II SA/Kr 1056/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] roku nr: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa p o s t a n a w i a zwolnić T.S. od wpisu sądowego w 1/2 części, I) w pozostałej części oddalić wniosek T.S. o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T.S. z dnia [...] roku, na urzędowym formularzu, o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] roku w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia. We wniosku skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką L.S. oraz ojcem J.S. Ich miesięczny dochód wynosi [...]zł i stanowi go świadczenie emerytalne ojca skarżącego w wysokości [...]zł oraz świadczenie emerytalne jego matki w wysokości [...] zł. Skarżący nie osiąga żadnych dochodów, ponieważ nie pracuje zawodowo. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz las o powierzchni [...] ha. Nie posiada on natomiast żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej [...] euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że obecnie studiuje na Politechnice [...] i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Koszty związane z nauką przedstawiają się następująco: opłata czesnego za semestr [...] zł, zakup pomocy naukowych [...] zł, dojazdy i zakwaterowanie [...] zł miesięcznie. Opłata od skargi jest bardzo wysoka, dlatego ani skarżący, ani jego rodzice, którzy są emerytami, nie są w stanie jej uiścić. Zdaniem Sądu wniosek skarżącego zasługuje w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części lub określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 3 i 4 w/w ustawy). Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Należy zauważyć, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Przemawia za tym fakt, że skarżący na dzień złożenia wniosku, nie pracował zawodowo i pozostawał na utrzymaniu przez rodziców. Należy jednak zauważyć, że skarżący jest właścicielem majątku o znacznej wartości (dom, nieruchomość rolna oraz leśna), a rodzice, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe osiągają stałe miesięczne dochody. Ponadto skarżący ukończył już studia na Politechnice [...] na kierunku [...]. Jak wynika z załączonego do wniosku o przyznanie prawa pomocy zaświadczenia z dnia [...] roku, wystawionego przez pracownika Politechniki [....] T.S. w dniu [...]roku zaliczył czwarty (ostatni) semestr studiów niestacjonarnych i uzyskał zgodę Dziekana na przedłużenie terminu oddania pracy dyplomowej do dnia [....]roku. Zakończenie edukacji oznacza, że skarżący zdobył odpowiednie kwalifikacje i będzie mógł podjąć zatrudnienie, zatem jego sytuacja finansowa może w niedalekiej przyszłości ulec poprawie. Ponadto rodzice skarżącego nie będą już ponosić kosztów związanych z edukacją syna. Wypada także zauważyć, że skarżący, mimo że nie pracował zawodowo, osiągał dochody z przekazanego mu gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł rocznie (dowód: oświadczenie skarżącego zawarte w odwołaniu z dnia [...]roku od decyzji Burmistrza R. z dnia [....] roku nr: [...] O dochodach tych nie wspomniał we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Będąc właścicielem nieruchomości rolnej skarżący posiada także możliwość uprawy dla własnych potrzeb, co obniża wydatki związane z zakupem żywności. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, zdaniem Sądu, udzielenie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od konieczności uiszczenia wpisu sądowego w 1/2 części stanowi w niniejszej sprawie wystarczającą pomoc państwa. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).