II SA/Kr 1050/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Magda Froncisz SNSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2018 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego A. P. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem nr [...] z dnia 24 stycznia 2018 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. — Powiat Grodzki odmówił uwzględnienia zarzutu, złożonego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec A. P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 kwietnia 2017 r., z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia, Na powyższe postanowienie zobowiązany A. P. złożył zażalenie wskazując, iż tytuł wykonawczy nie został doręczony zobowiązanemu, adres ul. [...], [...] był nieprawidłowy, gdyż zobowiązany nie zamieszkuje pod tym adresem od 28 października 2013 r. z powodu jego eksmisji z budynku położonego pod w/w adresem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] dnia 30 maja 2018r. Znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa w związku z art. 18 oraz art. 23 § l i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm., dalej upea), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, iż zobowiązany zgłosił zarzut w piśmie z dnia 3 stycznia 2018 r., w oparciu o art. 33 § 1 pkt 5 upea, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Podanie to złożone zostało za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 3 stycznia 2018 r. W/w podanie wniesiono siódmego dnia, licząc od dnia doręczenia pełnomocnikowi zobowiązanego postanowienia PINB nr [...] z dnia 7 grudnia 2017 r. znak: [...] o nałożeniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia. W treści w/w pisma, składając zarzut zobowiązany wskazuje oprócz podstawy zarzutu, tj. art. 33 § 1 pkt 5 upea, także art. 122 § 3 upea, który stanowi: "Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny". Art. 122 upea dotyczy trybu nakładania grzywny w celu przymuszenia. Z dyspozycji przepisu art. 122 § 3 upea wynika, że zobowiązanemu przysługuje prawo równoległego zgłoszenia zarzutów oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia. Jednak 7-dniowy termin do zgłoszenia zarzutów, wynikający z art. 27 § 1 pkt 9 upea, biegnie od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (jedynie w przypadku zarzutu niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego i zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 i 8 upea, od doręczenia postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego). W literaturze podnosi się, że przepis art. 122 § 3 upea w części dotyczącej prawa zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) ma charakter typu instruktażowego i stanowi pewne powtórzenie i uszczegółowienie postanowień art. 32, 33 i 34 upea (por. I. Skrzydło-Niżnik w: Zarys prawa System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, C.H.Beck, Warszawa 2004, s. 462). Przepisy art. 33 i 34 upea stanowią o prawie złożenia zarzutów i o prawie złożenia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego wydane w sprawie zgłoszonych zarzutów. Art. 122 § 3 upea tylko przypomina o tych środkach zaskarżenia (por. Zbigniew Leoński, komentarz do art. 122 i 128, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, C.H.BECK, Warszawa 2003, s. 482 i 490). W doktrynie wyrażane jest stanowisko, że w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu postanowienia o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia zobowiązany może zgłosić zarzuty dotyczące tego środka egzekucyjnego, tj. niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego i zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 § l pkt 6 i 8 upea, natomiast zarzuty oparte na pozostałych podstawach wymienionych w art. 33 § l upea - jedynie wówczas, gdy wraz z doręczeniem w/w postanowienia doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Jeżeli wcześniej doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, to nie doręcza się go ponownie zobowiązanemu, ponieważ zgodnie z art. 32 upea organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony" (vide: J. Olszanowski, Egzekucja administracyjna obowiązków o charakterze niepieniężnym, Presscom sp. z o.o., Wrocław 2014, s. 149; P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 407). W przedmiotowej sprawie zobowiązany zgłosił zarzut oparty na podstawie określonej w art. 33 § l pkt 5 upea, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, a zatem 7-dniowy termin do wniesienia tego zarzutu należy liczyć od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Odpis ten zaś, jak wynika z akt postępowania egzekucyjnego znak: [...], nie został doręczony zobowiązanemu wraz z postanowieniem PINB nr [...] z dnia 7 grudnia 2017 r. znak: [...] o nałożeniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia, lecz wcześniej. Odpis tytułu wykonawczego z dnia 18 kwietnia 2017 r. nr [...] doręczony został zobowiązanemu w dniu 26 kwietnia 2017 r. w trybie tzw. doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 43 kpa, tj. za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania przesyłki nieobecnemu adresatowi (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki nr [...]-k. 31 akt znak: [...], adnotacja urzędowa z dnia 24 stycznia 2018 r. - k. 83, oraz wydruk z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej - k. 82). Odpis w/w tytułu doręczony został na adres ul. [...], [...]. Na adres: ul. [...], [...], skierowana została do A. P. decyzja PINB nr [...] z dnia 12 października 2015 r. znak: [...], z której wynika egzekwowany obowiązek (k. l akt znak: [...]). Decyzja ta wydana została blisko dwa lata po mającej nastąpić, jak wskazano w zażaleniu, eksmisji wyżej wymienionego spod wskazanego wyżej adresu. Na adres ul. [...], [...], skierowane zostały także do A. P. upomnienie z dnia 19 stycznia 2016 r. znak: ROiK [...] (k. 6-7), wezwanie z dnia 9 listopada 2016 r. (k. 17-18), pismo z dnia 9 grudnia 2016 r. (k. 20-21), doręczone skutecznie w trybie art. 43 kpa. Pod wskazanym adresem po 2013 r. zobowiązany również osobiście odbierał korespondencję kierowaną do niego w przedmiotowej sprawie przez PINB (vide: zawiadomienie o kontroli z dnia 31 marca 2016 r. - k. 8-9, wezwanie z dnia 24 maja 2016 r. - k. 13-14). W/w adres zobowiązany wskazał także w swoim piśmie skierowanym do PINB (vide: pismo z dnia 6 czerwca 2016 r. - k. 15), jak również w postępowaniu prowadzonym przez MWINB pod znakiem: [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB nr [...] z dnia 12 października 2015 r. znak: [...] (vide: k. 24-29). W/w adres zobowiązany podał w swoim piśmie z dnia 28 kwietnia 2017 r. skierowanym do PINB (k. 41), w którym wskazując na otrzymany tytuł wykonawczy z dnia 18 kwietnia 2017 r. nr [...] i toczące się postępowanie odwoławcze w sprawie znak: [...], wniósł o wstrzymanie w/w tytułu wykonawczego. Powyższemu pismu zobowiązanego nadano bieg jako wnioskowi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 23 § 6 upea (vide: k. 42, 50, 53-54). W piśmie z dnia 28 kwietnia 2017 r. zobowiązany potwierdził fakt otrzymania tytułu wykonawczego z dnia 18 kwietnia 2017 r. nr [...]. W świetle powyższego podniesiona w zażaleniu okoliczność niedoręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego nie zasługuje w ocenie MWINB na uwzględnienie. Inny adres do doręczeń zobowiązany zgłosił dopiero w toku postępowania egzekucyjnego, do protokołu z dnia 27 listopada 2017r. (k. 63). Odpis tytułu wykonawczego z dnia 18 kwietnia 2017 r. nr [...] doręczony został zobowiązanemu w dniu 26 kwietnia 2017 r., a zatem termin do zgłoszenia zarzutu, opartego na podstawie wymienionej w art. 33 § l pkt 5 upea, upływał z dniem 4 maja 2017 r (mając na uwadze brzmienie przepisu art. 57 § 4 kpa). Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie zarzut wniesiony przez zobowiązanego w piśmie z dnia 3 stycznia 2018 r. zgłoszony został z uchybieniem 7-dniowego terminu do jego wniesienia, wynikającego z art. 27 § l pkt 9 upea. Termin ten jest procesowym terminem zawitym, co oznacza, że uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej. Zarzuty złożone po ustawowym terminie jako spóźnione nie podlegają merytorycznemu rozpatrzeniu Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożył A. P., zarzucając naruszenie; - art. 34 § 4 w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 i art. 32 upea w zw. z art. 42 V 1 kpa w zw. z art. 43 kpa w zw. z art. 18 upea oraz. Art. 7, 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 upea przez niedokładne ustalenie stanu faktycznego w zakresie doręczenia skarżącemu tytułu wykonawczego, - art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez błędną odmowę uwzględnienia zarzutu, kiedy w sytuacji uchybienia terminu do wniesienia zarzutu nie rozpatruje się sprawy merytorycznie a winno być wydane rozstrzygnięcie formalne o odmowie wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, iż skarżący nie zamieszkiwał pod adresem doręczenia tytułu wykonawczego z powodu eksmisji z tego lokalu w dniu 28.10.2013r. organ nie ustalił zatem w jakich okolicznościach i gdzie sporny tytuł wykonawczy odebrała matka skarżącego jako jego domownik. Wniesiono o uchylenie postanowień obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skarga podlega uwzględnieniu z powodu naruszenia art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez wydanie postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutu, kiedy w sytuacji uchybienia terminu do wniesienia zarzutu nie rozpatruje się sprawy merytorycznie, a winno być wydane rozstrzygnięcie formalne o odmowie wszczęcia postępowania. Uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów powoduje bowiem bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może jedynie do zamknięcia drogi dalszego postępowania. W takiej sytuacji właściwa jest tylko podstawa z art. 61a § 1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania, gdyż z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, a nie jak rozstrzygnął w kontrolowanej sprawie organ merytorycznie odmawiając uwzględnienia zarzutu. Zarzutu z powodu wniesienia go po terminie w ogóle organ nie rozpatrywał, wiec jego rozstrzygnięcie jest całkowicie wadliwe. W ten sposób rozstrzygnięcie organu formalne o odmowie wszczęcia postępowania najpełniej wyraża konsekwencje w postaci bezskuteczności dokonanej przez stronę czynności procesowej (por. wyrok NSA z 11.01.2017r. I FSK 3770/14). Wobec tego zarzut skargi odnoszący się o tek kwestii był zasadny. W ponownym postępowaniu organy winny zatem wydać postanowienie w trybie art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 18 upea. Nie zasługują natomiast na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do błędnego ustalenia okoliczności prawidłowego doręczenia skarżącemu tytułu wykonawczego. Organy w kontrolowanej sprawie w sposób wyczerpujący dokonały analizy stanu faktycznego co do szczegółów faktu odbierania przesyłek przez skarżącego pod adresem ul. [...], [...], już pod dniu wskazywanej przez niego eksmisji. Sam skarżący przyznał zresztą otrzymanie spornego tytułu wykonawczego pismem z 28 kwietnia 2017r. (k. 41 akt adm. I instancji). Z uwagi na to podnoszona okoliczność nie zamieszkiwania pod adresem doręczenia tytułu wykonawczego czy też eksmisji z tego lokalu z dnia 28.10.2013r. nie ma znaczenia dla sprawy i zasadnie nie była uwzględniona przez skarżone organy. Z w/w pisma wprost bowiem wynika, iż skarżący otrzymał tytuł wykonawczy z dnia 18 kwietnia 2017r. najpóźniej w dniu 28 kwietnia 2017r. (data tego pisma k. 41 akt adm. I instancji). Zatem zarzut wniesiony przez zobowiązanego dopiero w piśmie z dnia 3 stycznia 2018 r. zgłoszony został z uchybieniem 7-dniowego terminu do jego wniesienia, wynikającego z art. 27 § 1 pkt 9 upea. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 18 upea. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.