II SA/Kr 1055/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-03
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Beata Łomnicka, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących odległości budynku od granicy działki sąsiedniej, w tym obecność otworu okiennego w ścianie zwróconej ku granicy, stanowi podstawę do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, czy też wystarczające jest nałożenie obowiązku wykonania zmian i przeróbek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo stwierdzenie niezgodności obiektu budowlanego z przepisami, w tym z przepisami dotyczącymi odległości od granicy działki sąsiedniej i obecności otworów okiennych, nie jest wystarczającą przesłanką do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Rozbiórka może być orzeczona jedynie w przypadku absolutnej konieczności, gdy obiekt powoduje realne niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a usunięcie tych zagrożeń nie jest możliwe w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. W sytuacji, gdy możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie zmian lub przeróbek, właściwe jest zastosowanie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku rekreacyjnego do stanu zgodnego z prawem, w szczególności zamurowania otworu okiennego w elewacji od strony działki sąsiedniej. Decyzja organu pierwszej instancji została uchylona przez organ drugiej instancji, który nakazał wykonanie tych robót właścicielkom nieruchomości. Skarżący zarzucili wadliwość postępowania i nieobiektywne rozpatrzenie sprawy, podnosząc m.in. kwestię niedopuszczalnego pogorszenia warunków zabudowy i zagospodarowania ich działki oraz naruszenia przepisów dotyczących odległości od granicy i tarasu widokowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A.R. –K. i M.K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem skargę oddala.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia 8 października 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako "Prawo budowlanego z 1974 r.", nakazano właścicielce A. C. wykonanie w terminie do 1 miesiąca od dnia prawomocności niniejszej decyzji zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu - budynku rekreacyjnego do stanu zgodnego z przepisami, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł. poprzez wykonanie pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane - likwidacji otworu okiennego w elewacji od strony działki nr [...] lub zastąpienie otworu okiennego wypełnieniem z pustaków szklanych (wg. zaleceń zawartych w orzeczeniu technicznym dla budynku sporządzonym w lutym 2014 r. przez S. Ś.).
Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyła A. R. i M. K.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako "Prawo budowlane z 1994 r.", uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazał właścicielkom J. L. i A. C. wykonanie w terminie 1 miesiąca od chwili otrzymania niniejszej decyzji zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu - budynku rekreacyjnego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł., Gmina K. do stanu zgodnego z przepisami poprzez zamurowanie na pełną grubość ściany, cegłą ceramiczna pełną na zaprawie cementowo wapiennej lub pustakami szklanymi dopuszczonymi do obrotu zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2014 r., poz. 883), otworu okiennego znajdującego się w ścianie zewnętrznej budynku od strony działki nr [...].
Organ odwoławczy dokonał ponownego rozpatrzenia sprawy w granicach przewidzianych przez przepisy prawa dla postępowania pierwszoinstancyjnego. Przedmiotem postępowania jest legalność budynku rekreacyjnego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł.
W pierwszej kolejności Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego skierował swoją decyzję tylko do jednej ze współwłaścicielek przedmiotowego obiektu budowlanego. Na podstawie wydruku z księgi wieczystej nr [...] ustalono, że w księdze wieczystej jako współwłaściciele działki nr [...] w miejscowości Ł. gm. K. figurują J. i M. L. Na podstawie zalegającej w aktach uwierzytelnionej kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt: [...] ustalono, iż na skutek nabycia spadku po zmarłym M. L., współwłaścicielami działki nr [...] w Ł. zostali A. C. i J. L. Zgodnie z zasadą superficies solo cedit, własność nieruchomości rozciąga się także na przedmiotowy budynek. Zatem w świetle prawa cywilnego współwłaścicielkami budynku rekreacyjnego położonego na działce nr [...] w miejscowości Ł. są J. L. i A. C. Tym samym, nawet wobec wniosku J. L. z dnia 30 kwietnia 2014 r. o to, by legalizacja odbyła się na moją córkę, nieodpowiednim w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego było nałożenie przedmiotowego obowiązku wykonania robót budowlanych tylko na A. C. i z pominięciem J. L. Wskazując na art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. organ podał, że w sytuacji w której inwestor nie żyje, w następnej kolejności należy nałożyć obowiązek na właściciela obiektu budowlanego. Z tego też powodu, organ zreformował zaskarżoną decyzję, wskazując również osobę J. L. jako zobowiązaną do wykonania niezbędnych zmian i przeróbek celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wskazano, że J. L. była stroną niniejszego postępowania, zatem miała możliwość czynnego udziału w sprawie.
Zaskarżoną decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. na A. C. obowiązek likwidacji otworu okiennego w elewacji budynku od strony działki nr [...] lub zastąpienia otworu okiennego wypełnieniem z pustaków szklanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił w tym zakresie ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprawność nałożenia przedmiotowego obowiązku. Jak wynika z materiału dowodowego budynek został wybudowany przed 1993 r. przez inwestora M. L.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Odpowiednikiem przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowanego z 1974 r. jest przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W ustawie Prawo budowlane z 1994 r. zastosowanie miałby art. 48 ust. 1, który przewiduje iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepisy przejściowe i końcowe ustawy Prawo budowlane z 1994 r. zawarte w rozdziale 11 stanowią, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r.). Przepisami tymi jest ustawa Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla łudzi łub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. wskazano, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Zadaniem organu jest zbadanie czy występuje prawny obowiązek wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o przymusowej rozbiórce obiektu powstałego w wyniku samowoli budowlanej, opierając się na dwóch kryteriach zawartych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Wystąpienie jednej z dwóch przesłanek zawartych w komentowanym przepisie uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Dorobek orzecznictwa administracyjnego wskazuje, iż decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 140/10). Powyższa konieczność zachodzi w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym jest, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 tej ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 71/13). Natomiast przez niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia oraz spowodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia należy rozumieć także naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Inaczej mówiąc podstawy do orzeczenia rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. będą zachodziły tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia wymienionych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń w oparciu o art. 40 tej ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 443/10, podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 81/11).
W przedmiotowej sprawie kwestię zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym zawartą w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. rozstrzygnął Wójt Gminy K., który w zaświadczeniu z dnia 12 marca 2014 r. stwierdził, iż przedmiotowy budynek jest zgodny z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K.
Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego winien ustalić czy obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W tym celu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 24 października 2013 r. znak: [...] zażądał od właścicielek – J. L. i A. C. przedstawienia między innymi inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej z oceną techniczną uwzględniającą ewentualne roboty jakie należy wykonać celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Finalnie złożone zostało przez A. C. opracowanie pn. Inwentaryzacja architektoniczno-budowlana budynku rekreacyjnego wraz z orzeczeniem technicznym autorstwa inż. S. Ś. (datowane na miesiąc luty 2014 r.), który wskazał w orzeczeniu technicznym, iż w związku ze zbliżeniem do granicy działki sąsiedniej należy zamurować otwór okienny od strony działki nr [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podziela tą konkluzję.
Jak już wskazano powyżej, nakaz rozbiórki określany jest jako najbardziej dotkliwy akt administracyjny, który może być orzeczony na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. tylko wtedy gdy jest taka absolutna konieczność. Przy czym należy wskazać, iż z uwagi na ugruntowany pogląd zawarty w orzecznictwie sądowoadministracyjnym kwestie związane z prawem własności rozpatrywane są w odniesieniu do obiektów powstałych pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. tylko na kanwie prawa cywilnego. Zatem sam fakt zbliżenia do działki sąsiedniej nie jest podstawą do wydania nakazu rozbiórki, bowiem okoliczność ta nie powoduje automatycznie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 325/10).
Jak wynika z Inwentaryzacji obiekt usytuowany jest w odległości 1 metra jest od granicy działki nr [...]. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określono w § 12 jakie są dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków.
W niniejszym przypadku, mamy do czynienia z sytuacją o której mowa w § 12 ust. 2 warunków technicznych, bowiem uchwała nr XXI/168/2004 Rady Gminy Kłaj z dnia 30 lipca 2004 r. w sprawie miejscowego w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kłaj obejmującego miejscowości Gminy: Kłaj, Łężkowice, Łysokanie w ich granicach administracyjnych z wyłączeniem terenów objętych uchwałą Rady Gminy Kłaj Nr XII/79/99 z dnia 29 listopada 1999 r. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2004 r. Nr 261, poz. 2910 z późn. zm.) wskazuje, w § 7 ust. 5, że w przypadkach szczególnych (np. przy wąskich działkach) dopuszcza się lokalizowanie obiektów kubaturowych, zarówno w granicach działki, jak i w odległości 1,5 m od granic działki. Zatem miejscowy plan zagospodarowania dopuszcza możliwość takiego sytuowania obiektów budowlanych, jak w niniejszym przypadku, co potwierdza również wcześniej przywołane zaświadczenie Wójta Gminy K. z dnia 12 marca 2014 r. W tym kontekście Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odniósł się do treści odwołania i wskazał, iż zacienianie w godzinach przedpołudniowych działki sąsiedniej nie jest pogorszeniem warunków użytkowych dla otoczenia. W przedmiotowej sprawie lokalizacja obiektu budowlanego jest dopuszczalna zarówno przez warunki techniczne jak i przepisy o planowaniu przestrzennym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 1331/14, w którym wyraźnie wskazano, iż na gruncie prawa budowlanego nie podlega ochronie zacienienie działki sąsiedniej.
W odniesieniu do wskazanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazu likwidacji otworu okiennego wskazano, że wyrażony w § 12 ust. 2 warunków technicznych wyjątek od zasady posadowienia budynków w odpowiedniej odległości od granicy działki sąsiedniej dotyczy sytuacji występowania ściany bez otworu okiennego. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu powyższa niezgodność z warunkami technicznymi może zostać zlikwidowana poprzez nakazanie odpowiednich zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., który to przepis zastosował Powiatowy Inspektor. Jednak wskazany w zaskarżonej decyzji nakaz nie został określony w sposób precyzyjny. Zatem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał jego reformacji w zakresie metody likwidacji otworu okiennego oraz użytego materiału poprzez jednoznaczne wskazanie sposobu wykonania robót budowlanych poprzez zamurowanie otworu okiennego.
W odniesieniu do zarzutów odwołujących się stron wskazano, iż nie zasługują one na uwzględnienie w niniejszej sprawie. Przede wszystkim w przedmiotowym przypadku mamy do czynienia ze wzniesieniem obiektu budowlanego pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. co obliguje organ do prowadzenia postępowania w trybie przepisów tej ustawy. Ponadto wykonane roboty budowlane nie powodują zmiany trybu postępowania organu w niniejszej sprawie, bowiem obiekt ten powstał przed 1 stycznia 1995 r. Wobec oświadczenia A. C. (akta administracyjne organu I instancji, karta nr [...]) oraz braku innych dowodów wskazujących bezsprzecznie, że obiekt zmienił powierzchnię zabudowy, należy przyjąć, że wykonane w 2012 r. prace polegające na konserwacji elewacji i częściowej wymianie styropianu mieszczą się w granicach bieżącej konserwacji obiektu. Natomiast postawienie ścianki pod balkonem, na co wskazują dołączone do odwołania fotografie, wobec powstania całego obiektu przed 1 stycznia 1995 r., nie może prowadzić do wyłączenia zastosowania w niniejszym przypadku ustawy Prawo budowlane z 1974 r., celem doprowadzenia tego budynku do stanu zgodności z przepisami prawa. W pozostałym zakresie, niniejsze uzasadnienie stanowi odpowiedź organu na pozostałe zarzuty odwołania.
Z powyższą decyzją nie zgodzili się A. R.i M. K. zaskarżając ją w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący podnieśli, że zapadła decyzja jest dla nich krzywdząca i wnieśli o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżących postępowanie poprzedzające wydanie tej decyzji przeprowadzone zostało wadliwie i nieobiektywnie w stosunku do wszystkich stron postępowania zgodnie z przepisami Kodeksu Postępowania Administracyjnego, a tylko pod kątem korzystnym dla inwestora, który samowolnie wybudował budynek.
Nie zbadano dokładnie w postępowaniu dowodowym poprzedzającym wydanie decyzji, czy zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku, a w szczególności nie zbadano, czy sporny obiekt budowlany nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, czyli właścicieli działki nr [...], ponieważ nie zgromadzono wyczerpujących dowodów w tym zakresie. W szczególności chodzi o to, że skarżący planuje budowę budynku mieszkalnego wraz z garażem na przedmiotowej działce, ale z uwagi na usytuowanie spornego budynku sąsiada w odległości 1,20 metra od granicy działki, występuje niedopuszczalne pogorszenie warunków zabudowy i zagospodarowania działki skarżących, ponieważ nie mogą zrealizować budowy budynku takiego, jaki chcieli na tej działce, działając zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Nie mogą skarżący usytuować budynku z oknami 4 metry od granicy działki, tylko muszą znacznie cofnąć z budynkiem kosztem własnej działki, na której znajduje się już powstała legalnie altana zaznaczona na mapie ewidencji gruntów, która uniemożliwia usytuowania planowanego budynku w znacznej odległości od granicy sąsiada, co w żadnej mierze nie może być akceptowane. Sąsiad popełnił samowolę budowlaną i to on powinien ponosić konsekwencje związane z likwidacją skutków tej samowoli.
W decyzji nie uwzględniono, że samowola posiada taras widokowy otwarty na działkę skarżących w odległości 1,20 metra od granicy działki, co jest niezgodne z przepisami. Minimalna odległość tarasu ziemnego od granicy winna wynosić 1,50 metra, natomiast tarasu otwartego na budynku skierowanego na działkę sąsiada minimum 4 metry od granicy działki. Z powodu choćby tego rażącego naruszenia prawa przez Małopolski Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego zaskarżona decyzja nie może się ostać w obiegu prawnym.
W ocenie skarżących inwentaryzacja architektoniczno - budowlana budynku rekreacyjnego wraz z orzeczeniem technicznym sporządzona przez mgr. inż. S. Ś. (upr. [...]) z dnia [...] lutego 2014 r. nie jest wykonana rzetelnie i nie jest obiektywna, ponieważ w ogóle nie uwzględnia interesu skarżących związanego z planowaną budową budynku mieszkalnego i kolizji związanej z budynkiem sąsiada. Sporny obiekt budowlany powoduje dla nich niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.
Ponadto zdaniem skarżących opinia Wójta Gminy K. z dnia 12 marca 2014 (zaświadczenie [...]) o zgodności z przepisami o planie zagospodarowania przestrzennego gminy Kłaj dla działki [...] położonej w miejscowości Ł. jest nierzetelna. Nie wskazuje wprost, że budynek spełnia wymogi co da umiejscowienia go na działce. Zapisy zawarte w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nie mogą być zastosowane w przypadka wspomnianej samowoli ponieważ nie zachodzą przesłanki do stosowania tych okoliczności, dla których mowa w planie miejscowym dla budynku sąsiada, a mianowicie:
- działka sąsiada nie jest wąska, ma wymiary ok. 20 m na 25 m, lokalizacja samowoli budowlanej nie jest okolicznością szczególną;
- w planie miejscowym nie ma mowy o odległości 1.20 m od granicy, tylko jest mowa o odległości 1.5 m lub w granicy działki w przypadkach szczególnych, a samowola budowlana nie jest szczególnym przypadkiem.
Skarżący nie zgadzają się także ze stwierdzeniami J. L. zawartymi w piśmie z 30 kwietnia 2014 r., że w 2012 roku prace przy budynku samowoli budowlanej polegały na tylko na konserwacji elewacji i częściowej wymianie styropianu, ponieważ jako sąsiedzi byli świadkami dużych prac budowlanych. Zakres prac obejmował: całkowite ocieplenie ścian budynku styropianem o grubości ok. 10 cm plus tynkiem, wybudowanie ściany od strony granicy działki przy balkonie, prace izolacyjne fundamentu budynku i położenie płyt chodnikowych wokół budynku (w dokumentacji sprawy znajdują się zdjęcia budynku z roku 2012 przed pracami budowlanymi i z roku 2014 po pracach budowlanych złożone do nadzoru budowlanego). Na wspomnianych zdjęciach widać, że nie były to prace konserwacyjne, a w opinii skarżących szeroko modernizacyjne.
Zgłaszając ponadnormatywne pogorszenie warunków użytkowania, o których mowa w art. 37, skarżący podnieśli w szczególności niedopuszczalną kolizję zabudowania działki (planowana budowa domu mieszkalnego), uniemożliwiającą skarżącym prawidłowe zagospodarowanie przestrzenne działki zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, ponadto na działce posiadają altanę (widoczną na mapie ewidencji gruntów), która uniemożliwia dowolne rozmieszczenie planowanej inwestycji budowy domu z garażem.
Ponadto skarżący zgłaszają zagrożenie niebezpieczeństwa pożarowego ze strony samowolnie powstałego obiektu budowlanego; ponadnormatywnych uciążliwości hałasowe związane z użytkowaniem nielegalnego obiektu; zacienieniem znacznej powierzchni naszej działki w godzinach przedpołudniowych; ograniczeniem w sposób istotny wglądu widokowego i panoramy widokowej z perspektywy ich działki od strony wspomnianego budynku; oszpecenie otoczenia, biorąc pod uwagę prawidłowe rozmieszczenie innych budynków na dziełkach sąsiednich; zadymieniem ich nieruchomości poprzez nielegalne użytkowanie samowoli budowlanej.
Usytuowanie ściany projektowanego budynku skarżących z oknami w odległości około 7 metrów od granicy działki byłoby zbyt małe, ponieważ widok od strony południowej z oknem i balkonem planowanego budynku byłby wprost na ślepą ścianę budynku sąsiada, która to ściana przesłaniałaby ich budynek. Oznacza to, że na własnej działce musieliby się cofnąć dużo dalej, ale wtedy nie można już wybudować normatywnego budynku mieszkalnego z garażem. Dlatego uważają, że przedmiotowa samowola budowlana powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków widokowych na naszej działce (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.).
Reasumując skarżący zażądali rozbiórki części budynku sąsiada w pasie do 3 metrów od granicy ich działki.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie skarżących z daty 26 października 2015 r. podtrzymali ono swoje zarzuty a dodatkowo wnieśli o zmianę przebiegu granicy pomiędzy ich nieruchomością a nieruchomością J. L. i A.C. w ten sposób, aby granica ta przebiegała w bezpośrednim zbliżeniu do ściany budynku na działce nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 lipca 2015 r. nr [...] znak: [...], którą organ ten uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w ten sposób, że nakazał właścicielom J. L. i A. C. wykonanie w terminie 1 miesiąca od chwili otrzymania niniejszej decyzji zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu - budynku rekreacyjnego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł., gmina K. do stanu zgodnego z przepisami poprzez: zamurowanie na pełną grubość ściany, cegłą ceramiczna pełną na zaprawie cementowo wapiennej lub pustakami szklanymi dopuszczonymi do obrotu zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2014 r., poz. 883), otworu okiennego znajdującego się w ścianie zewnętrznej budynku od strony działki nr [...].
Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stąd badając legalność zaskarżonej decyzji ocenił niezależnie od zarzutów podniesionych w samej skardze prawidłowość postępowania organów administracji.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Tym samym zgodnie z ww. przepisami nie każde naruszenie prawa będzie skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja została wybudowana pod rządem Prawa budowlanego z 1974 r. Późniejsze prace, wykonane po 1994 r. a dotyczące ocieplenia ścian budynku nie powodują wadliwości zakwalifikowania samej jego budowy jako zrealizowanej przed 1994 r.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., art. 48 tej ustawy (dotyczącego rozbiórki obiektów budowlanych) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli przed 1 stycznia 1995 r.) i do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi zaś, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
W ocenie Sądu organy administracyjne nie naruszyły w tej sprawie prawa uznając, że budynek wybudowany na działce nr [...] w miejscowości Ł. nie spełnia przesłanek uzasadniających nakazanie jego rozbiórki w oparciu o art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że sąd administracyjny jedynie kontroluje legalność zaskarżonych decyzji, a więc ocenia sposób zastosowania obowiązujących w danej sprawie przepisów i prawidłowość ustalenia stany faktycznego sprawy.
Trafnie Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nałożenie obowiązków w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. winno być skierowane do wszystkich właścicieli (skoro nie żyje inwestor), a nie tylko do jednej ze współwłaścicielek.
Wykładnia art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. dokonana w tej sprawie przez organy administracji nie budzi istotniejszych wątpliwości.
Organy w tej sprawie zbadały zgodność przedmiotowego obiektu z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W takich jak ta sprawach należy badać zgodność samowoli budowlanej z obecnie (w dacie orzekania) obowiązującym stanem prawnym, z planami zagospodarowania, jeżeli taki istnieje w dacie wydania decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 234/09, opub. w Lex nr 597505; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 750/11).
Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy K. wydał w dniu 12 marca 2014 r. zaświadczenie zgodnie z którym działka nr [...] położona w miejscowości Ł. .znajduje się w obszarze M1 – terenów mieszkalnictwa jednorodzinnego (zabudowy jednorodzinnej i rekreacyjnej) oraz w strefie "OWO" – terenu wysokiej ochrony zbiornika wód podziemnych i usytuowanie budynku na tej działce jest zgodne z postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (akta administracyjne sprawy, karta nr [...].
Analizując treść uchwały Nr XXI/168/2004 Rady Gminy Kłaj z dnia 30 lipca 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kłaj obejmującego miejscowości Gminy: Kłaj, Łężkowice, Łysokanie w ich granicach administracyjnych z wyłączeniem terenów objętych uchwałą Rady Gminy Kłaj Nr XII/79/99 z dnia 29 listopada 1999 r. (Dz. Urzęd. Woj. Małop. z 2004 r. Nr 261, poz. 2910 z późn. zm.), a w szczególności jej § 7 ust. 2 pkt 3 lit. c tiret drugie (maksymalna wysokość zabudowy w obszarze M1 do 7 metrów), ust. 7 lit. a powierzchnia biologicznie czynna (minimum 50 % powierzchni działki). Budynek zlokalizowany na działce nr [...] ma powierzchnię zabudowy wynosząca [...] m2 co oznacza zabudowę ok. 11 % całej powierzchni działki nr [...] wynoszącą [...] m2. Wysokość budynku na działce nr [...] wynosi [...] metra i jest mniejsza niż 7 metrów. Spełnione zostały ww. przesłanki wynikające z planu miejscowego.
Zgodnie z § 8 ust. 4 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w miejscowości Łysokanie na terenach byłych ogrodów działkowych plan ten wyznacza tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego, oznaczone na rysunku planu symbolem M1. Na terenach M1 istnieje możliwość realizacji nowej zabudowy jednorodzinnej i rekreacyjnej oraz utrzymuje się istniejące zainwestowanie i użytkowanie.
Mając powyższe na uwadze organy administracyjne w tej sprawie mogły przyjąć, że przedmiotowy budynek na działce nr [...] znajduje się w obszarze, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod tego typu zabudowę.
Organy administracyjne w tej sprawie szeroko ustosunkowały się do przesłanki wynikającej z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym nakazuje się przymusową rozbiórkę albo przejęcie na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania wybudowanego obiektu, jeżeli powoduje on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Przesłankę tą należy interpretować w sposób ścisły. To znaczy tylko wówczas wydaje się nakaz rozbiórki (lub przymusowego wywłaszczenia), gdy wybudowany obiekt spowodował powstanie realnego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Dotyczy to zwykłego korzystania z tak wybudowanego budynku, które powoduje powstanie owego stanu niebezpieczeństwa. Trafnie organy uznały i Sąd to potwierdza, że budynek na działce nr [...] nie spowodował niebezpieczeństwa ani dla skarżących, ani dla właścicieli innych działek, ani też nie stanowi niebezpieczeństwa dla mienia na działce skarżących lub na innych działkach. Jak wynika w szczególności z inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej budynku na działce nr [...] wraz z orzeczeniem technicznym z lutego 2014 r. istnienie tego budynku nie zagraża bezpieczeństwu ani zdrowiu, a tym samym jego stan techniczny nie stanowi takiego niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Dla zastosowania tego przepisu niezbędnym byłoby stwierdzenie realnego, a nie potencjalnego niebezpieczeństwa naruszającego wymogi Prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez dokonanie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nawet sama sprzeczność z normami technicznymi nie przesądza o konieczności rozbiórki.
Wystąpienie przesłanki niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 1989 r., sygn. akt IV SA 83/89, opubl. w ONSA 1989 r., nr 1, poz. 38; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1886/12, opub. w LEX nr 1568296).
Jak wynika w szczególności z powołanej już inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej budynku na działce nr [...] wraz z orzeczeniem technicznym z lutego 2014 r. istnienie tego budynku nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Skarżący w swojej skardze podnoszą, że usytuowanie budynku na działce nr [...] stanowi niedopuszczalne pogorszenie warunków widokowych z ich działki, a w szczególności z projektowanego budynku na ich działce, z którego widok rozpościerałby się na ścianę budynku sąsiedniego.
W ocenie Sądu stanowisko to nie może uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji. Warunki widokowe nie są objęte ochroną Prawa budowlanego. Samo przekonanie skarżących, że budynek na działce sąsiedniej ograniczy im w niedopuszczalny sposób widok na inne działki, tylko wówczas stanowiłby przesłankę nakazująca rozbiórkę budynku sąsiedniego, gdyby ochrona widoku byłaby regulowana przepisami powszechnie obowiązującymi. Skoro tak nie jest, to nie można aż tak bardzo ingerować w prawo własności nieruchomości sąsiedniej poprzez nakazanie rozbiórki budynku tylko dlatego, że właściciel innej działki wskazywałby na subiektywną ocenę ograniczania zakresu widoku z jego działki. Przyznanie w tym zakresie racji skarżących stanowiłoby naruszenie zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zakazującym ponad miarę i w sposób nieproporcjonalny dokonywania ograniczeń w zakresie korzystania z praw, a tym z prawa własności.
Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. znajdzie zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność. Także i inne pogorszenia warunków zagospodarowania działki skarżących nie uzasadniają, w ocenie Sądu, wydania nakazu rozbiórki w tej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, aby jakiekolwiek zagrożenie pożarowe powstało ze strony budynku na działce nr [...], zwłaszcza mając na uwadze materiał, z którego wybudowano ten budynek. W szczególności zewnętrzne ściany stropowe zostały wybudowane z pustaka żużlowego, a wewnętrzne ściany działowe także z materiału żużlobetonowego. Są to materiały niepalne i mają charakter ścian oddzielenia przeciwpożarowego. W orzeczeniu technicznym stanowiącym część inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej budynku na działce nr [...] wyraźnie wskazano, że budynek na działce nr [...] spełnia warunki bezpieczeństwa pożarowego w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że obecne sytuowanie budynku na działce nr [...] powoduje niedopuszczalność posadowienia na działce nr 410/620 budynku w odległości 4 metrów od granicy między tymi działkami. Nic takiego nie wynika z obowiązujących przepisów. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015, poz. 1422), jeżeli nic innego nie wynika z przepisów odrębnych, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszą niż 4 metry - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Powołany przepis wyraźnie stanowi o lokalizowaniu budynku w stosunku do granicy z działką sąsiednią, a nie w stosunku do budynku na działce sąsiedniej. Tym samym istniejąca zabudowa działki nr [...] nie utrudnia, w świetle ww. przepisu, zagospodarowania działki nr [...].
Zarzut skarżących dotyczący generowania w budynku na działce nr [...] ponadnormatywnych uciążliwości hałasowych, jak i zadymiania ich działki poprzez nielegalne użytkowanie samowoli budowlanej (budynku na działce nr [...]) nie może odnieść zamierzonego przez skarżących skutku, ponieważ w żaden sposób takie okoliczności nie wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego. Wręcz przeciwnie inwentaryzacja architektoniczno-budowlana wraz z orzeczeniem technicznym w żadnej mierze nie wskazuje, aby takie okoliczności mogłyby zaistnieć. Także w ocenie Sądu korzystanie z budynku o powierzchni [...] m2 na cele rekreacyjne w żaden sposób nie związane z działalnością usługową lub przemysłową nie prowadzi do nadmiernej emisji hałasu czy też zadymienia. Oczywiście nie można tego w przyszłości wykluczyć, ale wówczas sami skarżący powinni zawiadomić o tym właściwe organy, jeżeli w przyszłości w taki sposób nastąpiłaby zmiana korzystania z budynku na działce nr [...].
Zarzut zacienienia działki skarżących w godzinach przedpołudniowych oraz oszpecenia otoczenia poprzez usytuowanie budynku na działce nr [...] także nie stanowi w tej sprawie przesłanki nakazującej wydanie decyzji o rozbiórce.
Sąd również nie podziela stanowiska skarżących, którzy proponują przesunięcie granicy między działkami tak, aby biegła ona przy ścianie budynku na działce nr [...]. Sąd takich kompetencji nie ma, ani też w tej sprawie organy administracyjne nie mogły administracyjnie wyznaczać granic działek. Powodowałoby to powiększenie nieruchomości samych skarżących kosztem działki nr [...]. Znamienne jest i to, że wówczas skarżący – jak należy rozmieć to z ich stanowiska – nie kwestionowaliby niedopuszczalnego pogorszenia ich warunków bytowych (zdrowotnych lub użytkowych) lub zagospodarowania ich działki, mimo usytuowania przedmiotowego budynku w granicy działek.
W ocenie Sądu w okolicznościach tej sprawy trafnie organy administracyjne uznały, że nie ma podstaw do nakazywania rozbiórki budynku, jeżeli możliwym jest nałożenie obowiązku dostosowującego istniejący budynek do stanu zgodne z prawem. Stąd w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nałożono obowiązek zamurowania w określony sposób otworu okiennego w ścianie od strony działki nr [...].
Sąd oceniając tą sprawę ma na uwadze i to, że celem przepisów regulujących problematykę usunięcia skutków samowoli budowlanej jest przywrócenie porządku prawnego (restytucja), nie zaś w pierwszej kolejności ukaranie sprawcy samowoli (represja). Nakaz rozbiórki służący przywróceniu porządku budowlanego przez fizyczne usunięcie skutku samowoli budowlanej powinien być stosowany w przypadku, kiedy istnienia takiego obiektu nie daje się pogodzić z porządkiem prawnym. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1094/06).
Skarżący w swojej skardze podnieśli naruszenie przepisów określających dopuszczalność zbliżenia ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych do granicy z działką sąsiednią (działką nr [...]). Ustosunkowując się do tego zarzutu należy stwierdzić, że fakt zbliżenia do działki sąsiedniej nie jest podstawą do wydania nakazu rozbiórki, o ile okoliczność ta nie powoduje automatycznie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Fakt braku spełnienia przesłanki powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia został już wykazany.
Jak stwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 325/10 samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. Sąd w tym składzie akceptuje ten pogląd.
§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wyraźnie dopuszcza sytuowanie budynku ściana bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego. § 7 ust. 5 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego także dopuszcza lokalizowanie, w przypadkach szczególnych, obiektów kubaturowych, zarówno w granicach działki, jak i w odległości 1,5 m od granic działki.
W sytuacji zlokalizowania ściany budynku bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości [...] od granicy z działką sąsiednią, wydanie nakazu rozbiórki tylko wówczas byłby uzasadnione, gdyby wraz z takich zlokalizowaniem budynku nastąpiło jednocześnie niedopuszczalne pogorszenie warunków niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Takie jednak pogorszenie sytuacji bytowej lub powstania niebezpieczeństwa w tej sprawie nie wystąpiło.
Organy administracyjne w tej sprawie zbyt mało miejsca poświęciły pracom budowlanych obejmującym zabudowanie części balkonu lub tarasu od strony działki nr [...]. Balkon ten (taras) na poziomie parteru został zabudowany, tym samym ta okoliczność nie miała znaczenia dla oceny prawidłowości wydanych w sprawie decyzji.
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu w tej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniających uchylenie obu decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę z nieuzasadnioną i orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło