II SA/Kr 1041/09
PostanowienieWSA w Krakowie2011-05-13
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo pomocy przyznane przez referendarza sądowego może zostać cofnięte, jeśli okoliczności, na podstawie których je przyznano, przestały istnieć, oraz czy skarżąca spełnia przesłanki do ponownego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznane przez referendarza sądowego może zostać cofnięte, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W przypadku cofnięcia prawa pomocy brak jest przeszkód do merytorycznego rozpoznania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca, wykazując, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżąca M.B. złożyła skargę na decyzję Wojewody z kwietnia 2009 roku o odmowie wznowienia postępowania. Referendarz WSA w Krakowie przyznał jej prawo pomocy w całości, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo adwokatowi z urzędu i korzystała z adwokata z wyboru, jednak później utraciła pracę i ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy. WSA rozpoznał sprzeciw od postanowienia referendarza o umorzeniu wniosku o prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
Cofnął prawo pomocy przyznane skarżącej postanowieniem referendarza WSA z 15 września 2009 roku; zwolnił skarżącą od kosztów sądowych; ustanowił dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt II SA/Kr 1041/09 Kraków, dnia 13 maja 2011 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi i M.B. decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: I. cofnąć prawo pomocy, przyznane skarżącej M.B. postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2009 roku, sygnatura akt II SA/Kr 1041/09; II. zwolnić skarżącą M.B. od kosztów sądowych; III. ustanowić dla skarżącej M.B. adwokata.
Niniejsza sprawa została wszczęta na skutek skargi wniesionej przez M.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia 15 września 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał skarżącej M.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. zarządzeniem Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia 16 października 2009 roku, nr [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat K.S. , któremu skarżąca w dniu 22 października 2009 roku udzieliła stosownego pełnomocnictwa (k. [...]).
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2009 roku sygn. akt II SA/Kr 1041/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę w niniejszej sprawie. Od wyroku tego M.B. wywiodła skargę kasacyjną. Została ona sporządzona przez pełnomocnika z wyboru - adwokata A.B. , któremu skarżąca udzieliła pełnomocnictwa w dniu 8 lutego 2010 roku (k. [...]). Pełnomocnictwo, udzielone adwokatowi K.S. zostało wypowiedziane przez skarżącą pismem z 5 lutego 2010 roku (k. [...]).
Pismem z dnia 6 czerwca 2010 roku skarżąca zwróciła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie o sygn. akt II OSK 572/10 dotyczącej tej skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie za pismem z dnia 7 marca 2011 roku przekazała akta sprawy o sygn. II OSK 572/10 celem rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 28 – 32 akt Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 572/10) skarżąca podała, że pracuje na pół etatu i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto (łącznie z nadgodzinami). Podniosła, że ponosi wydatki w postaci opłacenia dojazdu do pracy - 107 zł, opłat za energię elektryczną - 109 zł miesięcznie, 40 zł miesięcznie na zakup lekarstw, zaś pozostałą część dochodów przeznacza na żywność, środki higieny itd. Podała, że nie posiada wartościowych przedmiotów ani oszczędności. Z wniosku wynika również, że M.B. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2011 roku sygn. akt II S.A./Kr 1041/09 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Od wydanego postanowienia skarżąca M.B. wniosła sprzeciw. Podniosła, że wypowiedziała pełnomocnictwo dla pełnomocnika z urzędu, ponieważ stać ją było wówczas na adwokata z wyboru. Następnie jednak utraciła pracę, co zmusiło ją do wypowiedzenia pełnomocnictwa, udzielonego adwokatowi A.B. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 249 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 15 września 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał skarżącej M.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Ponieważ następnie skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo, udzielone na podstawie powyższego postanowienia, a nadto - jak wynika z jej oświadczenia - była przez pewien czas w stanie ponieść koszty związane z reprezentowaniem jej przez adwokata z wyboru - należy uznać, że okoliczności, na podstawie których przyznano prawo pomocy postanowieniem z 15 września 2009 roku, przestały istnieć. Wobec powyższego Sąd w punkcie l. postanowienia cofnął prawo pomocy, za podstawę biorąc art. 249 p.p.s.a.
Cofnięcie prawa pomocy, przyznanego postanowieniem referendarza z 15 września 2009 roku oznacza, iż brak jest przeszkód do merytorycznego rozpoznania ponownego wniosku skarżącej, która - jak wynika ze złożonego formularza PPF -domaga się zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata.
Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić : w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją, stworzoną z myślą o osobach, które z definicji nie są w stanie ponieść kosztów prowadzenia sprawy, nie rezygnując przy tym z koniecznego, niezbędnego dla egzystencji utrzymania, a odmowa przyznania tego prawa istotnie mogłaby zamknąć im drogę do sądu. Uznać należy, iż skarżąca spełnia te przesłanki, a wobec kwoty osiąganych dochodów zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w całości jest uzasadnione. Wydatki M.B. na dojazd do płacy, opłacenie kosztów energii elektrycznej oraz zakup leków wynoszą 256 zł miesięcznie. Osiągane przez nią wynagrodzenie wynosi 856 zł brutto, a zatem netto mniej niż 700 zł miesięcznie. Przy czym - jak wynika z informacji podanych przez skarżącą, jest to kwota powiększona o wynagrodzenie za nadgodziny, w innych miesiącach wynagrodzenie może być więc niższe. Po odliczeniu wskazanych wydatków miesięcznie skarżąca ma do dyspozycji kwotę nieco ponad 400 zł. W ocenie Sądu taka sytuacja dochodowa M.B. nie pozwala jej ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punktach II. i III. postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło