II SA/Kr 1045/24
PostanowienieWSA w Krakowie2024-11-26
Skład orzekający: Mirosław Bator, Magda Froncisz, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego, a interes ten polega na ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli wykaże, że wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego. Interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny, oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego i potwierdzony okolicznościami faktycznymi. Samo zainteresowanie wynikiem postępowania lub potencjalna możliwość naruszenia tajemnicy handlowej nie stanowi interesu prawnego.Stan faktyczny
Fundacja złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Krakowskiego o odmowie udostępnienia informacji o środowisku w części zastrzeżonej przez V. Sp. z o.o. jako tajemnicę przedsiębiorstwa. V. Sp. z o.o. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, argumentując, że wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego związanego z ochroną tajemnicy handlowej. Strona skarżąca wniosła o oddalenie wniosku, twierdząc, że wnioskodawca nie posiada statusu strony.Rozstrzygnięcie
Odmówiono V. Sp. z o.o. w S. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 czerwca 2024 r., znak SKO.IP/4105/62/2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku postanawia: odmówić V. Sp. z o. o. w S. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 3 czerwca 2024 r., nr SKO.IP/4105/62/2023, po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 15 września 2023 r., OS.604.118.2021.AM o odmowie udostępnienia informacji o środowisku - pełnej treści decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 23 listopada 2021 r. znak: OS.l.6224.4.2020.AM w części zastrzeżonej przez V. Sp. z o.o., w związku z ochroną informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. W podstawie prawnej SKO podało: art. 8 i 9, art. 16, art. 21 ustawy z dnia 3 października 2008 r. - o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm.; dalej: u.u.i.ś.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Kolegium wyjaśniło również, że wniosek o udostępnienie informacji o środowisku został złożony w trybie art. 8 u.u.i.ś. w dniu 12 grudnia 2021 r. i dotyczył treści decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 23 listopada 2021 r. udzielającej wymienionej spółce pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji chłodnic i skraplaczy. W toku postępowania udostępniono wnioskodawcy część wnioskowanej informacji. W zakresie danych zastrzeżonych przez spółkę, jako tajemnica przedsiębiorstwa odmówiono udostępnienia informacji. Zanonimizowaniu uległy w decyzji nazwy linii technologicznych, rodzaje zużywanych surowców i ich bilans masowy, a także nazwy urządzeń redukujących emisję. Spółka, której dotyczy wniosek o udostępnienie informacji o środowisku wskazała, że tajemnicą winny być objęte informacje odnoszące się do:
- zastosowania nowych rozwiązań redukujących odór,
- reorganizacji pracy zakładu w zakresie źródeł emisji i opisu sposobu produkcji,
- wskaźników emisji w przeliczeniu na wielkość produkcji korzystnych skutków w zakresie emisji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie.
Pismem z dnia 18 listopada 2024 r V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, na zasadzie art. 33 § 2 p.p.s.a., w związku z ochroną informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych , dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa.
Jak wyjaśniła nie brała udziału w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym, pomimo zgłoszenia udziału w sprawie. SKO w Krakowie nie uznało jej jako strony postępowania., nie doręczono jej ani odwołania ,ani decyzji. Spółka wskazała, że powinna być stroną postępowania sądowego, bowiem przysługuje jej interes prawny, gdyż podstawą prowadzenia działalności jest decyzja z dnia 23 listopada 2021 r., udzielająca pozwolenia na wprowadzanie z instalacji gazów i pyłów do powietrza, wydana przez Starostę Krakowskiego (OS.I.6224.4.2020.AM). Pozwolenie zawiera szereg informacji, które ze względu na charakter zostały objęte tajemnica przedsiębiorstwa. Zdaniem spółki pozwolenie w wersji zanonimizowanej w pełni umożliwia Fundacji prowadzenie społecznej kontroli. Negatywny wynik tego postępowania może doprowadzić do ujawnienia tajemnicy handlowej spółki oraz negatywnie wpłynąć na jej konkurencyjność, bowiem kluczowe kwestie są związane z technologią opisaną w pozwoleniu. Spółka nie ma możliwości podjęcia polemiki ani przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, a powinna mieć kontrolę nad informacją poufną posiadająca wartość gospodarczą, technologiczną lub organizacyjną. Rozstrzygnięcie SKO w Krakowie jest zdaniem Spółki w pełni prawidłowe. Jak wskazała wynik postępowania dotyczy Spółki bezpośrednio, a udział w postępowaniu służy ochronie jej interesu prawnego. Interes prawny należy rozumieć szeroko, bowiem chodzi zarówno o osobę mająca obiektywny interes prawny w udziale w postępowaniu administracyjnym oraz o niemającego interesu prawnego adresata decyzji administracyjnej. Dalej wskazano, że dostęp do postępowania sądowego również powinien być szeroki, co urzeczywistnia realizację konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego wyrażonego w art. 2 i art. 45 ust 1 Konstytucji RP.
Na rozprawie w dniu 26 listopada 2024 r strona skarżąca wniosła o oddalenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, gdyż wnioskująca nie posiada statusu strony. Zarzucono, że przedmiotem postępowania jest informacja o środowisku i jedynymi stronami postępowania są wnioskujący o udzielnie informacji i organ zobowiązany do udzieleni informacji. Tajemnicę przedsiębiorstwa Spółka V. mogła zastrzec na etapie postępowania o wydanie pozwolenia emisyjnego, czego jednak nie uczyniła.
Rozpoznając wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26) - dalej określanej, jako p.p.s.a. – udział w charakterze uczestnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. I FPS 2/17 (LEX nr 2390034) "o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienia. Interes prawny - to taki interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych". Z kolei w wyroku z dnia 19 września 2017 r., sygn. II OSK 53/16 (LEX nr 2402253) NSA zwrócił uwagę, że w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna, pojęcie interesu prawnego, o którym mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a. wymaga wykładni w związku z art. 28 k.p.a.
Interes prawny powinien być bezpośredni i realny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt OSK 715/05, opub. w LEX nr 192482; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, opub. w Lex nr 53376; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt II SA 1933/95, opubl. w ONSA z 1996 r., nr 4, poz. 170; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 764/06 i sygn, akt II SA/Bk 763/05). W tym względzie nie decyduje wyłącznie wola strony i jej subiektywne przekonanie, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes podmiotu jako interes prawny.
Wnioskodawca V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. nie wykazała, aby przedmiotowe postępowanie dotyczyło jej interesu prawnego. Podnoszone we wniosku okoliczności dotyczące potrzeby podjęcia polemiki i przedstawienia stanowiska, a także powoływanie się jedynie na potencjalną możliwość naruszenia tajemnicy handlowej przedsiębiorstwa, potrzebę zabezpieczenia interesu Spółki na przyszłość - świadczą jedynie o istniejącym interesie faktycznym i zainteresowaniu wynikiem postępowania sądowego. Poza tym wskazywany interes nie jest bezpośredni, bowiem nie wykazano, że jego źródłem jest norma prawa powszechnie obowiązującego. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 8 i następnych ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2024.1112 t.j. z dnia 2024.07.25) występuje z jednej strony podmiot zainteresowany udzieleniem informacji, a z drugiej organ udzielający, bądź odmawiający udzielenia takiej informacji. Organ przeprowadza postępowanie dotyczące wyłącznie przedmiotu informacji, a udział w tym postępowaniu spółki która wniosła o wyłączenie informacji z udostępnienia, bowiem określone informacje stanowią jej tajemnicę przedsiębiorstwa nie znajduje uzasadnionej podstawy.
Co istotne, art. 11 ust 8 ustawy z 16 kwietnia 1993 r o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U.2022.1233 t.j. z dnia 2022.06.09) stanowi, że - ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji, gdy nastąpiło w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem, w ramach korzystania ze swobody wypowiedzi lub w celu ujawnienia nieprawidłowości, uchybienia, działania z naruszeniem prawa dla ochrony interesu publicznego, lub gdy ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wobec przedstawicieli pracowników w związku z pełnieniem przez nich funkcji na podstawie przepisów prawa było niezbędne dla prawidłowego wykonywania tych funkcji.
Wobec powyższego wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym nie został uwzględniony, o czym orzeczono na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło