II SA/Kr 1041/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Barbara Pasternak Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2007 r. sprawy ze skargi M. L., P. L. i M. L na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących M. L., P. L. i M. L. solidarnie kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2005 r. ([...]) wójt Gminy Z. wskazując na przepisy art. 36 ust. 4, art. 37 ust.1-2 i ust. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717), art. 21 §1 pkt 2, art. 47§1 i art. 56§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60) oraz uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] 2000 r. w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnego zagospodarowania przestrzennego w Gminie Z., orzekł o ustaleniu jednorazowej opłaty dla Z. L.-zbywcy prawa własności nieruchomości położonej w Z. oznaczonej jako udział wynoszący 183/1000 części w szczegółowo opisanych w decyzji działkach, objętej KW[...]. Ustalenie tej opłaty nastąpiło w związku ze wzrostem wartości nieruchomości, spowodowanym zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tzw. "renty planistycznej". Opłata ustalona została w wysokości 131 794, 20 zł. W/w decyzja była dwukrotnie wysyłana do miejsca zamieszkania adresata. Ponieważ nie została odebrana przez adresata, pozostawiono ją w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia zgodnie z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy tym zawiadomienie o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej pozostawiono adresatowi w dniu [...] 2005 r. i ponownie w dniu [...] 2005 r. Pismem z dnia [...] 2005 r., które nie zostało odebrane przez adresata oraz powtórnie pismem z dnia [...] 2006 r. organ l instancji upomniał stronę o obowiązku uiszczenia należności ustalonych w decyzji z dnia [...] 2005 r. pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie działający przez pełnomocnika Z. L. podniósł, iż nigdy nie otrzymał decyzji dotyczącej powstania zobowiązania do zapłaty opłaty planistycznej oraz zwrócił się z prośbą o wstrzymanie działań zmierzających do wyegzekwowania wymienionych w wezwaniu należności. W dniu [...] 2006 r. Urząd Gminy w Z. poinformował, iż wskutek dwukrotnego zawiadomienia o pozostawieniu przedmiotowej decyzji w urzędzie pocztowym i braku jej odbioru przez adresata w terminie, zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej uznana ona została za doręczoną. W dniu [...] 2006 r. skarżący-Z. L. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Z. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego, gdyż w dniu kiedy decyzja została złożona w urzędzie pocztowym t.j. [...] 2005 r. przebywał w szpitalu (od dn. [...] 2005 r. do dn. [...] 2005 r. zgodnie z załączoną do akt kartą informacyjną ze szpitala). Jednocześnie z w/w wnioskiem zostało wniesione odwołanie od decyzji organu l instancji z dnia [...] 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] 2006 r., (sygn. akt[...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 59§1 w zw. z art. 58§2 kodeksu postępowania administracyjnego orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż decyzja organu l instancji została doręczona stronie postępowania pierwszoinstancyjnego-Z. L. w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślono nadto, że w dacie ponownego zawiadomienia o przesyłce t.j. 15 listopada 2005 r. adresat wrócił z pobytu w szpitalu do domu i mógł przesyłkę odebrać z urzędu pocztowego osobiście bądź za pośrednictwem osoby z którą zamieszkuje lub która sprawowała nad nim opiekę. Organ odwoławczy wskazał również, iż we wniosku o przywrócenie terminu nie podano żadnej okoliczności z której wynikałoby, że po wypisaniu ze szpitala adresat udał się w inne miejsce niż miejsce zamieszkania, co uniemożliwiłoby mu powzięcie informacji o pozostawieniu przesyłki na poczcie oraz jej odbiór. Zdaniem organu odwoławczego nie bez znaczenia był również fakt, iż skarżący miał świadomość celu toczącego się postępowania oraz fakt, że był również stroną dwóch innych postępowań związanych z ustaleniem opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z ich zbyciem. Następnie, w dniu [...] 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 129§2, art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego wydało postanowienie (sygn. akt[...]) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego i uznał, że doręczenie przesyłki stało się skuteczne z upływem dnia [...] 2005 r. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] 2005 r., podczas gdy skarżący wniósł je dopiero w dniu [...] 2006 r. i tym samym nie zachował terminu do wniesienia odwołania. Z tym stanowiskiem nie zgodził się Z. L., w związku z czym w dniu [...] 2006 r. (data stempla pocztowego) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2006 r. W skardze zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 58 i 59 kpa poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania postanowienia, polegający na nieuzasadnionym uznaniu, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności pozwalających na przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W toku postępowania skarżący Z. L. zmarł i w jego miejsce wstąpili spadkobiercy: M. L., P. L. i M. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58§1 i §2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynność, dla której określony był termin. W orzecznictwie sądowym stwierdza się m, in., że uchybienie terminu może być poczytane jako zawinione przez stronę, jeżeli strona godziła się na nie, jakkolwiek mogła mu zapobiec (wyrok NSA z dnia 6 marca 2001 r, III SA 347/00), natomiast przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź zalicza się do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu (wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r.). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Zdaniem Sądu rozpoznając prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy powinien był przede wszystkim podjąć czynności zmierzające do jednoznacznego ustalenia, jaka była przyczyna uchybienia terminu i kiedy przyczyna ta ustała. Winien także wezwać skarżącego, aby uprawdopodobnił okoliczności, które miały uzasadnić przywrócenie terminu. Bez tych ustaleń nie było możliwe stwierdzenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, stosownie do przepisu art. 58§2 kpa. Organ odwoławczy winien był więc ustalić, czy okolicznością stanowiącą przyczynę uchybienia terminu był pobyt skarżącego w szpitalu, czy też choroba która, nie wymagała już leczenia szpitalnego, bądź inne jeszcze okoliczności np. brak wiadomości o wydaniu decyzji i złożeniu jej w placówce pocztowej, a wynikający z pobytu w szpitalu bądź z choroby. Takie zaniechanie organu odwoławczego narusza art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Ponadto pozbawia stronę możliwości przedstawienia posiadanych na te okoliczności dowodów, które wcześniej mogła uważać za nieistotne lub których przedstawienie mogła uznać za zbędne. Zdaniem Sądu dopiero po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności, dotyczących przyczyny uchybienia terminu i okresu jej trwania, należało dokonać oceny, czy w ogóle istniała przyczyna usprawiedliwiająca uchybienie terminu, kiedy przyczyna ta ustała oraz czy prośba o przywrócenie terminu wniesiona została w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny, która spowodowała opóźnienie. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.