II SA/Kr 104/06
WyrokWSA w Krakowie2007-07-24
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka-Duda, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, może żądać wznowienia tego postępowania, powołując się na posiadanie interesu faktycznego związanego z nakładami na nieruchomość?Ratio decidendi
Skarżąca nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ nie była użytkownikiem wieczystym nieruchomości ani nie nabyła tego prawa w określonym terminie. Jej interes w sprawie miał charakter jedynie faktyczny, a nie prawny, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania na jej żądanie. Nawet jeśli wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, brak legitymacji procesowej skarżącej jako strony uniemożliwia uwzględnienie jej żądania.Stan faktyczny
Skarżąca L.S. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z 1998 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego działki nr 1 w prawo własności na rzecz J.K. Skarżąca twierdziła, że posiadała interes prawny w sprawie ze względu na nakłady i faktyczne użytkowanie działki od 1991 r. oraz że umowa użytkowania wieczystego zawierała nieprawdziwe oświadczenie o niezabudowaniu działki. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że skarżąca nie była stroną pierwotnego postępowania, a jej interes miał charakter jedynie faktyczny. Decyzje organów zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a następnie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA: Aldona Gąsecka- Duda (spr.) WSA: Barbara Pasternak Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2007 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala
Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].04.2005r. znak[...], na podstawie art. 146, art. 147, art. 148 § 2, art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 1 ustawy z dnia 4.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jednolity- Dz. U. z 2001 roku, nr 120, poz. 1299), po rozpatrzeniu wniosku L.S., odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1998r. znak[...], dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr "1", obręb [...], objętej KW nr[...] w prawo własności na rzecz J.K.
W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 4.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności określa ona zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi. Przepisy tej ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31.10.1998r. i złożyły wniosek o przekształcenie w terminie do dnia 31.12.2002r. Stroną w sprawie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest więc osoba będąca użytkownikiem wieczystym, która złożyła wniosek w określonym przepisami terminie.
J.K. wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem w dniu 10.03.1998r., przedkładając odpis z prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla K. – P. księgi wieczystej Kw Nr[...], zgodnie z którym prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr "1", obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] przysługiwało wnioskodawczyni na podstawie umowy użytkowania wieczystego z dnia 21.10.1994r., rep. A [...]. W związku ze spełnieniem przez wnioskodawczynię przesłanek określonych w art. 1 powyższej ustawy, w dniu 27.08.1998r. została wydana decyzja Prezydenta Miasta K., orzekająca o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności na rzecz J. K. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 20.09.1998r.
Stosownie do art. 147 k.p.a.,. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Stroną postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest występujący z wnioskiem użytkownik wieczysty nieruchomości, stąd podanie L.S. nie spełnia kryteriów określonych w powołanym przepisie. Ponadto, zgodnie z treścią art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Przedmiotowa decyzja została doręczona 5.09.1998r., a więc zachodzą przesłanki do zastosowania dyspozycji art. 146 § 1k.p.a.
Od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].04.2005r. znak [...] wniosła w terminie odwołanie L.S., która domagała się jej uchylenia w całości i wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1998r. znak[...] oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu administracyjnym za pierwszą i druga instancję, względnie - uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa w postępowaniu administracyjnym za pierwszą i drugą instancję.
Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, w szczególności art. 28 k.p.a. przez błędną wykładnię i niezastosowanie tego przepisu. Stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W takim rozumieniu jest ona niewątpliwie stroną postępowania w sprawie o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, albowiem sprawa dotyczyła działki nr "1" o pow. 62m2, położonej w K., objętej Kw[...] Sądu Rejonowego dla K. – P. w K., która to działka została zabudowana przez L. i S.S. w latach 1991-92. Skarżąca posiada interes prawny w niniejszym postępowaniu z uwagi na nakłady jakie poczyniła na tą działkę w powyższym okresie oraz faktyczne jej użytkowanie od 1991 roku do chwili obecnej. Organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że stroną postępowania w sprawie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest jedynie osoba będąca użytkownikiem wieczystym, która złożyła wniosek w określonym przepisami terminie powołując się przy tym na art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Decyzja w sprawie, której wznowienia domaga się skarżąca została oparta na umowie wieczystego użytkowania zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 21 października 1994r. Rep A Nr [...] przed notariuszem W.K. W umowie tej odnotowano nieprawdziwe oświadczenie, które miało istotny wpływ na zawarcie przedmiotowej umowy, w szczególności iż "przedstawiciele Gminy Miasta K. zapewniają, że przedmiotowa nieruchomość jest niezabudowana a przeznaczona jest jako dopełnienie do działki "2" zabudowanej kioskiem ogólnospożywczym". Jak wynika z powyższego w dniu sporządzenia tej umowy - tj. 21.10.1994r., oraz w dniu przekształcenia wieczystego użytkowania w prawo własności 27.08.1998r. działka nr "1" stanowiąca przedmiot tych aktów była zabudowana (jeszcze w latach 1991-92 przez L. i S. S.) i pozostawała w faktycznym użytkowaniu przez L.S. od 1991 roku do chwili obecnej.
Skarżąca zarzucała dalej naruszenie art. 145 §1 pkt 1 i 4 k.p.a. przez błędną wykładnię i ich niezastosowanie w sprawie mimo istnienia ku temu podstaw podanych w podaniu, do których nie ustosunkował się merytorycznie organ pierwszej instancji wydając decyzję odmowną , a także dokonanie błędnej wykładni art.146 i 147 k.p.a. - w szczególności art. 146 § 1 k.p.a., przez niewłaściwe określenie terminu do uchylenia decyzji określonego w tym przepisie, gdzie ustawodawca wskazał iż uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie może nastąpić jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, nie zaś jak przyjął organ jeżeli 5 lat. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona jedynie J.K. dnia 5.09.1998r., a zatem nie upłynął jeszcze dziesięcioletni okres o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Ponadto powołanie się przez organ na art.147 k.p.a. jako podstawę do wydania zaskarżonej decyzji jest wynikiem błędnej wykładni przyjętej przez organ pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym w oderwaniu od definicji tego pojęcia zawartej w art. 28 k.p.a.
L.S. podniosła również zarzut naruszenia art. 9 i 12 k.p.a. przez ich niezastosowanie, albowiem organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję bez wnikliwego wyjaśnienia stanu sprawy, nie odnosząc się do zarzutów zawartych w podaniu o wznowienie postępowania, a także do zawnioskowanych w nim dowodów.
Decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...].10.2005r. znak[...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...].04.2005r. znak[...].
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nawiązano do zaskarżonego rozstrzygnięcia i zarzutów odwołania, które uznano za nieuzasadnione wskazując na następujące okoliczności.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4.09.1997r. - o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299) jej przepisy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31.10.1998r. i złożyły stosowny wniosek do dnia 31.12.2002r. Z regulacji tej wynika jasno, że podmiotem przekształcenia we wskazanym trybie może być jedynie osoba fizyczna posiadająca grunt oddany jej w użytkowanie wieczyste. Zatem tylko taka osoba, jest stroną w postępowaniu przekształceniowym prowadzonym na gruncie powołanej ustawy. Odwołująca - przyjmując dla niej najkorzystniejszą wersję - jak to sama podnosi, co najwyżej faktycznie użytkuje tę nieruchomość ( patrz. str. 2 odwołania k. 34) i to tylko z uwagi na to, że via facti dokonując jej zabudowy poczyniła na niej pewne wydatki. Pomijając więc, że nie złożyła stosownego wniosku w przepisanym czasie, to przede wszystkim w żadnym wypadku nie posiada ona przymiotu użytkownika wieczystego. Z tego wynika zarazem jednak i to, że w postępowaniu przekształceniowym zakończonym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1998r. znak[...] odwołująca posiadała co najwyżej interes faktyczny, który nie jest objęty dyspozycją art. 28 k.p.a. W konsekwencji należy, więc uznać, że organ pierwszej instancji trafnie przyjął, że nie jest ona obecnie legitymowana do żądania wznowienia tego postępowania, prawidłowo skonstatował, także i to, że wniosek odwołującej został złożony z uchybieniem terminowi określonemu w art. 146 §1 k.p.a. Nieporozumieniem jest wreszcie opieranie przez odwołującą swojej pretensji tylko na tej podstawie, że skoro w jej przekonaniu w umowie pomiędzy Gminą K. a J.K. znalazło się oświadczenie Gminy, które nie znajdowało potwierdzenia w rzeczywistości, to tym umowa została sfałszowana. Pomijając całkowitą arbitralność takich sądów, równocześnie wypada zwrócić uwagę, że fałszywy jest dokument podrobiony lub, którego treść została sfałszowana, przy czym fałszywość takiego dowodu powinna być stwierdzona uprzednio orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli nie zachodzą przesłanki z art. 145 §2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 24 czerwca 1986 r. Sa/Lu 300/86). W związku z powyższym chybiony jest więc zarzut jakoby organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję bez wnikliwego wyjaśnienia sprawy, a ponieważ pozostała polemika jaką zawarto w odwołaniu nie może odnieść skutku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].10.2005r. znak[...] L.S. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.
Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 28 k.p.a. art. 146 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. prezentując w tym zakresie stanowisko i argumenty analogiczne do podanego uprzednio w odwołaniu. L.S. podkreślała, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji niesłusznie oddalił zarzut skarżącej zawarty w podaniu o wznowienie postępowania, oparty na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem bezspornym w niniejszej sprawie jest iż nieruchomość stanowiąca działkę "1" w dniu sporządzania umowy o przekazaniu w wieczyste użytkowanie 21.10.1994r. oraz w dacie przekształcenia tego prawa w prawo własności decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 27.08.1998r. była zabudowana przez skarżącą już na przełomie lat 1991/1992 , zaś od tego czasu do chwili obecnej była i jest wyłącznie w jej użytkowaniu. Nie zgadzając się z przyjęciem, że termin uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wynosi pięć lat skarżąca wskazywała na regulacje z art. 146§ 1 k.p.a. przewidującą termin dziesięcioletni, liczony od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, która w niniejszej sprawie została doręczona J.K. w dniu 5.09.1998r. To oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie upłynął jeszcze termin do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wskazywało w szczególności, że wbrew odmiennym pretensjom skarżącej w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1998r. znak[...] dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr "1", obręb[...], objętej KW nr[...] w prawo własności na rzecz J.K., skarżąca nie miała jakiegokolwiek interesu prawnego, a jedynie faktyczny, zaś jej podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu. Nadto brak jest uzasadnionych podstaw do tego aby w sprawie można było zasadnie mówić o podstawie wznowienia postępowania z art. 145 §1 pkt 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść wyżej powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu skargę należy uznać za bezzasadną.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie ma za przedmiot rozpatrzenie wniosku skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.1998r. znak[...], dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr "1", obręb [...], objętej KW nr [...] w prawo własności na rzecz J.K.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzająca możliwość rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną tylko w wypadku, gdy postępowanie, w którym ona zapadała dotknięte było kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Przesłanki pozytywne wznowienia to - zakończenie sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienie jednej z wad, o których mowa w art.145 § 1 k.p.a. lub sytuacji przewidzianej w art. 145 §1 k.p.a.. Przesłanki negatywne wznowienia to - przesłanka terminu z art. 146 §1 k.p.a. oraz kolejna, wynikająca z art. 146 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, z tym że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Artykuł 148 §1 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zaś w myśl § 2 tego artykułu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Odrębną regulację co do terminu zawiera art. 145 a 2 k.p.a. dla sytuacji wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia, o którym mowa w § 1 tego artykułu.
Zgłoszenie żądania wznowienia postępowania skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego, w którym w fazie wstępnej właściwy organ administracji publicznej winien nie tylko dokonać kontroli podania, lecz także rozważyć kwestie natury formalnej związane ze spełnieniem przesłanki dotyczącej zakończenia postępowania w sprawie objętej wnioskiem o wznowienie decyzją ostateczną, kwestie podmiotowe warunkujące wznowienie, a także związane z zachowaniem terminu do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania. W zależności od dokonanych ustaleń organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania lub decyzję o odmowie wznowienia. Stosownie do treści art. 149 § 1 3 k.p.a. - wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1), które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty spraw (§ 2), odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (§ 3).
Na tle powołanej regulacji wskazać należy, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania, w fazie, w której ma ono charakter merytoryczny następuje w momencie wydania na podstawie art. 149 §1 k.p.a. postanowienia o wznowieniu. Trafnie podaje się w literaturze ( por. Komentarz do art. 149 kodeksu postępowania administracyjnego G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. MatanKodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005 ) z uwzględnieniem poglądów orzecznictwa , że "Wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania jest zatem "aktem procesowym, nie rozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie" (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 647). Przedmiotem postępowania na tym etapie jest jedynie ustalenie, czy są spełnione przesłanki wznowienia, a więc czy podana jest przyczyna wznowienia wymieniona w art. 145 k.p.a. oraz czy np. wniosek o wznowienie pochodzi od strony. Treść postanowienia poza wskazaniem tych przesłanek, nie może zawierać ich oceny. Na tym etapie postępowania nie można natomiast rozstrzygać, czy wskazane w podaniu okoliczności są prawdziwe, czy rzeczywiście miały miejsce, czy też nie (wyr. NSA z dnia 1 września 2000 r., III SA 2304/99, ONSA 2001, nr 4, poz. 179). Wydanie postanowienia nie przesądza także o losie decyzji ostatecznej (E. Bojanowski, J. Lang, Postępowanie administracyjne..., s. 66). Postanowienie to wszczyna zatem postępowanie zmierzające do ustalenia, czy przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją, a następnie do merytorycznego załatwienia sprawy. Ocena tych przyczyn przed wydaniem omawianego postanowienia jest zatem niedopuszczalna (wyr. NSA z dnia 20 czerwca 1991 r., IV SA 487/ 91, ONSA 1991, nr 2, poz. 50)
Uwzględniając powyższe oraz stan faktyczny w niniejszej sprawie należy uznać za zasadne rozważenie przez organ pierwszej instancji, a potem drugiej instancji tak kwestii przedmiotowych dotyczących istnienia ostatecznej decyzji administracyjnej, jak i podmiotowych warunkujących wydanie już na tym etapie postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a., albo lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W kwestiach podmiotowych prawidłowo przyjmują oba organu orzekając w sprawie, że skarżąca nie posiadając przymiotu strony postępowania dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr "1", obręb[...], objętej KW nr[...] w prawo własności na rzecz J.K., nie ma takiej legitymacji w sprawie o wznowienie postępowania.
Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. - stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Powołany przepis zawiera dwie odrębne normy określające legitymację podmiotów jako stron postępowania administracyjnego, gdzie w obu wypadkach nawiązuje się do interesu prawnego danego podmiotu. Zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym należy do szeroko rozumianego prawa materialnego (administracyjnego, finansowego, prawa pracy i prawa cywilnego), zaś interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. oznacza w istocie związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której taka konkretyzacja uprawnień lub obowiązków ma nastąpić. Nie każdy jednak związek między sferą subiektywnych praw i obowiązków podmiotu, a sprawą administracyjną oznacza, że podmiot ten ma w danej sprawie interes prawny. W uchwale 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 3.02.1997r. OPS 9/96 ( ONSA 1997/ 3/102) wskazuje się trafnie: "...W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i literaturze podkreśla się, że interes prawny musi mieć postać kwalifikowaną. Stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z dnia 10 marca 1989 r. sygn. IV SA 1254/88, nie publ.). "Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę" (postanowienie NSA z dnia 30 maja 1984 r. sygn. II SA 789/84, nie publ.); "Wywarcie przez decyzję administracyjną bezpośredniego skutku w sferze praw i obowiązków określonego podmiotu oznacza, że postępowanie administracyjne, w którym decyzja taka zostaje wydana, dotyczy interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu w rozumieniu art. 28 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1993 r. sygn. V SA 1497/92, V SA 1498/92, ONSA 1993, z. 4, poz. 116). Uzasadnia to konkluzję, że interes prawny przysługuje podmiotowi tylko w jego "własnej" sprawie administracyjnej... "
Przepis art. 28 k.p.a. winien być interpretowany w nawiązaniu od przedmiotu postępowania administracyjnego.
W tym kontekście należy zauważyć, że skarżąca nie twierdzi iż była lub jest właścicielką położonej w Krakowie działka nr "1", obręb[...], albo że przed dniem 31.10.1998r. nabyła prawo użytkowania wieczystego i złożyły wniosek o przekształcenie go w prawo własności w terminie do dnia 31.12.2002r. Powoływane przez nią okoliczności zabudowania przedmiotowej działki już w latach 1991/1992, czy też jej posiadania do chwili obecnej, nie stanowią praw podmiotowych prowadzących do powstania po stronie skarżącej roszczenia realizowanego w trybie ustawy z dnia 4.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jednolity- Dz. U. z 2001 roku, nr 120, poz. 1299) ani bezpośredni, ani też nawet pośrednio. Słusznie przyjął organ drugiej instancji, że okoliczności te należy kwalifikować w kategoriach posiadania przez skarżącą interesu faktycznego, który jednak prowadzi do powstania w niniejszej sprawie żadnych roszczeń, także procesowych .
Uznanie iż skarżąca nie ma przymiotu strony postępowania w przedmiotowej sprawie winno skutkować odmową wznowieni postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.pa. bez dalszego podania kwestii zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie. Rozważanie związanych z powyższym kwestii decyzjach organu pierwszej i drugiej, jak również analiza przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podstaw wznowienia z art. 145 §1 pkt 1 k.p.a. stanowi zatem uchybienie, które jednakże przy zasadności odmowy przyznania skarżącej statusy strony postępowania pozostaje bez wpływu na wynika sprawy.
Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za bezzasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.
W uzupełnieniu do tych wywodów można wskazać w ślad za orzecznictwem, że źródłem interesu prawnego, ograniczonego jednakże do badania ściśle określonych zagadnień, mogą być również normy prawa procesowego. Przymiot strony w jej aspekcie procesowym, to jest zdolność do występowania w konkretnym postępowaniu, uzyskuje każdy, kto wystąpi z odpowiednim żądaniem (wyr. SN z dnia 1 grudnia 1994 r., III ARN 64/94, OSNIAPiUS 1995, nr 10, poz. 118). Podmiot taki dysponować będzie szczególnym interesem prawnym (formalnym), wynikającym jedynie z przepisów prawa procesowego. Interes ten polega jednak jedynie na prawie do weryfikacji w trybie postępowania administracyjnego oraz postępowania sądowoadministracyjnego określonego rozstrzygnięcia, przesądzającego o braku interesu materialnoprawnego. Tak rozumiany interes prawny skarżącej w sprawie niniejszej został zrealizowany.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło