II SA/Kr 1070/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska ( spr.) Sędziowie AWSA: Wojciech Jakimowicz Mariusz Kotulski Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 lutego 2001 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II S.A./Kr 1070/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. na podstawie art. 43 ust. 1, art. 4, art. 35a, art.40, art.41, art.32 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, przyznał M.K. zasiłek celowy na dofinansowanie kosztów remontu mieszkania w kwocie 180 zł. Decyzja ta zapadła po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia przez organ odwoławczy poprzedniej decyzji z dnia [...] września 2000 r. o przyznaniu zasiłku celowego w kwocie 30 zł. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego co do potrzeby , zakresu i kosztu remontu. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. organ I instancji stwierdził, że zasiłek przyznawany jest w związku z trudną sytuacją materialną. W odwołaniu od tej decyzji M. K. podniosła, że koszt remontu mieszkania wyniesie ponad 7000 zł., przyznana kwota jest niewystarczająca. Decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podało co następuje: Zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. M. K. znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej , nie pracuje i nie ma dochodów. Przez cały 2000 rok otrzymywała zasiłek okresowy, a ponadto 11 razy otrzymała zasiłki celowe. Zaskarżona decyzja jest zgodna z art. 32 ust. 2 ustawy. Kwota 180 zł. nie wystarczy na pokrycie kosztów remontu, ale umożliwi pokrycie choćby ich części. Sytuacja OPS w Ł. nie pozwala jednak na przyznanie świadczenia w wyższej wysokości. Na terenie tej gminy zamieszkuje wiele osób potrzebujących pomocy i one również nie otrzymały wsparcia z powyższego powodu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.K. powtórzyła zarzuty odwołania. Podkreśliła, że dom jest w bardzo złym stanie, wymaga wymiany dachu, okien , schodów, instalacji elektrycznej itp. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy swego rozstrzygnięcia. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego z zakresu pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że zakres jej kontroli sądowej jest ograniczony do badania, czy podjęcie rozstrzygnięcia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury. W szczególności sąd kontroluje, czy podjęto wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pozwalającego na stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, oraz czy podjęta decyzja nie nosi znamion dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądowo-administracyjną. Zasada generalna, jaką winny kierować się organy administracji w tego rodzaju postępowaniach wynika z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Wg. niej granice swobody organu wyznaczają z jednej strony interes społeczny, z drugiej słuszny interes obywateli. Właściwe wyważenie tych interesów wymaga sięgnięcia do przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę uznaniowego działania organu. Zawierają one z reguły co najmniej ogólne wskazania kierunkujące ocenę. W ustawie o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r., której przepisy stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji , wskazania takie zostały określone. Generalnie, zgodnie z art. 1 ust 1 i art. 2 celem pomocy społecznej jest umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których dane osoby samodzielnie przezwyciężyć nie mogą nawet przy wykorzystaniu własnych możliwości i uprawnień, przyznawana zaś pomoc winna być adekwatna do tego celu i do możliwości pomocy społecznej. W sprawie niniejszej organy administracji swego zadania nie wykonały poprawnie. Stwierdziły, że skarżąca spełnia kryterium dochodowe określone przepisem art. 4 ustawy , że nie radzi sobie sama z zaspokojeniem potrzeb bytowych i wymaga pomocy. Te stwierdzenia jednak nie zostały osadzone w rzeczywistych realiach odnoszących się do celu, na który zasiłek został przyznany. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji w ogóle nie poczynił ustaleń, których brak został wskazany w decyzji organu II instancji jako przyczyna uchylenia decyzji poprzedniej. Podjęcie decyzji o przyznaniu pomocy na wskazany cel i określenie wysokości tej pomocy nie może nastąpić bez ustalenia czy potrzeba bytowa istnieje, czy wymaga niezwłocznego zaspokojenia, jakie są jej podłoża i uwarunkowania, jaki wreszcie jest jej rozmiar. Takich danych nie zawierają uzasadnienia decyzji organów obu instancji, a w przedstawionych aktach postępowania nie ma żadnego materiału dotyczącego tej problematyki. W wywiadzie środowiskowym z dnia [...] stycznia 2000 r. odnotowano jedynie, że M. K. zajmuje dwa pomieszczenia nad budynkiem gospodarczym, w wywiadzie z dnia [...] września 2000 r. zapisano, że sytuacja mieszkaniowa podopiecznej nie uległa zmianie. Bez ustaleń w omawianym zakresie nie jest możliwa ocena, czy podjęte rozstrzygnięcie mieści się w granicach uznania administracyjnego i czy jest zgodne z prawem . Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ppsa należało orzec jak w wyroku.