II SA/Kr 1075/02

W MIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2005 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie AWSA Dorota Dąbek sprawozdawca NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2005 r sprawy ze skargi R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 15 marca 2002 r , Nr :[...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala Uzasadnienie. Decyzją z dnia 15 marca 2002r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] .04.2001r., nr [...] , którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u R. K. choroby zawodowej. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji powołano się na treść wydanych w sprawie dwóch orzeczeń lekarskich. W odwołaniu od decyzji organu I instancji R. K. nie zgadzając się z treścią orzeczeń lekarskich wniósł o ponowne przeprowadzenie badania. W dniu [...] września 2001 r. R. K. zmarł. Rozpoznając odwołanie organ II instancji w podstawie prawnej decyzji powołał się na art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca l 985r. o Inspekcji Sanitarnej, § 1 i 10 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że R. K. w latach 1995-2001 pracował w K. i Z. C. S. "[...]" w [...] w Oddziale [...] w [...] - Zakładzie [...] na stanowisku aparatowego, w narażeniu na dwusiarczek węgla, pył siarki i siarkowodór oraz hałas. Po przeprowadzonych badaniach Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w dniu [...] .03.2001 r. wydał orzeczenie rozpoznając u badanego raka jelita grubego z przerzutami do wątroby w trakcie chemioterapii i stan po leczeniu operacyjnym, stwierdzając że analiza dokumentów leczenia w powiązaniu z oceną 6-letniego narażenia zawodowego na dwusiarczek węgla, pył siarki i hałas, nie pozwalają na uznanie zawodowej etiologii guza jelita grubego. Wymienione w charakterystyce stanowiska pracy czynniki szkodliwe nie powodują nowotworów układu pokarmowego. W wyniku wniosku R. K. o ponowne badanie lekarskie Instytut Medycyny Pracy - Przychodnia Chorób Zawodowych w [...] wydała orzeczenie lekarskie, w którym także nie stwierdziła podstaw do rozpoznania u R. K. choroby zawodowej wskazując w uzasadnieniu, że czynniki chemiczne i fizyczne na które był zawodowo narażony nie są czynnikami rakotwórczymi. Podano też, że orzeczenie wydano na podstawie dokumentacji, ponieważ rozpoznanie kliniczne choroby zostało ustalone w specjalistycznej placówce służby zdrowia, potwierdzone badaniem histologicznym i nie wymaga dalszej diagnostyki oraz że kolejne badanie chorego nie wniesie nic istotnego w rozpatrywanej sprawie. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję R. K. - żona zmarłego R. K. działająca imieniem własnym i małoletnich dzieci K. K., K. K. i M. K., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie żądania R. K. ponownego badania oraz naruszenie art. 9, 10 i 107 kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w stadium postępowania dowodowego, brak podania podstawy prawnej uzasadnienia oraz pozbawienie skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W uzasadnieniu skargi podniosła między innymi, że celem wniosku jej zmarłego męża o ponowne badanie było nie tyle ustalenie diagnozy, co związku przyczynowego miedzy chorobą a warunkami pracy. Podniosła, że brak w zaskarżonej decyzji wskazania dowodów na podstawie których oparto się stwierdzając, że czynniki chemiczne i fizyczne na które R. K. był narażony nie są czynnikami o działaniu rakotwórczym, co narusza art. 107 kpa. Powołuje się nadto na wyniki badań Kliniki Toksykologii [...] w [...] stwierdzające u innych chorych uszkodzenia organów wewnętrznych w tym ciężkie upośledzenie wątroby wywołane czynnikami szkodliwymi występującymi w Kopalni [...] w [...] . W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Dodał jednocześnie, że czynniki występujące w środowisku pracy R. K. nie są rakotwórcze, nie zostały bowiem wymienione jako substancje i czynniki rakotwórcze ani prawdopodobnie rakotwórcze w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników narażonych na te czynniki (Dz. U. nr 121, poz. 571). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2002r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.l983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, póz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W pozycji 9 wykazu chorób zawodowych wymieniono "nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy". Jeżeli zatem u danej osoby stwierdzone zostanie tego typu schorzenie, stanowi ono chorobę zawodową w rozumieniu cytowanych przepisów, jeżeli wywołane zostało działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. W niniejszej sprawie bezsporną była okoliczność istnienia u R. K. nowotworu jelita grubego. Okoliczność ta nie była kwestionowana na żadnym etapie postępowania. Sporne w sprawie jest natomiast to, czy choroba ta została wywołana czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy, a więc czy istniał związek przyczynowy pomiędzy stwierdzoną chorobą a warunkami pracy. Podkreślenia wymaga, że do uznania istnienia wymienionej w póz. 9 choroby nowotworowej za zawodową wymagane jest, by powstała ona w następstwie czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy. Tymczasem w niniejszej sprawie ustalono, że w trakcie pracy w Kopalniach i Zakładach [...] "[...] " w [...] na stanowisku aparatowego w latach 1995-2001, R. K. był narażony na dwusiarczek węgla, pył siarki i siarkowodór oraz hałas. Skarżąca nie kwestionuje tych ustaleń, sama zresztą w skardze wymienia te właśnie czynniki jako występujące w środowisku pracy R. K.. Żaden jednak z tych czynników nie jest wymieniony jako substancja lub czynnik rakotwórczy ani prawdopodobnie rakotwórczy w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników narażonych na te czynniki (Dz. U. nr 121, poz. 571). Z tego powodu nie mogło dojść do uznania zawodowego charakteru rozpoznanej u R. K. choroby nowotworowej. Orzekające zatem w niniejszej sprawie organy administracyjne prawidłowo odmówiły uznania rozpoznanej choroby jako zawodowej. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem materialnym. Uznać natomiast jednocześnie należy, że w niniejszej sprawie doszło do uchybień proceduralnych. Za naruszający przepisy postępowania uznać bowiem niewątpliwie należy brak ponownego badania R. K. przez Instytut Medycyny Pracy w [...] . Należy jednak ocenić, że było to naruszenie przepisów postępowania, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sprawie bezsporną bowiem była okoliczność istnienia u R. K. nowotworu jelita grubego, co nie było kwestionowane. Sporne w sprawie było natomiast jedynie to, czy choroba ta została wywołana czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy, a więc czy istniał związek przyczynowy pomiędzy stwierdzoną chorobą a warunkami pracy. Sama skarżąca przyznaje w skardze, że celem wniosku R. K. o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego nie było ustalenie diagnozy, lecz związku przyczynowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy. Z powodów wskazanych powyżej taki związek przyczynowy nie istniał, bez wpływu zatem na wynik sprawy było ograniczenie się przez Instytut w [...] jedynie do oceny wyników wcześniejszych badań lekarskich i potwierdzenie diagnozy co do nowotworu, bez ponawiania badania R. K.. Niewątpliwą wadą przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania było również niepowołanie wyraźnie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisów cytowanego powyżej Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników narażonych na te czynniki. Także jednak i ta wada postępowania nie może być uznana za przesłankę uzasadniającą uchylenie decyzji, skoro podstawa prawna rozstrzygnięcia istniała, została przez organ administracyjny należycie zastosowana, a tylko w uzasadnieniu decyzji administracyjnej nie powołano się na nią wyraźnie. Także więc i to naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Bezzasadny jest podniesiony w skardze zarzut braku podania podstawy prawnej uzasadnienia. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy są także powoływane w skardze wyniki badań Kliniki Toksykologii [...] w [...] stwierdzające u innych chorych uszkodzenia organów wewnętrznych w tym ciężkie upośledzenie wątroby wywołane czynnikami szkodliwymi występującymi w Kopalni [...] w [...]. Sama skarżąca przyznaje, że badania te dotyczyły innych chorych, u których rozpoznano inne niż u R. K. schorzenia. Natomiast schorzenie rozpoznane u R. K. z powodów powołanych powyżej wyklucza jego zawodowy charakter. W ocenie Sądu wskazane powyżej uchybienia proceduralne w przeprowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym nie mogły wpłynąć na wynik sprawy. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. W niniejszej sprawie badania doprowadziły do wydania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu nowotworu, który jednak, z uwagi na niewystępowanie w środowisku pracy czynników rakotwórczych, nie został uznany za zawodowy. Orzekające w sprawie organy administracyjne uznały to orzeczenie lekarskie za wiarygodne, opierając na nim swoje rozstrzygnięcia o braku choroby zawodowej. W ocenie Sądu organy administracyjne w sposób wystarczający zgromadziły materiał dowodowy i należycie go rozpatrzyły, opierając swe rozstrzygnięcie na wiarygodnych opiniach biegłych. Orzeczenie lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych jest bowiem w istocie opinią w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001 r., sygn. akt I S. A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ oceniony, w granicach wskazanych w art. 80 kpa.. W ocenie Sądu organ administracyjny w niniejszej sprawie ten obowiązek wypełnił należycie. Mając na uwadze powyżej powołane argumenty przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi nie doszło w przeprowadzanym postępowaniu do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.