II SA/Kr 1052/17

Dnia 30 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlano-Inwestycyjnego "[...]" sp. z o.o. w Z. na zarządzenie Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. postanawia odrzucić skargę. Przedsiębiorstwo Budowlano-Inwestycyjnego [...]" sp. z o.o. w Z. w dniu 12 lipca 2017 r. (data na potwierdzeniu nadania skargi listem poleconym), po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 8 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. oraz na zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 14 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków Miasta Z., domagając się uchylenia zaskarżonych zarządzeń w całości, względnie stwierdzenia ich nieważności w całości, ewentualnie w razie nieuwzględnienia ww. wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonych zarządzeń w części, w której dotyczą ono zabytku, tj. budynku [...]" położonego na działce ewid. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w Z., umieszczonego w ww. ewidencji zgodnie z jej załącznikiem pod pozycją nr 1266. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonym zarządzeniom naruszenie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 z późn. zm. – dalej jako: u.s.g.) oraz art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1446 z późn. zm.), przez ich nieprawidłowe zastosowanie, w szczególności polegające na ujęciu w założonej ewidencji obiektu niespełniającego definicji zabytku oraz niesporządzeniu karty adresowej zabytku spełniającej normy rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz.U. z 2011 r. Nr 113, poz. 661). W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Zarządzeniem z dnia 21 sierpnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1051/17 Przewodniczący Wydziału zarządził rozłączenie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlano-Inwestycyjnego [...] sp. z o.o. w Z. na zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 14 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. oraz na zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 8 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. w zakresie dotyczącym skargi na zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 8 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. i wpisanie wyłączonej sprawy pod nową sygn. akt II SA/Kr 1052/17, pod którą jest ona obecnie rozpoznawana w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 8 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z.. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.) przedmiotowy zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądów administracyjnych, działanie organu wykonawczego gminy w formie prawnej zarządzenia, którego treścią jest określenie zabytków znajdujących się w ewidencji zabytków danej gminy stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.; zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1950/12, LEX nr 1413428 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 638/14, LEX nr 1592766). Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935 – dalej jako: ustawa nowelizująca), ustawodawca dokonał zmiany brzmienia przywołanego powyżej przepisu, znosząc tym samym obowiązek uprzedniego bezskutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Niemniej jednak zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą oraz przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. (art. 18 ustawy nowelizującej). Oznacza to zatem, że w przypadku uchwał i zarządzeń podjętych przed dniem 1 czerwca 2017 r. zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym, w kontekście zastosowania przepisów intertemporalnych znaczenie ma data podjęcia zaskarżonej uchwały lub zarządzenia przez organ gminy, a nie data wejścia w życie kwestionowanego aktu, czy też data wniesienia skargi do sądu, gdyż to właśnie od daty wydania określonego aktu ustawodawca uzależnił zastosowanie nowych regulacji prawnych we wskazanym powyżej zakresie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że jeżeli zaskarżone zarządzenie Burmistrza Miasta zostało wydane w dniu 8 stycznia 2014 r., to w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu dotychczasowym (sprzed nowelizacji), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga spełnia wymogi formalne, tj. wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oraz zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Odnosząc się do spełnienia wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy strona skarżąca zwracała się z takim wezwaniem do Burmistrza Miasta dwukrotnie, tj. w dniu 14 marca 2017 r. (data wpływu pisma do organu) oraz w dniu 22 maja 2017 r. (data wpływu pisma do organu). W ocenie Sądu, analiza treści ww. wezwań nakazywała przyjąć, że już pierwsze z nich odnosiło się do stanowiącego przedmiot rozpoznawanej sprawy zarządzenia Burmistrza Miasta z dnia 8 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z.. Okoliczność ta wynika bowiem wprost z nagłówku wezwania z dnia 14 marca 2017 r. ("Dotyczy: (...) gminnej ewidencji zabytków założonej zarządzeniem Burmistrza Miasta z dnia 08.01.2014 r., nr [...]) oraz z ostatniego akapitu na stronie 7 oraz pierwszego akapitu na stronie 8 tego wezwania ("Przedmiotowe zaradzenie Burmistrza Miasta z dnia 08.01.2014 r., nr [...], stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej. (...) Zaskarżone zarządzenie jest zatem aktem wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 u.s.g."). Tym samym bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostawała okoliczność wystąpienia przez stronę skarżącą do Burmistrza Miasta z kolejnym wezwaniem w dniu 22 maja 2017 r. Wymaga bowiem podkreślenia, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością, która przysługuje danemu podmiotowi – w odniesieniu do danego aktu – wyłącznie jednokrotnie, co oznacza, że następne pisma w tej samej sprawie, pochodzącego od tego samego podmiotu, są bezskuteczne – nie są one wezwaniami w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 227/13, LEX nr 1282955; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2737/12, LEX nr 1239443; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1656/12, LEX nr 1332330 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2/12, LEX nr 1138034). Mając na uwadze powyższe należało zatem przyjąć, że termin do wniesienia skargi na kwestionowane zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 8 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. otworzył się po złożeniu do organu wezwania z dnia 14 marca 2017 r. (data wpływu pisma do organu). Stosownie zaś do treści art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji – mającego zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07, LEX nr 260435) – skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skoro zatem – jak zostało to wyżej wskazane – strona skarżąca wystąpiła do Burmistrza Miasta z takim wezwaniem w dniu 14 marca 2017 r. (data wpływu pisma do organu), zaś organ nie udzielił na to wezwanie odpowiedzi w terminie sześćdziesięciu dni od daty jego złożenia, to tym samym termin do wniesienia skargi z uwagi na fakt, iż jego ostatni dzień przypadał w sobotę (13 maja 2017 r.), upłynął ostatecznie – stosownie do treści art. 83 § 2 p.p.s.a. – w poniedziałek, tj. w dniu 15 maja 2017 r. Tymczasem strona skarżąca wniosła przedmiotową skargę dopiero w dniu 12 lipca 2017 r. (data na potwierdzeniu nadania skargi listem poleconym), a zatem należało uznać, że skarga ta została wniesiona po upływie terminu. Dlatego też, skoro przedmiotowa skarga została wniesiona przez stronę skarżącą z uchybieniem terminu, to podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.