II SA/Kr 1067/06
WyrokWSA w Krakowie2007-11-29
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Barbara Pasternak, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku może zostać wydane bez prawidłowego ustalenia stron postępowania i bez zapewnienia im czynnego udziału?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego nieużytkowanych budynków zostało wydane z naruszeniem art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ organy administracji nie ustaliły prawidłowo stron postępowania, w szczególności nie zweryfikowały, kto jest właścicielem nieruchomości, co uniemożliwiło zapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu. W związku z tym, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący E.E. zaskarżył postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego nieużytkowanych budynków mieszkalnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, wskazując na brak dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności i konieczność powołania biegłego. Podniósł również, że zły stan techniczny budynków wynika z działań Urzędu Gminy, w tym włamania i zasiedlenia, i nie poczuwa się do ponoszenia kosztów remontu i ekspertyz.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 1067/ 06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : WSA Barbara Pasternak Asesor WSA Inga Gołowska ( spr. ) Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E.E. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [ ] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I Instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego E.E. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Organ I Instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we P. , postanowieniem z dnia ..........2003r. znak: .........wydanym na podstawie art. 81 c ust. 2,3 i 4 w związku z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z póź.zm) oraz art. 7, art. 77 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U Nr 98, poz. 1071 z 2000r. z póź.zm)-nałożył na P.E. i E.E. współwłaścicieli nieruchomości nr ewid. ...........położonej w N. , obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego nieużytkowanych budynków mieszkalnych usytuowanych na działce nr ewid. ....... położonej w N. w terminie do dnia 30 września 2003r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że przeprowadzona z wniosku Urzędu Gminy Nowe B. kontrola w dniu ....... kwietnia 2003r. nieużytkowanych budynków wykazała , że wypadające cegły z gzymsów i zwisające rynhaki oraz fragmenty rynien i rur spustowych w budynku nr ...... oznaczonym na szkicu - stwarzają zagrożenie dla przechodniów oraz wypadające cegły z gzymsów, odpadające dachówki, zwisające fragmenty obróbki blacharskiej, rynien i luźno zwisające rynhaki w budynku nr .... oznaczonym na szkicu - stwarzają zagrożenie dla przechodniów. Budynki stanowiące całość, zlokalizowane w rynku N. swym wyglądem powodują oszpecenie otoczenia.
Zażalenie na postanowienie organu I instancji wniósł E.E. działając w imieniu własnym i siostry P.E. , wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania , zarzucając naruszenie art. 7, 77§1, 84 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że postanowienie zostało wydane bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności a nałożenie oznaczonego w osnowie decyzji obowiązku na strony nie jest uzasadnione. W szczególności obowiązkiem organu w stanie faktycznym niniejszej sprawy było powołanie biegłego celem ustalenia czy stan techniczny budynków jest tego rodzaju, że uzasadnia nakładanie na strony obowiązków określonych w art. 81 c ust. 2 . Przepis ten daje uprawnienie tylko wtedy gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do stanu technicznego a dla poczynienia takiego ustalenia konieczne są wiadomości specjalne. Postanowienie wydane bez opinii biegłego jest przedwczesne i ma charakter rozstrzygnięcia dowolnego.
Organ II instancji .......... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego K. postanowieniem z dnia ........2006r. znak: .......wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r. Dz. U Nr 98, poz. 1071 z póź.zm) art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2003r. Dz. U Nr 207, poz. 2016 z póź.zm) -utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż przedmiotem postępowania jest nieodpowiedni stan techniczny nieużytkowanych budynków mieszkalnych usytuowanych na nieruchomości nr ewid....... położonej w N.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania trybu art. 81 c bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w trakcie kontroli budynków położonych na nieruchomości nr ewid. ..... podjął wątpliwości co do ich stanu technicznego stwierdzając liczne ubytki i uszkodzenia elementów budynków oraz stwarzane przez nie zagrożenia.
Dodatkowo podniósł, iż postępowanie toczy się w sprawie nieprawidłowości występujących w budynkach wynikających ze złego stanu technicznego w trybie art. 66 Prawa budowlanego a nie w sprawie rozbiórki .
Skargę do sądu wniósł E.E. działając w imieniu swoim i swojej siostry , wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu podniósł, że nie neguje złego stanu technicznego budynku ale zły stan techniczny został spowodowany działalnością Urzędu Gminy N. Do budynku dokonano włamania i zasiedlono go. Wydarzenia te miały charakter przestępstwa gdyż działo się to bez zgody właściciela na podstawie sfałszowanych dokumentów meldunkowych. Skarżący podniósł , że nie poczuwa się do ponoszenia jakichkolwiek kosztów związanych z remontem i dostarczaniem ekspertyz.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie Sąd zauważa , iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią- bez wątpienia- sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Organ administracji prowadzący postępowanie winien prawidłowo ustalić strony postępowania tj. ustalić czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek co wynika z treści art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt administracyjnych organy I i II instancji w ogóle nie ustaliły kto winien mieć przymiot strony w niniejszym postępowaniu gdy tymczasem art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z póź.zm) wyraźnie wskazuje , że organy nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą nałożyć w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Nałożenie przedmiotowego obowiązku wiąże się zatem z koniecznością ustalenia kto jest właścicielem nieruchomości której dotyczy postępowanie. W rozpoznawanej sprawie organy administracji zaniechały prawidłowego ustalenia podmiotów na które można nałożyć obowiązek wynikający z cytowanego art. 81c ustawy Prawo budowlane. Skarżący w korespondencji kierowanej do organu podnosił, iż jest jedynie współwłaścicielem nieruchomości położonych w N. gdyż współwłaścicielką jest jego siostra P.E. Informacja ta nie była przedmiotem weryfikacji gdyż w aktach sprawy nie ma ani odpisu z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonych na działce ewidencyjnej ...... w N. ani wypisu z rejestru gruntów.
Nie można zatem uznać, że krąg podmiotów legitymowanych do występowania w niniejszej sprawie w charakterze stron został prawidłowo określony gdyż w ogóle to nie zostało ustalone na co wskazuje brak stosownej dokumentacji w aktach sprawy.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm). -uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm).-ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również postanowienie z 17 czerwca 2003r. wydane przez organ I instancji. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji powinien ustalić w oparciu o wypis z rejestru gruntów i odpis z księgi wieczystej kto jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości a następnie zapewnić czynny udział w postępowaniu administracyjnym wszystkim stronom postępowania oraz uwzględnić wskazanie i dokonana przez Sąd ocenę prawną.
Z tych względów, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, co powoduje konieczność jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło