II SA/Kr 1042/08

WyrokWSA w Krakowie2008-11-20

Skład orzekający: Grażyna Firek, Andrzej Niecikowski, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jest zobowiązany do zbadania, czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania uprawnień z innych tytułów określonych w tej ustawie, jeśli skarżący na to wskazuje?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując sprawę o pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jest zobowiązany rozpoznać i rozstrzygnąć zarzut osoby, której uprawnień dotyczy postępowanie, wskazujący na zachowanie uprawnień z innych tytułów określonych w ustawie. Niezbadanie tej okoliczności stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu E. P. uprawnień kombatanckich. Skarżący wskazywał, że choć uprawnienia nabył z tytułu służby wojskowej, to spełnia również przesłanki do ich przyznania z tytułu działalności konspiracyjnej jako łącznik AK. Organ utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień, nie badając tej dodatkowej okoliczności. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek (spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej M.P. kwotę 10 zł (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1042/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2000r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późniejszymi zmianami) pozbawił E. P. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1988 r. z tytułu walki o utrwalenie władzy [...] w okresie od [...] września 1949 r. do [...] września 1949 r., wskazując, że w/wymieniony w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w [...] Wojsku [...] i z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, by podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust.2 pkt 6 cyt. ustawy. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że w/w. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy [...]", a w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. W piśmie z dnia [...] września 2000 r. E. P. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy przyznając, że w okresie wskazanym w decyzji odbywał służbę wojskową w ramach, której uczestniczył w walkach utrwalenie władzy [...] oraz zarzucając, że Kierownik Urzędu nie wziął pod uwagę, iż w okresie od maja 1944 r. do stycznia 1945 r. brał udział w konspiracji jako łącznik placówki "[...]" w D., na co powoływał się już przy piśmie z dnia [...] czerwca 2000 r., do którego dołączył także stosowne dokumenty dla wykazania tej okoliczności. Decyzją z dnia [...].2001 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn.zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. utrzymał w mocy decyzję własną z dn. [...] września 2000r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, ponownie wskazując, że E. P. otrzymał uprawnienia w ZBoWiD wyłącznie z tytułu "udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem", w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w [...] Wojsku [...] i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy o kombatantach, a zgodnie z art. 25 ust 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Nadto wskazał, że nie był obowiązany do dokonywania innych ustaleń, a w szczególności, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 ii art. 4 cyt. ustawy. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie E. P. domagał się ponownego rozpoznania sprawy i ponownie przytoczył argumenty uprzednio zgłoszone we wniosku z dnia [...] września 2000 r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie ponownie przytaczając okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Skarga jest zasadna. Stosownie do przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz.U. z I997r Nr 142 poz.950 ze zmianą - Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4, a uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie [...] w H. w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku [...] w okresie od [...] maja 1945 r. do [...] czerwca 1947 r., Już w toku postępowania administracyjnego skarżący podnosił, że jakkolwiek uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu udziału w walkach w ramach [...] Wojska [...] w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji to spełnił przesłanki do przyznania mu uprawnień kombatanckich z innego tytułu tj. z tytułu udziału w pracy konspiracyjnej w okresie od maja 1944 r. do stycznia 1945 r. jako zaprzysiężony łącznik o pseudonimie "[...]" w ramach AK, a okoliczność ta nie była przedmiotem żadnego stosownego badania. Należy podkreślić, że w uchwale z dnia 4 marca 2002 r. opublikowanej w OPS 13/01 i ONSA z 2002 r. nr 4 poz. 132 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wniosek /zarzut/ osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym nin. skargę w pełni pogląd ten podziela. Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można bowiem zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy [...]" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy. Mając na uwadze przytoczone okoliczności orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a/ i b/ oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./, a o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 tej. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło