II SA/Kr 1041/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1041/09 oddalającego skargę M.B. na decyzję Wojewody z dnia 16 kwietnia 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu Pismem z dnia 6 czerwca 2010 roku skarżąca M.B. zwróciła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie o sygn. akt II OSK 572/10 dotyczącej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1041/09. Wniosek swój skarżąca uzasadniła faktem wypowiedzenia pełnomocnictwa adwokatowi A.B. , gdyż nie było jej stać na opłacenie wynagrodzenia tego pełnomocnika. Do pisma skarżąca załączyła formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", który w rubryce 4 zawiera zakreślenie świadczące o tym, iż strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie za pismem z dnia 7 marca 2011 roku przekazał akta sprawy o sygn. II OSK 572/10 celem rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że uprawniony podmiot może wystąpić ze stosownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w każdym czasie, aż do zakończenia postępowania sądowego prawomocnym wyrokiem. Z drugiej jednak strony wydanie korzystnego orzeczenia co do zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu eliminuje dalsze pozytywne rozpoznawanie wniosków w tym właśnie zakresie. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 15 września 2009 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie roku przyznał skarżącej M.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. zarządzeniem Dziekana ORA w K. z dnia [...] października 2009 roku nr [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat dr K.S. , któremu skarżąca w dniu 22 października 2009 roku udzieliła stosownego pełnomocnictwa. Wyznaczony pełnomocnik reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy nie zostało skarżącej cofnięte na podstawie art. 249 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym, skarżąca zwolniona jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych, jak również może korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków. Zgodnie z art. 239 pkt 4 powołanej wyżej ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Zwolnienie od kosztów sądowych działa od chwili zgłoszenia przez stronę wniosku w tym przedmiocie i obejmuje swoim zakresem wszystkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe. Biorąc pod uwagę powyższe - ponowny wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, gdy korzysta ona z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia należy uznać za bezprzedmiotowy. Wyznaczenie zaś przez Okręgową Radę Adwokacką adwokata z urzędu, któremu skarżąca udzieliła stosownego pełnomocnictwa, i podjęcie przez pełnomocnika czynności, stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Oznacza to, iż skarżąca nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu - dysponuje on bowiem prawem do pełnomocnika z urzędu w niniejszym postępowaniu. Przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują imiennego wyznaczenia przez Sąd pełnomocnika, należy to bowiem do odpowiednich samorządów zawodowych poszczególnych korporacji. Rola Sądu w kwestii prawa pomocy ogranicza się jedynie do jego przyznania adwokata, ale bez oznaczenia konkretnej osoby pełnomocnika lub odmowy przyznania tego prawa. Decyzja w zakresie wyznaczenia konkretnego pełnomocnika (w tym również wyznaczenie innego pełnomocnika) należy wyłącznie do organ samorządu zawodowego. Stąd ewentualne zastrzeżenia co do czynności podejmowanych przez wyznaczonego adwokata, bądź wnioski o zmianę osoby pełnomocnika należy kierować właśnie do Okręgowej Rady Adwokackiej, nie zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2007r., sygn. akt I OZ 575/07). Z tego względu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu nie mógł zostać uwzględniony, a postępowanie w tej kwestii należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na postawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.