II SA/Kr 1044/24
WyrokWSA w Krakowie2024-11-28
Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Piotr Fronc, Anna Kopeć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, traci ważność w sytuacji, gdy decyzja kończąca postępowanie naprawcze (art. 51 Prawa budowlanego) została uchylona przez organ wyższej instancji po upływie terminu 2 miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu?Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie traci ważności, jeśli w terminie 2 miesięcy od jego doręczenia została wydana decyzja kończąca postępowanie naprawcze, nawet jeśli ta decyzja została później uchylona. Uchylenie decyzji kończącej postępowanie nie wpływa na ważność wcześniejszego postanowienia o wstrzymaniu robót, o ile termin 2 miesięcy został zachowany.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał wstrzymanie robót budowlanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym oraz dostarczenie ekspertyzy technicznej, uznając, że wykonane prace stanowiły przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie zgłoszone roboty remontowe. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB. Skarżący M. B. zarzucił m.in. sfałszowanie protokołu kontroli, prowadzenie wielu postępowań i utratę ważności postanowienia o wstrzymaniu robót w związku z uchyleniem późniejszej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Fronc ASR WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie nr 484/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 31 maja 2024 r., znak: WOB.7722.126.2023.NOGI w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Postanowieniem nr 101/2023 z dnia 28 lutego 2024 r. znak: OAE.5160.33.2023, działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1, art. 50 ust.1 pkt 1 pkt 2, art. 50 ust. 2, ust. 3, ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej: Pr. bud.) oraz art. 123 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Nowego Sącza (dalej również: PINB) nakazał Inwestorowi M. B.: 1. wstrzymać roboty budowlane prowadzone w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym na działce nr [...] w obręb[...] przy ul. [...] N. S., które są wykonywane bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, 2. dostarczyć w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia ekspertyzę techniczną wraz z inwentaryzacją ukazującą zakres wykonanych robót budowlanych oraz określającą prawidłowość ich wykonania.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że postanowieniem Nr 100/2023
z dnia 27 lutego 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na nieruchomości przy ul. [...] w N. S., na działce nr [...], obręb [...].
Organ wskazał, że przyczyną wdrożenia postępowania były ustalenia faktyczne poczynione podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 21 lutego 2023 r.,
w trakcie której ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny. Jest to obiekt o dwóch kondygnacjach nadziemnych, częściowo podpiwniczony. Jedną ścianą przedmiotowy budynek przylega do budynku Akademii [...] w N. S.. Ściana szczytowa budynku od strony zachodniej usytuowana jest przy wjeździe i wejściu na teren tzw. Pasażu [...]. Przedmiotowy budynek jest murowany, nad parterem są stropy stalowo – ceramiczne, natomiast nad piętrem stropy drewniane. Ściany budynku są murowane z cegły pełnej, ściana szczytowa zachodnia w poziomie strychu posiada grubość jednej cegły pełnej układanej wozówkowo, a w niektórych miejscach kotwiona do elementów drewnianych konstrukcji dachu elementami stalowymi.
W budynku jest użytkowany tylko jeden lokal mieszkalny w poziomie piętra, pozostałe lokale mieszkalne są nieużytkowane, bowiem trwają tam prace budowlane.
W poziomie parteru wykonano nowe nadproża i posadzkę. Wymieniono również elementy konstrukcyjne budynku - nowa belka trawersowa i betonowe nadproże. Wymurowano nowe ścianki w poziomie poddasza. Dokonano zbicia elewacji na budynku od strony podwórza. Przy budynku ustawiono rusztowanie systemowe modułowe, które nie spełnia obowiązujących przepisów tj. brak pionów komunikacyjnych, poręczy pośredniej, brak deski bortnicowej, brak wygrodzonej strefy montażu (strefy niebezpiecznej), brak tablicy określającej wykonawcę, dopuszczane obciążenia, brak uziemienia, brak dokumentacji projektowej rusztowania, niewłaściwe kotwienie rusztowania, niewłaściwe podkłady i oparcie rusztowania, cała konstrukcja rusztowania jest niestabilna.
Organ ustalił, że inwestor w dniu 1 października 2021 r. dokonał zgłoszenia wykonania robót remontowych w przedmiotowym budynku, polegających na cyt. "(...) wymianie tynków, instalacji wewnętrznej wodn.- kan. i elektrycznej, wymianie podłóg w budynku na działce nr [...] w obręb. [...] przy ul. [...] w N. S.". Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł w określonym terminie sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia (zaświadczenie Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 13 października 2021 r.).
Organ I instancji powołał treść przepisów art. 50 Pr. bud. i podał, że dokonując kwalifikacji wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym budynku należy uwzględnić treść przepisu art. 3 pkt 7a ustawy-Prawo budowlane z którego wynika, że przebudową jest cyt. "(...) wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji". Zdaniem organu wykonanie nowej belki trawersowej, wykonanie betonowych nadproży, nowych schodów w poziomie parteru budynku oraz wykonanie nowych ścianek w poziomie poddasza przedmiotowego budynku należy uznać za przebudowę, dla realizacji której należało uzyskać stosowne pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 Pr. bud., czego inwestor nie uczynił. Inwestor przekroczył też zakres prac budowlanych jakie określił w dokonanym zgłoszeniu do organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ ustalił nadto, że na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta N. S. "N. S. [...]" zatwierdzonego uchwałą Nr XLVIII/527/2009 Rady Miasta N. S. z dnia 15 czerwca 2009 r. y ww. budynek leży w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego (§ 8 ust. 2 pkt 1). Z kolei samowolnie wykonywane roboty budowlane są prowadzone w sposób mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Ustawione przy ścianie budynku rusztowanie modułowe nie spełnia obowiązujących przepisów. Tak więc prowadzone roboty budowlane są wykonywane bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Zastosowanie znajdzie więc przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 51 Pr. bud.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł M. B. i Z. B..
W dniu 19 maja 2023 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał postanowienie nr 364/2023 znak: WOB.7722.126.2023.NOGI, którym na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 i art. 144 k.p.a. stwierdził, iż zażalenia zostały wniesione z uchybieniem terminu przewidzianym dla jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a.
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2023 r., nr 631/2023, znak: WOB.7722.126.2023.NOGI na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a. przywrócił Z. B. termin do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z dnia 28 lutego 2023 r.
Postanowieniem nr 486/2024 z dnia 31 maja 2024 r., znak: WOB.7722.126.2023.NOGI, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr.bud. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił okoliczności sprawy i stwierdził, że dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy w granicach zakreślonych treścią zaskarżonego postanowienia. Stwierdził też, że dokonał weryfikacji przyjętego przez PINB kręgu stron postępowania w niniejszej sprawie, stwierdzając, iż pozostaje on tożsamy w postępowaniu zażaleniowym. Za strony postępowania przed PINB uznani zostali współwłaściciele działki ewid. nr [...] obr. [...] w m. N. S.: Z. B., D. B. oraz M. B. (będący jednocześnie inwestorem zrealizowanych robót budowlanych).
Organ przywołał treść przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia, tj. art. 50 Pr.bud., w tym treść art. 50 ust. 4 Pr. bud., zgodnie z którym "Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1". Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wydać jedną z decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 Pr. bud. w terminie 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego (por. art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 Pr. bud.). Sformułowanie w art. 50 ust. 4 Pr. bud. "traci ważność" oznacza, że postanowienie wygasa, a więc nie pozostaje już w obrocie prawnym. Inspektor Wojewódzki stwierdził, że zaskarżone postanowienie nr 101/2023 wydane zostało 28 lutego 2023 r., natomiast w dniu 28 kwietnia 2023 r. PINB wydał decyzję nr 83/2023, znak: OAE.5160.33.2023, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. Zatem organ I instancji zachował termin określony w art. 50 ust. 4 Pr. bud., tym samym w dniu orzekania przez organ odwoławczy zaskarżone postanowienie w myśl przepisu art. 50 ust. 4 Pr. bud. nie utraciło ważności.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy art. 50-51 Pr. bud. regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. W toku postępowania w tym przedmiocie organ nadzoru budowlanego, zgodnie z ustawowymi kompetencjami winien ustalić, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem.
Jak podał organ, w niniejszej sprawie w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 21 lutego 2023 r. ustalono, iż w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na działce ewid. nr [...] w obręb. [...] przy ul. [...] w N. S. przeprowadzone zostały roboty budowlane polegające na wymianie tynków, podłóg, instalacji wewnętrznych, ścian działowych. Do protokołu kontroli włączono fotografie przedstawiające nową belkę trawersową, betonowe nadproże, nowe schody, nadproże i posadzkę w poziomie parteru oraz ścianki murowane w poziomie poddasza. Nadto jedna z fotografii przedstawiająca rusztowanie wykonane przy jednej ze ścian zewnętrznych przedmiotowego budynku została opatrzona następującą adnotacją: "typ rusztowania: rusztowanie systemowe modułowe; brak pionów komunikacyjnych; brak poręczy pośredniej; brak deski bortnicowej; brak wygrodzonej strefy montażu/strefy niebezpiecznej; brak tablicy określającej: wykonawcę, dopuszczane obciążenia; brak uziemienia; brak dokumentacji projektowej rusztowania; niewłaściwe kotwienie rusztowania (brak kotew, rusztowanie przymocowano do śruby w ścianie drutem); niewłaściwe podkłady i oparcie rusztowania; konstrukcja rusztowania niestabilna". W dniu kontroli nie stwierdzono wykonywania robót budowlanych w budynku oraz na przedmiotowej nieruchomości. Z kolei inwestor oświadczył, że prace przy budynku zostały przerwane na okres zimowy. Do akt sprawy włączono również kserokopię zgłoszenia robót budowlanych polegających na wymianie tynków, wymianie instalacji wewnętrznej: wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej, wymianie podłóg. Ww. zgłoszenie zostało złożone przez Inwestora w dniu 1 października 2023 r., a do zgłoszenia nie wniesiono sprzeciwu. W toku postępowania uzyskano również od inwestora ekspertyzę techniczną oraz inwentaryzację wykonanych robót autorstwa mgr inż. arch. M. Ś. (nr uprawnień [...] 8). Analiza ekspertyzy technicznej wykazała, iż zakres robót budowlanych był następujący:
Poziom piwnic:
- obniżenie poziomu w części piwnicy i podbicie fundamentu (wysokość podbicia ok. 25 cm),
- wykonanie dodatkowego stropu nad piwnicą w celu wzmocnienia istniejącego stropu oraz oparcia dodatkowych schodów parteru.
Poziom parteru:
- zmniejszenie otworów drzwiowych wraz z zastosowaniem nadproży systemowych Leier STRONO,
- usztywnienie belką stalową IPE 160 wsporników stalowych stropu łukowego,
- powiększenie otworu i wzmocnienie belką żelbetową o wymiarach 30 cm x 27 cm,
- powiększenie otworu i wzmocnienie belką żelbetową o wymiarach 60 cm x 30 cm,
- wykonanie belki żelbetowej podpierającej belkę stalową,
- wykonanie wzmocnienia istniejącej wnęki,
- wykonanie schodów murowanych,
- wprowadzenie nowych kanałów wentylacyjnych.
Poziom I piętra:
- zmniejszenie otworów drzwiowych wraz z zastosowaniem nadproży systemowych Leier STRONO,
- wykonanie drewnianej antresoli,
- wprowadzenie nowych kanałów wentylacyjnych.
Poziom II piętra:
- wykonanie nowej ściany szczytowej i części murów,
- wprowadzenie nowych kanałów wentylacyjnych.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, ze zgodnie z art. 3 pkt 7 Pr. bud. przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W myśl art. 3 pkt 7a Pr. bud. przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
W orzecznictwie zwraca się uwagę, że do kategorii przebudowy mogą być zakwalifikowane takie tylko prace powodujące zmianę parametrów techniczno-użytkowych, co do których organowi udało się wykazać w postępowaniu wyjaśniającym, że ingerują one w układ obciążeń w sposób wymagający konstruowania struktury nośnej obiektu na nowo. Ze zgromadzonej przez organ
I instancji dokumentacji wynika, że inwestor wykonał roboty budowlane ingerujące w układ konstrukcyjny obiektu (m.in. na obniżenie poziomu w części piwnicy i podbicie fundamentu, zmiana rozmiaru otworów w ścianach zewnętrznych, czy też wykonanie nowej ściany szczytowej). Wobec czego należało stwierdzić, iż przedmiotowe roboty budowlane stanowiły przebudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zakresie jego elementów konstrukcyjnych i tym samym wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 Pr. bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z analizy ww. przepisów wynika, iż wykonane przez inwestorów roboty budowlane stanowiące przebudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego (w zakresie konstrukcji) - nie zostały zwolnione w myśl przepisów art. 29-31 Pr. bud. z ogólnego obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś inwestor nie uzyskał takiego pozwolenia. Tym samym organ I instancji miał uzasadnione podstawy do wydania postanowienia na podst. art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. Co prawda inwestor dokonał w organie administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia wykonywania robót budowlanych w przedmiotowym budynku, niemniej jednak zakres zrealizowanych robót zdecydowanie przekracza wskazane w zgłoszeniu prace remontowe polegające na wymianie tynków, wymianie instalacji wewnętrznej: wodno - kanalizacyjnej, elektrycznej oraz wymianie podłóg.
W świetle powyższych ustaleń, zdaniem organu odwoławczego ww. roboty zostały przez PINB właściwie zakwalifikowane jako podlegające reżimowi trybu tzw. postępowania naprawczego, prowadzonego w oparciu o ściśle powiązane ze sobą przepisy art. 50-51 Pr. bud. MWINB podzielił stanowisko organu I instancji co do zasadności wstrzymania robót budowlanych ze względu na to, iż roboty budowlane nie zostały jeszcze zakończone.
W ocenie MWINB organ I instancji uczynił zadość obowiązkom jakie na nim spoczywają w zakresie ustalenia wszystkich relewantnych dla końcowego rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego sprawy. Odnosząc się do uwag podnoszonych w zażaleniu, organ podkreślił, że w uzasadnieniu niniejszego postanowienia wskazane zostały motywy faktyczne i prawne, jakimi kierował się MWINB przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. W szczególności zarówno ustalony
w niniejszej sprawie stan faktyczny, jak i zastosowane przepisy prawa oraz ich wykładnia nie budzą wątpliwości.
Na powyższe postanowienie M. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:
- prowadzenie wielu postępowań odnośnie tej samej nieruchomości,
- utrzymanie postanowienia, pomimo wydania przez MWINB decyzji uchylającej decyzję PINB w Nowym Sączu, wydanej w terminie o którym mowa w art. 50 ust. 4 ustawy Pr. bud.,
- oparcie ustaleń faktycznych o sfałszowany protokół PINB w Nowym Sączu,
- błędne ustalenie w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności, że to inwestor dokonał wszystkich robót budowlanych, a takiego stwierdzenia brak w materiałach.
Zdaniem skarżącego postępowanie w którym wydano zaskarżone postanowienie nie powinno było być prowadzone, a jego wszczęcie obarczone było wadą. Nadto w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy postępowanie winno zostać umorzone.
W ocenie skarżącego MWINB powołuje w dwóch miejscach protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 21.02.2023r. przez PINB w Nowym Sączu, podczas gdy protokół ten jest sfałszowany i to nie tylko ze względu na błędy o których wspomina MWINB. Chodzi o to, że z treści protokołu spisanego w trakcie kontroli nie wynikają żadne okoliczności podnoszone w uzasadnieniu. Wszelkie ustalenia dotyczą dodatkowego materiału znajdującego się jako opis zdjęć wykonanych rzekomo w trakcie kontroli. W treści protokołu brak jest jakichkolwiek powołanych ustaleń poczynionych przez MWINB. Materiał w oparciu o który poczyniono te ustalenia to dokumentacja fotograficzna wraz z opisem. Materiał ten został sporządzony już po podpisaniu protokołu przez PINB i zapewne w siedzibie PINB już po jego sporządzeniu - wskazuje na to wydrukowanie i dołączenie zdjęć, których nie było kiedy skarżący podpisywał protokół. Wszystko co jest już po moim podpisie stanowi załącznik, który nawet nie został opisany w trakcie sporządzania protokołu. Daje to taki obraz, jakby skarżący akceptował wpisy dokonywane pod zdjęciami, względnie akceptował jakiekolwiek dowolne ustalenia dopisane już po podpisaniu protokołu. W ocenie skarżącego przepisy odnośnie sporządzania protokołów są ścisłe i dołączanie do nich jakichkolwiek materiałów (i to znaczących, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie) stanowi jego zmanipulowanie. W treści protokołu brak jest jakiegokolwiek opisu odnośnie wykonywania fotografii czy też załącznika. Jego treść nie jest skomplikowana i nie wskazuje na jakiekolwiek późniejsze dołączanie czegokolwiek. A tutaj nagle znajduje się załącznik, wszelkie ustalenia czynione są w "oparciu o protokół", a protokół takich ustaleń nie zawiera. Są one w nieznanym skarżącemu załączniku. Skarżący wskazał na to, że miał duży problem w uzyskaniu kopii protokołu, a otrzymał ją dopiero po orzeczeniu WSA wskazującym rażące naruszenie prawa przez PINB w Nowym Sączu,
Skarżący zaakcentował znaczną kreatywność PINB w Nowym Sączu, jeżeli chodzi o mnożenie postępowań przeciwko niemu. Wskazał, że każde z orzeczeń kończących postępowanie w stosunku do niego zostało uchylone.
Skarżący stwierdził, że trudno powiedzieć jakimi przesłankami kieruje się pokrzywdzony mnożąc przeciwko niemu postępowania, prowadząc je z pominięciem mnie jako strony, rażąco naruszając prawo. Uchylonych zostało dziewięć orzeczeń kończących postępowanie w sprawie - wszystkie wydane przeciw skarżącemu i jego najbliższym (jedno z orzeczeń dotyczy Z. B. i innej nieruchomości). Wszystkie te orzeczenia zostały uchylone przez organy nadzoru, a Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w stosunku do skarżącego rażące naruszenie prawa. W ocenie skarżącego, to nie jest jedno odosobnione orzeczenie - to cały cykl prowadzonych systemowo przeciwko niemu postępowań; żadne z nich nie było prowadzone prawidłowo, a stwierdzone przez organ nadzoru uchybienia spowodowały konieczność uchylenia tych orzeczeń względnie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Szczególną uwagę zwrócić należy na znaczne rozciągnięcie czasowe tych postępowań (prowadzone od lutego 2023 - obecnie to już 16 miesięcy), co powoduje uwikłanie skarżącego w wiele wadliwie prowadzonych czynności, sporego zaangażowania. Skutek tak prowadzonych postępowań w przypadku braku ich zaskarżenia prowadziłby do nakazów rozbiórki, które wydane zostały z naruszeniem wszelkich procedur.
W niniejszej sprawie MWINB wskazuje, że w międzyczasie w terminie 2 miesięcy wydana została decyzja PINB w Nowym Sączu nr 83/2023 z dnia 28.04.2023 r. nakazującą mi rozbiórkę elementów budynku, przy czym z uzasadnienia tej decyzji MWINB wynika, że organ I instancji nie dopełnił obowiązku wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia oświadczenia przez strony w wyznaczonym terminie, co wskazuje jednoznacznie na niezrozumiałe ponowne pomijanie praw skarżącego w trakcie postępowania, przy wydawaniu tak ważnej decyzji jak decyzja rozbiórkowa. Tym niemniej ze względu na decyzję MWINB nr 236/2024 z dnia 31.05.2024r. uchylającą ją, straciła ona byt, a zatem jej brak automatycznie powoduje wygaśnięcie postanowienia o wstrzymaniu robot, gdyż postanowienie to traci ważność.
Skarżący zauważył też, że z nieznanych mu powodów MWINB doszedł do wniosku, że to skarżący wykonał wszystkie wymienione roboty budowlane. Ekspertyza wskazuje jedynie, że roboty te zostały wykonane. Brak tam wskazania, że to skarżący wykonał te roboty. Opisanie wszelkich dodatkowych prac, także tych wykonanych w trakcie remontu w latach 80-tych ubiegłego stulecia przez poprzednich właścicieli spowodowane jest koniecznością uregulowania ich statusu. Stąd też znalazły się w inwentaryzacji i ekspertyzie. W ocenie skarżącego, mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zaskarżone postanowienie winno być uchylone, a postępowanie winno zostać umorzone.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W myśl art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 486/2024 z 31 maja 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Nowego Sącza nr 101/2023 z dnia 28 lutego 2023 r. o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym na działce nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w N. S., wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, a także dostarczenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia ekspertyzę techniczną wraz z inwentaryzacją ukazującą zakres wykonanych robót budowlanych oraz określającą prawidłowość ich wykonania.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienie stanowi art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023 r. poz. 682, dalej: P.b.), zgodnie z którym w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
Przedmiotowa sprawa dotyczy przypadku określonego w punkcie 1, tj. wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego ustalił bowiem, że w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym na działce nr [...] w obręb[...] przy ul. [...] w N. S. wykonywane były roboty budowlane stanowiące przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a P.b. Według tego przepisu przebudową jest wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowym budynku prowadzone były roboty budowlane opisane w treści protokołu z kontroli przeprowadzonej 21 lutego 2023 r. Treść ustaleń z protokołu została odzwierciedlona w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji i przywołana powyżej. Pod protokołem znajdują się podpisy uczestników kontroli, w tym skarżącego M. B.. Zgodzić się trzeba ze skarżącym, że z protokołu nie wynika, jakoby podczas kontroli sporządzane były zdjęcia obiektu i wykonywanych w nim robót. Nie ma zatem pewności, że zdjęcia znajdujące się na kartach 4-11 akt administracyjnych (znak: OAE.5160.33.2023) wykonane zostały podczas przeprowadzonej wówczas kontroli. To jednak nie dyskwalifikuje wartości dowodowej tych zdjęć, ani tym bardziej protokołu kontroli. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W ocenie Sądu, chociaż w protokole z 21 lutego 2023 r. nie wzmiankuje się o zdjęciach, to zdjęcia zalegające w aktach spójne są z treścią protokołu i odzwierciedlają jego treść. Również sam skarżący nie zaprzecza, jakoby zdjęcia nie obrazowały przedmiotowej nieruchomości, chociaż kwestionuje ich dołączenie do protokołu. Zdaniem Sądu ewentualne nieścisłości protokołu nie stanowią o jego sfałszowaniu, co jednak nie jest przedmiotem oceny ani organów administracji, ani tut. Sądu.
Zdaniem Sądu, była podstawa faktyczna do tego, żeby stwierdzić, że w przedmiotowym obiekcie wykonano roboty budowlane ingerujące w układ konstrukcyjny obiektu, w tym polegające na obniżenie poziomu w części piwnicy i podbiciu fundamentu, zmianie rozmiaru otworów w ścianach zewnętrznych, wykonaniu nowej ściany szczytowej, a przy tym roboty te należało zakwalifikować jako roboty polegające na przebudowie obiektu budowlanego, w rozumieniu art. 3 pkt 7a P.b., które wymagały pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b.
Słusznie organy oceniły zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie obejmującym wymianę tynków, instalacji wewnętrznych, wod.-kan., elektrycznej, wymianę podłóg, dokonane przez skarżącego w dniu 1 października 2021 r. (k. 13) jako niezgodne z zakresem robót opisanych w protokole z 21 stycznia 2023 r., który obrazuje roboty o większej skali niż zgłoszony remont.
W ocenie Sądu w pełni uprawnione było również skierowanie ww. postanowienia do M. B., który w ocenie organów jest inwestorem przedmiotowych robót. Zgodnie z art. 52 ust. 1 P.b. obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Niewątpliwie treść protokołu z 21 lutego 2023 r. pozwalała na przyjęcie takiego stanowiska, że inwestorem jest skarżący M. B., który równocześnie, obok Z. B., jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości.
Finalnie Sąd stwierdza, że nie ma racji skarżący twierdząc, że postanowienie organu pierwszej instancji straciło ważność w związku z uchyleniem decyzji nr 83/2023 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Nowego Sącza z dnia 28 kwietnia 2023 r. decyzją nr 236/2024 z dnia 31 maja 2024 r. Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. W tej kwestii zauważyć należy, że sąd administracyjny, kontrolując przedmiotowe postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy z dnia wydania zaskarżonego postanowienia, tj. z dnia 31 maja 2024 r. Wskazana decyzja Małopolskiego Inspektora wydana została wprawdzie tego samego dnia, ale rozstrzyga ona kwestie późniejsze, następcze wobec zaskarżonego postanowienia. Kluczowe jest jednak brzmienie art. 50 ust. 4 P.b., który stanowi, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie postanowienie organu pierwszej instancji z 28 lutego 2023 r. nie utraciło mocy, bowiem w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu postanowienia (17 marca 2023 r.) wydana została decyzja PINB z 28 kwietnia 2023 r. Późniejsze uchylenie tej decyzji nie jest objęte normą wynikającą z art. 50 ust. 4 P.b., a zatem w opisanej sytuacji postanowienie z 28 lutego 2023 r. o wstrzymaniu robót budowlanych nie utraciło ważności.
Wobec powyższego Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego, wydając kontrolowane postanowienia, dokonały prawidłowych i wystarczających ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, stosownie do wymogów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Prawidłowo został ustalony tryb postępowania (art. 50 i 51 P.b.) wobec stwierdzonych robót budowlanych stanowiących przebudowę prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Właściwie również ustalono adresata postanowienia, zgodnie z art. 52 ust. 1 P.b. Organ dokonały również prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, które właściwie zastosowano w ustalonym stanie faktycznym. Tym samym Sąd nie dopatrzył się istotnych naruszeń prawa, o których stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, które mogłyby skutkować co najmniej uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Tym samym zarzuty skargi okazały się niezasadne. Odnosząc się do zarzutów nieuwzględnionych we wcześniejszych rozważaniach, Sąd wskazuje, że nie dopatrzył się wadliwości w prowadzeniu przez organy nadzoru budowlanego różnych postępowań dotyczących tego samego obiektu. Dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie miało również znaczenia, czy słusznie skarżącemu przypisano w ekspertyzie wykonanie określonych robót budowlanych. Ostateczna ocena tych kwestii, w kontekście zakresu prowadzonego postępowania, powinna nastąpić w decyzji kończącej postępowanie.
Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło