II SA/Kr 1043/08

WyrokWSA w Krakowie2008-11-20

Skład orzekający: Grażyna Firek, Andrzej Niecikowski, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, może zachować te uprawnienia, jeśli udowodni, że brała udział w walkach z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu?
Ratio decidendi
Osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, zachowuje te uprawnienia, jeśli udowodni, że brała udział w walkach z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu. Wniosek lub zarzut osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień, wskazujący na zachowanie uprawnień z innych tytułów określonych w ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu B.K. uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że B.K. uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej i nie wykazał udziału w walkach z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu. Po śmierci B.K. postępowanie sądowe zostało podjęte z udziałem jego wdowy, I.K., która przedłożyła decyzję organu o przyznaniu jej uprawnień wdowy po kombatancie, w której wskazano, że jednostka B.K. brała udział w walkach z oddziałami UPA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek (spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej I.K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. 11 SA/Kr 1043/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [....] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. zł 997 r. Nr 142, póz. 950 z późniejszymi zmianami) pozbawił B.K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od ......1948 r. do ......1948 r. w ramach pełnionej służby w ...... Pułku [....] wskazując, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, by podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust.2 pkt 6 cyt. ustawy tj. z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że w/w. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a w myśl art, 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. Decyzją z dnia [....] na podstawie art.138§1 pkt 1 w związku z art.127§ 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U.z 1997 r. Nr 142, poz.950 z późn.zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. utrzymał w mocy decyzję własną z [....] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, ponownie wskazując, że B.K. otrzymał uprawnienia w ZBoWiD wyłącznie z tytułu "udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem", w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w .......Pułku KBW ..... w okresie po 30 czerwca 1947 r. i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust.2 pkt 6 cyt. ustawy o kombatantach , a zgodnie z art.25 ust2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie B.K. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy Urzędowi do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem przywrócenia mu uprawnień kombatanckich., zarzucając, że pełnił służbę wojskową z poboru w okresie od 1948 r. do 1950 r. w ...... Pułku KBW ....... i w tym okresie brał udział walkach z jednostkami , o których mowa w art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie ponownie przytaczając okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe wobec śmierci skarżącego na zasadzie art. 124 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /Dz. U.Nr 153 póz. 1270 ze zm./, zaś postanowieniem z dnia 27 października 2008 r. podjął to postępowanie z udziałem wdowy po zmarłym skarżącym - I.K. , która w odpowiedzi na zawiadomienie o terminie rozprawy przedłożyła do akt odpis decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [....] o przyznaniu jej uprawnień wdowy po kombatancie. W jej uzasadnieniu Kierownik Urzędu wskazał, iż na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej w W. z dnia [....] ustalił , iż jednostka w której odbywał służbę B.K. w okresie od .......1948 r. do .......1954 r. brała udział w walkach m.in. z oddziałami UPA , co oznacza , że B.K. zgodnie z treścią art. 25 ust.2 pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach miałby prawo do zachowania uprawnień kombatanckich. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Skarga jest zasadna. Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz.U. z I997r Nr 142 poz.950 ze zmianą - Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w łatach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 , a uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r, Jak wynika z treści decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [....] o przyznaniu I.K. uprawnień wdowy po kombatancie na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej w W. z dnia .......2003 r. Nr .........ustalono , iż jednostka w której odbywał służbę B.K. w okresie od ......1948 r. do .......1954 r. brała udział w walkach m.in. z oddziałami UPA , co oznacza , że B.K. zgodnie z treścią art. 25 ust.2 pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach miałby prawo do zachowania uprawnień kombatanckich. Skarżący już w toku postępowania administracyjnego podnosił okoliczność, że w okresie odbywania służby wojskowej brał udział w walkach z bandami UPA. Zwrócić należy uwagę, że w uchwale z dnia 4 marca 2002 r. opublikowanej w OPS 13/01 i ONSA z 2002 r. nr 4 poz.132 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wniosek /zarzut/ osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich . Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym nin. skargę w pełni pogląd ten podziela. Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można bowiem zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy. Mając na uwadze przytoczone okoliczności orzeczono jak w pkt l sentencji wyroku na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 póz. 1270 ze zm./, na zasadzie art. 152 cyt. ustawy orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku a o kosztach postępowania na zasadzie art.200 tej. Ustawy jak w pkt III sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło