II SA/Kr 1043/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.D. i W.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.D. i W.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 kwietnia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżących od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skarżący złożyli wniosek o zwolnienie ich od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację finansową rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, wobec tego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lipca 2011 roku, skarżącym zostały przesłane urzędowe formularze "PPF" celem ich wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący wykonali wezwanie do usunięcia braku. Z danych zawartych we wnioskach o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z czwórką dzieci: N. ur. [...] 1993 r., K. ur. [...] 1996 r., M. ur. [...] 1998 r. i M. ur. [...] 1999 r. Ich miesięczny dochód wynosi 846,82 zł i stanowi go renta rolnicza skarżącego w wysokości 72,82 zł, zasiłek rodzinny w wysokości 574 zł oraz dochód z prac dorywczych skarżącej w wysokości 200 zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 50 m², mieszkanie o powierzchni 42 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 1,84 ha. Skarżący nie posiadają oszczędności, jak również cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, iż sytuacja materialna rodziny jest bardzo trudna. Na utrzymaniu skarżących pozostaje czworo dzieci w wieku szkolnym. Skarżący przebywa na rencie i pozostaje w stałym leczeniu specjalistycznym. Ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie wykonywać ciężkich prac. Skarżąca podjęła pracę dorywczą, aby zdobyć środki na utrzymanie rodziny. Skarżący korzystają z płodów rolnych z niewielkiego gospodarstwa rolnego dla potrzeb sześcioosobowej rodziny. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od zasady partycypacji strony w kosztach postępowania sądowego wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagają się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnili w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiadają środków na pokrycie kosztów sądowych zainicjowanego postępowania. Sytuacja materialna wnioskodawców jest bardzo trudna. Rodzina utrzymuje się ze skromnych środków z renty inwalidzkiej skarżącego, zasiłków rodzinnych oraz pracy dorywczej skarżącej. Łączna wysokość tych dochodów wynosi 846,86 zł miesięcznie i przypada na sześć osób, na utrzymaniu skarżących pozostaje bowiem czworo dzieci w wieku szkolnym. Na osobę w rodzinie przypada zatem dochód w wysokości 141,14 zł. Uzyskiwane dochody z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. W.D. jest osobą niepełnosprawną i ze względu na stan zdrowia pozostaje w stałym specjalistycznym leczeniu. O trudnej sytuacji finansowej świadczy fakt korzystania przez rodzinę od wielu lat z pomocy społecznej (dowód: opinia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia 12 maja 2011 roku). Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełniają przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).