II SA/Kr 1047/02

Sygn. akt II SA/Kr 1047 / 02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski AWSA Anna Znamiec Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004r. sprawy ze skargi M. H., W. H., K. O., E. O., S. E., A. K., K. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2002r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej po wznowieniu postępowania i stwierdzenia, że dotychczasowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. H. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II S A/Kr 1047/02 UZASADNIENIE Ostateczną decyzją z dnia [...].10.2000r Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. K. pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego zlokalizowanego na działkach nr 1, 2, 3 i 4 obr. [...] w K.. Pismem z dnia 15.01.2001 r., M. i W. H., E. O., S. E., K. O. i K. K. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. Podali, że w dniu 15.01.2001r dowiedzieli się o przedmiotowej decyzji i że w postępowaniu tym nie brali udziału, gdyż nie zostali uznani za strony. Podnieśli, że organ prowadzący postępowanie o udzielenie tego pozwolenia na budowę wiedział o pismach wnioskodawców z dnia 6.11.2000r, 14.11.2000r, w których zawiadamiali o pełzaniu czoła stoku [...] w obrębie działki nr 3. Nadto znana była organowi sprawa żądania przez wnioskodawców zwrotu wywłaszczonej działki nr 3. Kwestionowana decyzja, zdaniem wnioskodawców, zezwalała prawdopodobnie na wgłębną ingerencję w podłoże zagrożonego stoku. Podali, że wskutek działalności inwestora S. K. doszło do zrujnowania dolnego odcinka ulicy F., wybudowanego przez mieszkańców, do ciągłego zalewania niżej położonych domów wodami opadowymi z nowych inwestycji, zdewastowania dostępu do górnego odcinka ul. F. w kierunku południowym. W piśmie z dnia 8.02.2001r wyjaśnili, że działki nr 5 i 6 państwa O. i H. graniczą bezpośrednio z ich byłą własnością -działką nr 4 przez którą mają przebiegać przedmiotowe inwestycje. Działka K. K. nr 7 graniczy bezpośrednio z działkami nr 3 i 4, na których inwestycje te będą prowadzone. Nadto podali, że władającym działką nr 3 od dziesiątków lat jest K. K. Postanowieniem z dnia 26.01.2001 r. zostało wznowione postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...].10.2000r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji : przyłącz wodociągowy na działkach nr 4, 3, 2 i 1. Decyzją z dnia [...].12.2001 r., Prezydent Miasta K., na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z uchyleniem decyzji z dnia [...].08.2001 r. decyzją Wojewody z dnia [...].11.2001 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...].10.2000r., i stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawcy winni posiadać przymiot strony w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego na w/w działkach, jednakże zamierzenie to zostało zrealizowane, a w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy będącej przedmiotem wznowienia, biorąc pod uwagę przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę wydania decyzji oraz zgromadzony materiał dowodowy, zapadłaby decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. W odwołaniu od tej decyzji M. i W. H., E. O., S. E., K. O. i K. K. zarzucili, że decyzja nie ma właściwie żadnego uzasadnienia, a powołany przez organ przepis art. 151 § 2 kpa zobowiązuje organ do wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylono decyzji dotychczasowej. Uzasadnienie decyzji organu I instancji nie podaje, jakie przepisy prawa materialnego organ wziął pod uwagę. Podnieśli, że odstąpienie od warunków pozwolenia, winno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 36 a prawa budowlanego. Podkreślili, że już 21.07.2000r wydana została decyzja o wydzieleniu z działki nr 8 działki 3 w związku z koniecznością zwrotu tej działki właścicielom. Świadomie wydano pozwolenie na budowę na działce zwracanej działce. Zarzucili również, że nie wiadomo jaki materiał dowodowy, na który powołuje się organ, był podstawą wydania decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 20 marca 2002r znak: [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że z akt sprawy wynika, że w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Osoby, które na postawie decyzji z dnia [...].06.2001 r., odzyskały działkę nr 3, w chwili wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie były jeszcze jej właścicielami. Zdaniem organu udział osób wnioskujących o wznowienie w postępowaniu nie wpłynąłby w istotny sposób na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie pozwolenia na budowę. Stanowi to przesłankę wykluczającą uchylenie decyzji po wznowieniu, zgodnie z art.146 § 2 kpa. Na podstawie przepisu art. 151 § 2 kpa organ I instancji powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania w/w decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Dodatkowe stwierdzenie o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej ma w tym przypadku raczej charakter informacyjny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M. i W. H., E. O., S. E., K. O. oraz A. i K. K. wnieśli o jej uchylenie. Zarzucili, że organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej wynikającą z art.7 kpa i nie podjął żadnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia sprawy. Mimo wielokrotnych pisemnych uwag, wbrew warunkom wzizt, organ przyjął rozkopowy sposób posadowienia sieci uzbrojenia terenu, w dodatku z bezsensownym ich usytuowaniem, narażając niepotrzebnie ich budynki na wpływ dodatkowych naprężeń dynamicznych. Tymczasem czoło stoku [...] w obrębie końcówki ulicy S. ma trudną budowę geologiczną. Reakcja podłoża na ingerencję wgłębną skutkowała trzykrotną przebudową schodów, dwukrotnego wykonania nawierzchni końcówki ulicy S. oraz koniecznością budowy 7 metrowego muru oporowego na działce nr 7. Wadą dotychczasowej decyzji było błędne zaprojektowanie trasy sieci i zaniechanie uzyskania pisemnej zgody posiadacza /od dziesiątków lat/ działki nr 3 na wejście w jej teren. Nadto decyzja o pozwoleniu na budowę winna być, z powodu niezgodnej z dokumentacją realizacją, uchylona na podstawie art. 36 a prawa budowlanego. Zarzucili również organom, iż uzasadnienia decyzji nie odpowiadają wymogom art. 107 kpa. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodała, że przesłanki rozstrzygnięcia zostały precyzyjnie i wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu decyzji, a wykonanie przyłącza wodociągowego z istoty swej nie stanowi uciążliwości ani nie ogranicza właścicieli nieruchomości w ich prawie własności. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że kwestionowana decyzja jest niezgodna z prawem. Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania. W myśl art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W myśl art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Stosownie do treści art. 149 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Organ zobowiązany jest do podjęcia takiego postanowienia wtedy, gdy strona wskazuje we wniosku o wznowienie ustawową podstawę wznowienia. Postanowienie to wywiera jedynie skutki procesowe (nie przesądza o bycie prawnym decyzji ostatecznej), natomiast stwierdzenie, czy przyczyna (przyczyny) wznowienia rzeczywiście wystąpiły mogą być oceniane po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 Kpa /por. wyrok NSA z dnia 30.09.1999r IVSA 1532/977. Ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje zatem organowi podstawę do rozpoznania dwóch połączonych ze sobą spraw, tj. jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej , gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a albo 2) uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, albo 3) ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Tak więc wyłączona jest możliwość orzeczenia w jednej decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej /sformułowanie zastrzeżone do przypadków z art. 151 § 1 pkt 1/ i stwierdzeniu, że wydana została ona z naruszeniem prawa. Organ wydaje decyzję stwierdzającą wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa, gdy zaszły co prawda przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art. 146 kpa. /por. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2000 str. 846, odmiennie Z. Janowicz. Komentarz 1999/. W myśl art. 146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ administracji, po wznowieniu postępowania, po ustaleniu, że rzeczywiście istniała podstawa wznowienia, winien następnie ocenić, czy /przyjmując hipotetyczne założenie, że nie zapadła decyzja ostateczna kończąca postępowanie, które zostało wznowione/ na gruncie przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji dotychczasowej, zapadłaby w wyniku wznowienia postępowania decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Dopiero w razie takiego ustalenia, organ odmówi uchylenia decyzji dotychczasowej. Rozumowania takiego organ nie przeprowadził. Nie mógł zresztą tego uczynić, bowiem w przedłożonych aktach administracyjnych brak jest dowodów, by organy obydwu instancji zapoznały się z aktami sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].10.2000r o pozwoleniu na budowę, czy też z wydaną w sprawie decyzją wzizt. Twierdzenie zatem, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, pozbawione jest jakichkolwiek podstaw. Zarzuty skarżących, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisu art. 7 i 107 kpa są ze "wszech miar zasadne. Na marginesie stwierdzić jedynie należy, w nawiązaniu do pozostałych wniosków skarżących, że podstawą decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe, wszczęte w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, nie może być art. 36a prawa budowlanego. Decyzja taka mogłaby być wydana jedynie w odrębnym postępowaniu. Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. Decyzje te zostały wydane przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia sprawy, co narusza przepis art.7, 77 i 107 kpa. Stosownie do treści art.145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.