II SA/Kr 1058/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski AWSA Janusz Kasprzycki (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2008r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst, Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz.2016 z późn. zm. zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994 r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał J.K. rozbiórkę wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę wiaty drewnianej o wymiarach: 4,45 m x 8,0 m wraz z kanałem o wymiarach: 5,0 m x 0,90 m, na działce nr [...] przy ul. [...] w B. Decyzja ta została doręczona J.K. z dniem [...] czerwca 2006 r. W dniu [...]stycznia 2007 r., znak:[...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wystosował do J.K. upomnienie, wzywając go do wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowej wiaty drewnianej wraz z kanałem, który wynika z wyżej wskazanej ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2006 r., znak: [...]. Powyższe upomnienie doręczone zostało zobowiązanemu z dniem [...]stycznia 2007 r. [...] stycznia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. przeprowadził kontrolę wykonania obowiązku wynikającego ze wzmiankowanej decyzji o nakazie rozbiórki. Jak wynika z zapisu protokołu z przeprowadzenia tej kontroli J.K. poinformował, że nie wykonał tego obowiązku i nie dokonał rozbiórki przedmiotowej wiaty i kanału. [...] lutego 2008 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wystawił zatem tytuł wykonawczy dotyczący obowiązku rozbiórki przedmiotowej wiaty wraz z kanałem na działce nr [...] w B. , opatrując go klauzulą o skierowaniu tytułu do egzekucji, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania obowiązku rozbiórki przedmiotowej wiaty wraz z kanałem. Tytuł wykonawczy został doręczony J.K. z dniem 28 lutego 2008 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. , na podstawie art. 20 § 2 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 2 i § 4, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity, Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - u.p.e.), nałożył na J.K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie tego postanowienia w wysokości 68 zł. W jego uzasadnieniu Powiatowy Inspektor wskazał, że obowiązek rozbiórki przedmiotowej wiaty wraz z kanałem wynika z ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2006 r., znak: [...]. Pomimo upływu terminu obowiązek ten dobrowolnie nie został wykonany przez zobowiązanego. Wysokość grzywny została ustalona na podstawie art. 121 § 2 w zw. z § 4 u.p.e., który stanowi, że grzywna w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego jest jednorazowa i nie może przekraczać kwoty 10000 zł. Mając na uwadze powierzchnię zabudowy obiektu [...] m2, charakter, konstrukcję Powiatowy Inspektor ustalił ją na kwotę [...] zł. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nadanym listem poleconym w dniu [...] kwietnia 2008 r. w placówce pocztowej w B. , J.K. i wniósł na w/w postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zażalenie. Wskazał w nim, że postanowienie to z racji wcześniejszego rozpoznawania tej sprawy przez Sąd Grodzki w G. , która zakończyła się umorzeniem postępowania, nie mogło być, jego zdaniem, wydane. Sprawa raz osądzona nie podlega bowiem powtórnemu wznowieniu. Uważa, że istnieje powaga rzeczy osądzonej. Poinformował jednocześnie, że występuje do Ministerstwa Budownictwa o jednoznaczne określenie, czy jego zadaszenie z folii ogrodniczej na drewnianym rusztowaniu jest obiektem budowlanym i wymaga pozwolenia na budowę, czy nakaz jego rozbiórki ma umocowanie prawne. W piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. J.K. nadmienił natomiast, że obiekt ten nie stoi na fundamencie, lecz na wbitych słupkach w grunt. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie organu l instancji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że pomimo upomnienia i wystawionego tytułu wykonawczego zobowiązany dobrowolnie nie wykonał obowiązku rozbiórki przedmiotowej wiaty wraz z kanałem. Podniósł, że nałożona postanowieniem organu l instancji grzywna w celu przymuszenia w wysokości [...] zł mieści w wymiarze określonym w art. 121 § 2 u.p.e. Kontrolowane postanowienie zawiera też, wymagane art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jej nieuiszczenia oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w uprzednio wydanym tytule wykonawczym. Wojewódzki Inspektor wyjaśnił wobec zarzutów zażalenia, że postępowanie egzekucyjne ma na celu wyegzekwowanie obowiązku określonego w ostatecznej decyzji, a nie powtórne badanie kwestii nią już stwierdzonych. Służą temu celowi środki egzekucyjne, w tym grzywna w celu przymuszenia. Podnoszone w zażaleniu kwestie winny zostać zgłoszone na etapie postępowania orzekającego a nie egzekucyjnego. Podkreślił, że rozstrzygnięcie kwestii w innym postępowaniu niż administracyjne nie oznacza powagi rzeczy osądzonej, ale może co najwyżej wywierać pewne skutki, które organ orzekający musi uwzględnić wydając rozstrzygnięcie. Nie mogą one jednakże znaleźć swojego odzwierciedlenia na etapie postępowania egzekucyjnego. Podnoszone kwestie nie stanowią więc podstawy do kwestionowania postanowienia organu l instancji. Wojewódzki Inspektor poinformował o treści art. 125 u.p.e. oraz art. 126 u.p.e. wskazując, że wykonanie obowiązku spowoduje, iż nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu oraz, że na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. W końcowym fragmencie uzasadnienia Wojewódzki Inspektor wskazał, że stwierdził, dopuszczalność egzekucji. Jego zdaniem zostały w pełni zachowane zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszym przypadku. Okoliczności sprawy uzasadniają zatem nałożenie grzywny w celu przymuszenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie J.K. wskazał, że wniesiono przeciwko niemu akt oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 90 Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd Rejonowy w G. informował go o chęci warunkowego umorzenia postępowania, na które podczas przewodu sądowego nie wyraził zgody. Na następnym posiedzeniu w tej sprawie sąd przekonywał go, że bezwarunkowe umorzenie oczyszcza go z postawionego mu zarzutu. Jego doniesienie do prokuratury na bezpodstawne poczynania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nie znalazło uznania, brak odpowiedzi mówi w tym zakresie, w jego ocenie, sam za siebie. Pomijając mataczenie w tej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. oświadczył, że "wiata" nigdy nie stała na fundamencie lecz na kołkach wbitych w ziemię. Uważa, że powyższe daje podstawę do uznania za zasadnej jego skargi. W odpowiedzi na tę skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. W niniejszym przypadku sprawą administracyjną jest postępowanie egzekucyjne, zmierzające do wyegzekwowania obowiązku nałożonego na skarżącego uprzednio wydaną ostateczną decyzją o nakazie rozbiórki wiaty wraz z kanałem na działce nr [...] przy ul. [...] w B. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] czerwca 2006 r., znak: [...] oraz wynikającego z wystawionego przez niego w dniu [...] lutego 2008 r., znak:[...] , tytułu wykonawczego. W ramach tego postępowania egzekucyjnego zostało wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, którego prawidłowość podlega ocenie w rozpatrywanej sprawie. Grzywnę w celu przymuszenia w mniejszej sprawie nałożono na skarżącego na podstawie art. 121 § 2 i § 4 ustawy z dnia ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity, Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - u.p.e.). Z § 2 art. 121 u.p.e. wynika, że każdorazowo nałożona grzywna w celu przymuszenia na osoby fizyczne, z zastrzeżeniem § 5, nie może przekraczać kwoty 10000 zł. § 4 art. 121 u.p.e. stanowi jednakże, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Patrząc pod tym kątem na kontrolowane postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, stwierdzić należy, że jest ono zgodne z przepisami prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że orzeczona grzywna w wysokości [...] zł mieści się w wymiarze określonym w wyżej wskazanym przepisie § 2 art. 121 u.p.e., nadto organ egzekucyjny, którym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nałożył na zobowiązanego jedną grzywnę w celu przymuszenia, co zgodne jest z § 4 art. 121 u.p.e., W tym wypadku postępowanie egzekucyjne dotyczy spełnienia obowiązku wynikającego z Prawa budowlanego. W tej mierze, zdaniem Sądu, nie doszło więc do żadnych uchybień organów orzekających. Bezsprzecznie też, w myśl art. 122 § 2 u.p.e., organ egzekucyjny wezwał J.K. do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Pouczył również o konsekwencjach jej nieziszczenia. Organ odwoławczy natomiast pouczył zobowiązanego także o treści artykułów: 125 i 126 u.p.e. wskazując, że wykonanie obowiązku spowoduje, iż nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu oraz, że na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. Nie można zatem także i w tym zakresie postawić organom zarzutu naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy. Organ egzekucyjny orzekając o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia uzasadnił czym kierował się ustalając taką a nie inną jej wysokość. Nie można więc stwierdzić, aby w tym zakresie nastąpiła dowolność organu wymykająca się spod kontroli sądu. Racje ma organ odwoławczy stwierdzając, że organy egzekucyjne nie mogą w postępowaniu egzekucyjnym, zmierzającym do wyegzekwowania obowiązku, badać kwestii prawidłowości orzeczonego nakazu rozbiórki przedmiotowej wiaty wraz z kanałem. Jasno wynika to z treści art. 29 u.p.e., który stanowi, że organ egzekucyjny bada jedynie z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W kwestii dopuszczalności egzekucji w niniejszej sprawie organy egzekucyjne w sposób prawidłowy stwierdziły jej dopuszczalność.. Zobowiązanemu najpierw doręczono upomnienie, a potem wystawiono prawidłowo tytuł wykonawczy. Słusznie więc stwierdza Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , że zarzuty skarżącego kwestionujące prawidłowość ustalenia stanu faktycznego i orzeczonej rozbiórki wiaty wraz z kanałem winny być podniesione wcześniej, na etapie postępowania jurysdykcyjnego ( w którym zapadła decyzja o rozbiórce), a nie egzekucyjnego. Badanie zasadności istnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniłoby je bowiem w kolejną fazę postępowania orzekającego, co jest niedopuszczalne. Podzielić też należy stanowisko, że rozstrzygnięcie kwestii związanych z popełnieniem czynu zabronionego, o którym mowa wz art. 90 Prawa budowlanego z 1994 r. w innym postępowaniu niż administracyjne nie oznacza powagi rzeczy osądzonej. Racje ma organ odwoławczy, że może to co najwyżej wywierać pewne skutki w sferze orzeczniczej. Nie może to jednak znaleźć swojego odzwierciedlenia na etapie postępowania egzekucyjnego zmierzającego, co należy podkreślić jeszcze raz, do wyegzekwowania nałożonego na zobowiązanego obowiązku rozbiórki wiaty wraz z kanałem. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.