II SA/Kr 1041/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy W. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 grudnia 1999 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Sygn. IISA/ Kr 1041/12 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...].09.1999r. znak [...] działając na podstawie art. 48 w związku z art. 83, art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, póz, 414 z późniejszymi zmianami) nakazał Gminie W. wykonanie rozbiórki wodociągu zlokalizowanego na działkach nr. [...] i [...] we wsi L. oraz na działkach [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] we wsi W. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że Gmina W. nie posiadając wymaganego pozwolenia na budowę, wykonała w dniach 06 i 07 sierpnia 1999r. rurociąg wodny na terenie wsi L. i W. na działkach: [...] ,[..] , położonych w L. oraz na działkach nr [...] ,[...] [...] [...] ,[...] ,[...] . położonych w W. Jest to element sieci, która nie została włączona do eksploatacji, a jej usytuowanie w terenie obrazuje załącznik graficzny do protokołu oględzin z dnia 20 sierpnia 1999 r. W związku z powyższym przedmiotowy obiekt zgodnie z przepisem art. 48 Prawa budowlanego podlega rozbiórce. Według przepisu art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji. Od decyzji odwołała się Gmina W. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i o umorzenie postępowania lub o uchylenie decyzji o przekazanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała, ze w dniu 2 sierpnia 1999r. dwóch radnych Gminy W. – S.B. i M.K. ,. dokonało nielegalnego zamknięcia dopływu wody do W. z gminnego wodociągu, w związku z tym faktem 92 odbiorców w W. zostało pozbawionych wody pitnej. Z uwagi na to, że podejmowane przez gminę próby odkręcenia zaworu nie przyniosły rezultatu, zwołano na dzień 6 sierpnia 1999r. nadzwyczajną sesję Rady Gminy w celu rozwiązania powstałego kryzysu. Na sesji tej Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w której zobowiązała radnych M.K. i S.B. do bezzwłocznego odkręcenia zaworu. Rada zobowiązała też Zarząd Gminy do podjęcia natychmiastowych działań zmierzających do wykonania obejścia zablokowanego wodociągu. Z uwagi na to, że wspomniani wcześniej radni nie wykonali uchwały i zaworu nie odkręcili, Zarząd Gminy 6 sierpnia 1999r. zlecił firmie [...] " wykonanie prowizorycznego połączenia wodociągu. Obejście to zostało wykonane z dniem 8 sierpnia 1999r., jednakże w godzinach popołudniowych tego dnia grupa kilkunastu osób z L. , na czele z wymienionymi wcześniej radnymi wyrwała rury w miejscu ich połączenia z magistralą główną, na gminnej działce w L. . Zdaniem Gminy W. , w tym momencie wykonany wcześniej rurociąg utracił znamiona budowli, albowiem nie stanowił całości techniczno-budowlanej w rozumieniu art.3 ust. 1 pkt.b nie mógł bowiem służyć celowi w którym został wykonany i nie był siecią uzbrojenia terenu. Sieć uzbrojenia terenu służy do przesyłu mediów, co w niniejszym przypadku było niemożliwe, po zerwaniu przyłącza do magistrali głównej. Wykonany rurociąg, także i przed jego uszkodzeniem nie stanowił całości techniczno- użytkowej do przepływu wody w kierunku W. , a jedynie prowizoryczne rozwiązanie mogące zapewnić na tamtą chwilę złagodzenie całkowitego braku wody w tej miejscowości. W tym stanie rzeczy Gmina W. stwierdziła, że w czasie wydania nakazu rozbiórki, przedmiot którego dotyczyła decyzja nie był budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową. Wspomniano tez o społecznym aspekcie sprawy. Działania samorządu gminy zmierzające do zaopatrzenia W. w wodę miały także na celu zapobieżenie trudnym do przewidzenia aktom odwetu, pozbawionych wody ludzi. Istniała realna obawa eskalacji narastającego konfliktu zbiorowego, który w każdej chwili mógł doprowadzić do tragicznych wydarzeń. Mając na uwadze zaistniały stan wyższej konieczności, gmina podjęła wszelkie możliwe starania w kierunku przywrócenia dopływu bezprawnie zablokowanej wody do W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] grudnia 1999r. znak [...] utrzymał w mocy decyzje organu I Instancji. Na uzasadnienie wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji przez organ I Instancji wykazał, że wodociąg będący przedmiotem niniejszej decyzji wykonany został w dniach 6 i 7 sierpnia 1999 r. przez Gminę W. bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Zgodnie z art.28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art.29 i art.30 Prawa budowlanego. Art. 29 Prawa budowlanego określa, budowa jakich obiektów nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast art.30 Prawa budowlanego określa, budowa jakich obiektów wymaga jedynie zgłoszenia organowi administracji architektoniczne budowlanej - obiekt będący przedmiotem niniejszej decyzji nie jest wymieniony w art.29 i art.30 Prawa budowlanego. Nakazanie w trybie art.48 Prawa budowlanego rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jest obligatoryjnym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego. Jako dowód wykonania wodociągu będącego przedmiotem niniejszej decyzji uznano protokół oględzin dokonanych w dniu 20 sierpnia 1999 r. przy udziale przedstawicieli organu I instancji i terenowego organu administracji samorządowej oraz zainteresowanych sprawą stron, po uprzednim pisemnym zawiadomieniu o tych oględzinach zgodnie z art.79 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z decyzją tą nie zgodziła się Gmina W. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że rurociąg zastępczy stanowi budowlę. W pozostałym zakresie powtórzono argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I Instancji, akcentując społeczny kontekst sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2000r. sygn. IISA/Kr 151/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 26 września 2012r. pełnomocnik Skarżącej wskazał, że rurociąg nie został rozebrany a nadto wniósł o zawieszenie postępowania wskazując, że 20 września 2012r. Wójt Gminy W. złożył wniosek o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 KPA, celem legalizacji przedmiotowego rurociągu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tak więc Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji wykazało, że są one prawidłowe i nie zawierają uchybień uzasadniających ich wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zmianami), w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji (jak i decyzji organu I Instancji) nie przewidywała tzw. procedury legalizacyjnej, w przypadku stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego samowoli budowlanej polegającej na realizacji obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Art. 48 ustawy ustanawiał w takich przypadkach bezwzględny obowiązek organów nadzoru budowlanego wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, za wyjątkiem jedynie sytuacji opisanej w art. 49 ustawy, gdy upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Taka sytuacja (upływ 5 lat) nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Rację ma organ II Instancji wskazując, że wybudowany fragment rurociągu jest budowlą, na którą wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem zgodnie z art. 3 pkt. 3 ustawy prawo budowlane, przez budowlę należy rozumieć między innymi sieci uzbrojenia terenu. Nie ma przy tym znaczenia czy są one "zastępcze" jak twierdzi w skardze Gmina W. , czy też stałe. Fakt, że po jego wybudowaniu został uszkodzony tracąc swoją użytkową wartość, nie stanowił przesłanki do odstąpienia od nakazania rozbiórki. Co więcej zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika Skarżącej złożonej na rozprawie, rurociąg nie został rozebrany od 1999r. a zatem funkcjonuje przez bez mała trzynaście lat, co ostatecznie dowodzi, że nie ma mowy o żadnej tymczasowości. Rurociąg jako sieć uzbrojenia terenu nie został wymieniony ani w art. 29 ustawy prawo budowlane wśród zamierzeń inwestycyjnych nie wymagających pozwolenia na budowę, ani też w art. 30 ustawy, jako zamierzenie wymagające zgłoszenia, co oznacza, że wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Okoliczność, że realizacja rurociągu nie była poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę nie jest nawet w sprawie sporna. Skarżąca nie twierdzi, że zezwolenie takie miała, a wskazując na nagląca sytuację usprawiedliwia fakt nie dochowania wymogów formalnych poprzedzających ułożenie rurociągu. Sądy administracyjne obowiązane są badać decyzje administracyjne pod względem ich zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania i to badanie doprowadziło do stwierdzenia że decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Wobec powyższego na zasadzie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.