II SA/Kr 104/03
WyrokWSA w Krakowie2006-04-19
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Andrzej Irla, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zakwalifikował pismo strony jako wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a., nie wyjaśniając jego procesowego charakteru?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, zobowiązany do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie może dowolnie przyjmować procesowego charakteru pisma strony. W sytuacji, gdy nazwa lub treść pisma nie wskazuje jednoznacznie na jego znaczenie, organ powinien najpierw wyjaśnić tę kwestię, a dopiero potem podejmować dalsze czynności. W przeciwnym razie decyzja wydana w oparciu o błędną kwalifikację pisma jest wadliwa.Stan faktyczny
Skarżący L.G. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez organ II instancji, skarżący złożył pismo, które organ zakwalifikował jako wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i działanie prawa wstecz. Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił procesowego charakteru pisma skarżącego, co stanowiło wadę postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : NSA Andrzej Irla / spr. / AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi L.G. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 17 grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia 16 października 2002 r. Nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego L.G. kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Dnia [...] 2002 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr [...], w której wskazując na przepis art. 154 § 1 i 2 k.p.a., odmówił uchylenia swej wcześniejszej decyzji z dnia 4 sierpnia 2000 r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich skarżącego L.G. W motywach decyzji wskazał na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42, póz. 371), jako na przepis stanowiący podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które otrzymały je z tytułu utrwalania władzy ludowej. Fakt zaś takiej działalności skarżącego został ustalony przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie akt Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.
Od decyzji tej skarżący L.G. wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał 17 grudnia 2001 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy własną decyzję z [...] 2002 r. [...]. W uzasadnieniu ponownie wskazał na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach stanowiący: "Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 oraz w art. 4 ...". Podkreślił, iż nie ma podstaw do zmiany decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, ponieważ strona nie przedstawiła żadnych nowych dokumentów w tej sprawie.
Na Decyzję tę L.G. złożył skargę do sądu administracyjnego zarzucając decyzji naruszenie Konstytucji RP poprzez pozbawienie go praw nabytych, oraz działanie prawa wstecz na niekorzyść skarżącego.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, podnosząc te same argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżący L.G. otrzymał uprawnienia kombatanckie decyzją Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia [...] 1988 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2000 r. pozbawił skarżącego wyżej wymienionych uprawnień. Od decyzji tej skarżący nie złożył odwołania, w związku z czym stała się ona ostateczna. Następnie skarżący pismem z dnia 27 marca 2002 r. zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przywrócenie uprawnień kombatanckich. Z treści tego pisma nie wynika jednak dokładnie jaki jest jego procesowy charakter. Organ administracji, choć jest na podstawie art. 7 i art. 9 k.p.a. zobowiązany do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, nie wyjaśnił jednak jak należy traktować to pismo. Zbyt dowolnie zostało przyjęte, że jest to wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a., z której strona nie nabyła prawa. Nie było jednak podstaw aby tak ocenić wniosek skarżącego. Pismo to nie zawiera żadnych żądań tego rodzaju. Przeciwnie, jego treść może wskazywać, że jest to odwołanie. W piśmie tym bowiem skarżący określa decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich jako "bardzo krzywdzącą i niesprawiedliwą". Tego rodzaju zaś zarzut jest z reguły zgłaszany w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W sytuacji, gdy ani z nazwy, ani z treści pisma nie wynika w sposób wyraźny jego znaczenie procesowe, organ administracji winien uprzednio wyjaśnić tę kwestię i dopiero wówczas, w zależności od sposobu jej rozstrzygnięcia, podjąć dalsze czynności w sprawie. W związku z powyższym, nie było dotychczas podstaw do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 154 k.p.a. zakończonego zaskarżoną decyzją. Wspomniane pismo skarżącego z dnia 27 marca 2002 r. nie zawiera takiego żądania. Przed jednoznacznym ustaleniem procesowego charakteru tego pisma decyzja wydana na podstawie art. 154 k.p.a. dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153, póz. 1270) i w związku z tym na podstawie cytowanego przepisu w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zaskarżoną decyzję uchylił w całości.
Sąd na zasadzie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego L.G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło