II SA/Kr 1074/01
WyrokWSA w Krakowie2005-03-22
Skład orzekający: Małgorzata Brachel - Ziaja, Andrzej Niecikowski, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego, wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa Budowlanego?Ratio decidendi
Rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego, wykonana po 1995 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa Budowlanego, uzasadniającą nakazanie rozbiórki obiektu. Twierdzenie, że wykonane prace są remontem, jest błędne, gdyż remont polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie na rozbudowie. W dacie wydania decyzji przez organ II instancji Prawo Budowlane nie przewidywało możliwości legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę dobudowy do budynku gospodarczego, wybudowanej po 1995 r. bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy nakaz rozbiórki, precyzując zakres rozbiórki. Skarżący S.F. zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że wykonane prace to remont zgłoszony organowi. Sąd administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną, stwierdzając, że prace stanowiły rozbudowę, a nie remont, i były wykonane bez wymaganego pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel - Ziaja Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski (spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Agata Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala
Decyzją nr [...] z dnia [...]..2000 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - dla powiatu [...] grodzkiego, działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał S.F. jako inwestorowi a zarazem współwłaścicielowi budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr 1 obr.[...] przy ul. [...] w K. rozbiórkę obiektu budowlanego stanowiącego dobudowę do istniejącego budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr 1 obr. [...] przy ul. [...] w K. - wybudowanego po 1995 r. bez dopełnienia formalności wynikających z prawa budowlanego tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Na skutek odwołania S.F. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia [...].2001 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej treści rozstrzygnięcia i orzekł, że nakazuje inwestorowi a zarazem współwłaścicielowi budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr 1 obr. [...] przy ul. [...] w K. S.F. rozbiórkę obiektów budowlanych tj. budynku dobudowanego do istniejącego budynku gospodarczego od strony północnej oraz budynku dobudowanego do budynku gospodarczego od strony południowej usytuowanego na działce nr 1 obr. [...] przy ul.[...] w K. - wybudowanego po 1995 r., bez dopełnienia formalności wynikających z Prawa budowlanego tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podniesiono co następuje:
1/ w dniu [...].03.2000 r. organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu. Z uwagi na nieobecność właściciela działki nr 1 oględziny przeprowadzono z sąsiedniej posesji - ul. [...]. Podczas oględzin stwierdzono, że na działce znajduje się budynek gospodarczy wytynkowany, pomalowany na biało ze stolarką okienną i drzwiową z dachem dwuspadowym krytym papą do którego od strony północnej i południowej dobudowano budynki parterowe w stanie surowym otwartym bez konstrukcji dachowej i bez stolarki okiennej. Właścicielem działki jest S.F. , który nabył ją aktem notarialnym z dnia [...].1999 r. - [...],
2/ były właściciel działki 1 Z.J. złożył oświadczenie, że fundamenty jak i przybudówki po stronie północnej i południowej budynku warsztatowego wykonane były około roku 1989 r. tj. przed dokonaniem sprzedaży, a także, że budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].1985 r., lecz przedmiotowy budynek nie został wykończony i nigdy nie był użytkowany. Organ I instancji wezwał obecnego właściciela S.F. do przedłożenia następujących dokumentów : pozwolenia na budowę oraz dziennika budowy. W związku z powyższym w dniu [...] 04.2000 r. inwestor - S.F. zgłosił się do organu I instancji ale nie dostarczył żądanych dokumentów, a po zapoznaniu się z aktami sprawy oświadczył, że wykonane roboty to roboty remontowe, a nie budowa nowego obiektu,
3/ postanowienie z dnia [...].10.2000 r. zobowiązano inwestora do przedłożenia projektu budowlanego na budowę warsztatu rzemieślniczego. W dniu 16.10.2000 r. inwestor S.F. pisemnie złożył oświadczenie, że nie jest w posiadaniu żądanego projektu,
4/ przedmiotowa inwestycja została zrealizowana wiosną 2000 r. Inwestor nie posiada pozwolenia na budowę zrealizowanych obiektów budowlanych a jedynie legitymuje się pismem z dnia 16.02.2000 r. Wydziału Architektury Geodezji i Budownictwa Urzędu Miasta K. w którym organ przyjmuje do wiadomości zamiar wykonania robót budowlanych polegających na remoncie budynku gospodarczego. Zgłoszenie to nie upoważniało inwestora do rozbudowy budynku gospodarczego, lecz tylko i wyłącznie do remontu w zakresie objętym zgłoszeniem. Wszelkie prace wykonywane poza zakresem robót budowlanych wymagających zgłoszenia zgodnie z art. 29 ustawy - Prawo budowlane, podlegają regulacji przepisu art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Powoływane przez byłego właściciela działki pozwolenie na budowę budynku gospodarczego z dnia [...].1985 r. oraz oświadczenie, że przedmiotowy budynek nie został ukończony i nigdy nie był użytkowany nie jest dowodem w sprawie, ponieważ zgodnie z art. 32 ust. l pkt. 2 Prawa Budowlanego z 1974 r., powoływane pozwolenie na budowę budynku gospodarczego z [...]1985 r. z mocy prawa utraciło ważność, gdyż pozwolenie na budowę traci ważność, jeżeli budowa nie została rozpoczęta w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia lub w terminie ustalonym w pozwoleniu albo jeżeli budowa została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata (pkt. 2). Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe obiekty budowlane wykonane zostały po utracie ważności pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Fakt istnienia fundamentów przy budynku gospodarczym od strony północnej i południowej na mapie sytuacyjno - wysokościowej nie upoważniał inwestora do prowadzenia robót budowlanych bez stosownego zezwolenia,
5/ w tej sytuacji, skoro prawidłowo zostało ustalone, że będące przedmiotem postępowania obiekty wybudowane zostały bez pozwolenia na budowę, trafne jest stanowisko organu I instancji, nakazujące rozbiórkę obiektów.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył S.F. zarzucając:
- obrazę przepisów prawa materialnego, poprzez błędne przyjęcie iż w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki z art. 48 ustawy Prawo Budowlane, uzasadniające nakazanie inwestorowi rozbiórki obiektów budowlanych,
- obrazę przepisów procesowych w szczególności art. 7, 77 oraz 10 § l kpa, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, min. poprzez przeprowadzenie wizji lokalnej bez udziału Inwestora,
- obrazę przepisu art. 139 kpa, poprzez orzeczenie na niekorzyść odwołującego się w treści zaskarżonej decyzji wniósł:
- w pierwszej kolejności o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, lub
- o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w zasadzie rozstrzygnięcie organu II instancji, jest zbieżne z decyzją, która została zaskarżona jedynie przez inwestora, jednakże organ odwoławczy uchylił decyzję i orzekł w szerszym zakresie niż organ I instancji na niekorzyść odwołującego się, czym naruszony został przepis art. 139 kpa. Dalej wywiedziono, że błędny jest pogląd organów, że zakres wykonanych prac uzasadnia konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący zgodnie z wymogami prawa, prowadzi remont budynku gospodarczego, który to remont został zgłoszony organowi administracyjnemu. Zakres tych prac obejmuje istniejący już budynek gospodarczy, zakupiony przez skarżącego w grudniu 1999 r. W dniu 16.02.2000 r. skarżący otrzymał pismo Urzędu Miasta [...] Wydziału Architektury Geodezji i Budownictwa, w którym został poinformowany iż Urząd przyjął do wiadomości zamiar wykonania robót budowlanych polegających na remoncie budynku gospodarczego. Na podstawie zgłoszenia i pisemnej informacji, przystąpił do prac remontowych, które kontynuuje w zakresie opisanym w informacji. Tak więc brak jest podstaw do kwestionowania zasadności i legalności prowadzonych prac, a zobowiązywanie skarżącego do przedłożenia projektu budowlanego oraz wymóg uzyskania decyzji nie jest uzasadniony. W prowadzonym postępowaniu, organ I instancji, zaniechał dokonania rzeczywistych oględzin budynku, bo za takowe trudno uznać odbytą wizję "z sąsiedniej" działki. Skarżący nie został zawiadomiony o terminie wizji i na tym etapie nie był jeszcze uczestnikiem postępowania, albowiem nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, co stanowi istotne naruszenie jego interesów.
Na rozprawie w dniu 22.03.2005 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego sprecyzował żądanie skargi w ten sposób, że domagał się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji wobec możliwości dopuszczenie możliwości legalizacji obiektu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego "poddał sprawę pod rozstrzygnięcie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu" ale podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący o postępowaniu został zawiadomiony i mógł po zapoznaniu się z aktami sprawy zgłosić ewentualne wnioski i żądania. Orzeczenie organu I instancji było nie precyzyjne i dlatego organ II instancji skorzystał z kompetencji merytoryczno-reformacyjnych i orzekł co do istoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) , kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo w takim stopniu aby mogła prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić w przypadku stwierdzenia ( art. 145 § l pkt. 1-3 p.o.p.s.a.)
a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie można twierdzić, żeby w sprawie zachodziła podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zebrany przez orzekające organy materiał dowodowy (w tym zdjęcia fotograficzne) wskazują jednoznacznie, że w przypadku mamy do czynienie z rozbudową co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że roboty budowlane można było rozpocząć tylko na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest niesporne, że takiej decyzji skarżący nie miał. Przez remont rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego ( art. 3 okt. 8 Prawa Budowlanego z 1994 r.) twierdzenie więc, że w przypadku mamy do czynie z remontem narusza ustawową definicję remontu.
Sąd Administracyjny kontroluje sprawę według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W dniu [...] .02.2001 r. ( dzień wydania decyzji przez organ II instancji) Prawo Budowlane z 1994 r., nie przewidywało możliwości legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów.
Ale tak na marginesie skoro skarżący chce legalizować wzniesiony obiekt, tym samym przyznaje, że jest to obiekt wzniesiony nielegalnie.
Naruszenie przepisów postępowania, jak to wyżej powiedziono może stanowić podstawę uchylenie decyzji tylko wtedy, gdy to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trudno przyjąć aby udział skarżącego w wizji lokalnej mógł coś zmienić w ustaleniach faktycznych, a nie było przecież żadnej przeszkody aby domagać się przeprowadzenia ponownych oględzin wykazując do czego ma doprowadzić ponowiony dowód z oględzin. Skarżący aktywnie brał udział w postępowaniu ale żądaniu organu I instancji nie był w stanie zadość uczynić i wykazać posiadanie pozwolenia na budowę. Tak więc przeprowadzenie oględzin bez udziału skarżącego nie można zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można również podzielić stanowiska skargi, iż decyzja organ II instancji narusza art. 139 kpa. W skardze skarżący przyznaje, że w zasadzie rozstrzygnięcie organu II instancji, jest zbieżne z decyzją organu I instancji, ale zdaniem skarżącego organ odwoławczy orzekł w szerszym zakresie niż organ I instancji i to było orzeczenie na jego niekorzyść. Poglądu tego nie można podzielić, decyzja administracyjna to zarówno jej sentencja jak i uzasadnienie. Porównując tzw. wyrzeczenie (sentencje) decyzji organu I instancji z treścią jego uzasadnienia, nie może budzić wątpliwości, że organ I instancji miał na myśli obiekty dobudowane, tyle tylko, że dobudowę potraktował jako jeden obiekt, a organ II instancji jedynie sprecyzował sentencje zgodnie z ustaleniami organu I instancji. Nie można uznać aby takie sprecyzowanie sentencji przez szczegółowy opis nałożonego nakazu było naruszeniem art. 139 kpa.
W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło