych, uprawniającą do niższego wieku emerytalnego. Organ drugiej instancji nie uwzględnił zaoferowanych przez wnioskodawcę dowodów nie zajmując w uzasadnieniu decyzji żadnego stanowiska wobec argumentacji wyrażonej przez organ pierwszej instancji, który uznał, iż dowód z zeznań świadków nie może być w tej sprawie dopuszczony. Jedynym dowodem wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze jest bowiem świadectwo określone przepisami wyżej powołanego rozporządzenia Rady Ministrów. W skardze na decyzje Wojewody T. P. podniósł, że z uwagi na likwidacje przedsiębiorstwa "T" nie może uzyskać świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Wojewódzkiego odmówił wydanie stosownego świadectwa, gdyż nie zostało dołączone do przekazanych akt osobowych. Zakład zdaniem skarżącego nie sporządzał takich świadectw przewidzianych przepisanych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 (op.cit), dlatego skarżący domagał się ustalenia swoich uprawnień w oparciu o zeznania świadków, dołączając świadectwo pracy z dnia [...] 1993 r wystawione przez Przedsiębiorstwo Transportowo-Sprzętowe Budownictwa "T" oraz zarządzenie wydane przez dyrektora tego przedsiębiorstwa w dniu [...].1984 r w sprawie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz wzrostu emerytury lub renty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych na w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43) okresy pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji , w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 tego rozporządzenia lub w świadectwie pracy. W przypadku skarżącego nie zostało sporządzone świadectwo według ustalonego rozporządzeniem wzoru. Natomiast w świadectwie pracy z dnia [...].1993 r zakład pracy potwierdził wykonywanie przez skarżącego pracy w okresie od [...] 1977 do [...].1993 r w pełnym wymiarze czasu, na stanowisku spawacz. Stanowisko to znajduje się w wykazie A dział XIV pkt 12 stanowiącym załącznik do rozporządzenia, a ponadto w wykazie sporządzonym na podstawie tego rozporządzenia przez dyrekcję Przedsiębiorstwa Transportowo-Sprzętowego Budownictwa "T" (k. 13-16 akt adm.). W tych okolicznościach organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w trybie art. 77 kpa. Pogląd organu pierwszej instancji, iż jedynym dowodem stwierdzającym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych jest wyłącznie świadectwo wydane w trybie § 2 ust. 2 rozporządzenia wyżej powołanego nie jest trafny, a tak sformułowane ograniczenie dowodowe nie znajduje uzasadnienia prawnego ani na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego, ani ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ani też rozporządzenia Rady Ministrów, o którym mowa powyżej. Pogląd o dopuszczalności postępowania dowodowego uwzględniającego wszelkie dostępne środki dowodowe przyjęty został w orzecznictwie. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 8.12.1998 II UKN 357/98 OSNAP 2000/3/112. Problem oceny zasadności wydania przez pracodawcę świadectwa pracy w szczególnych warunkach, a w konsekwencji ustalenia okoliczności świadczenia pracy zaliczanej do zatrudnienia w warunkach szczególnych podjęty został w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z 8.04.1999 r SN II UKN 619/98 (OSNAP 2000/11/439). Natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 3.11.1994 r I PZP/45/94 (OSNAP 1995/6/74) Sąd Najwyższy, wprost wypowiedział się , iż okoliczność wykonywania zatrudnienia w warunkach szczególnych w celu uzyskania zasiłku jako przesłankę przyznania świadczenia ustalać będzie odpowiednio urząd pracy w postępowaniu administracyjnym o przyznanie takiego świadczenia. Organy ograniczyły się do stwierdzenia niedopuszczalności w postępowaniu o zasiłek przedemerytalny, postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie czy zatrudnienie potwierdzone świadectwem pracy było także pracą wykonywaną w warunkach szczególnych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7. 02.1983 (op. cit). Z tego powodu nie rozpoznano zaoferowanych przez skarżącego dowodów ani żadnego postępowania wyjaśniającego, co stanowi naruszenie art. 77 kpa, mogące mieć istotny wpływ na wyniki postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu organ postępowanie takie przeprowadzi i ustosunkuje się do treści świadectwa pracy z dnia [...].1993 r (k.24 akt) oraz zarządzenia dyrekcji Zakładu pracy z dnia [...].1984 r w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach. Z podanych wyżej względów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest na obecnym etapie postępowania jest zasadna, dlatego orzekł o uchyleniu decyzji (jak w sentencji wyroku), na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo p postępowaniu przed sądami administracyjnymi, której zastosowanie w niniejszej sprawie wynika z treści art. 97 § 1 ustawy z tej samej daty - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 i 1271).