II SA/Kr 1075/17
WyrokWSA w Krakowie2017-11-08
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Beata Łomnicka, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może zmienić oznaczenie działki ewidencyjnej w sentencji decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, a jeśli tak, to czy takie działanie narusza zasadę dwuinstancyjności i zakaz reformationis in peius?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, naprawiając błąd organu pierwszej instancji poprzez wskazanie prawidłowego numeru działki ewidencyjnej w sentencji nakazującej rozbiórkę, narusza zasadę dwuinstancyjności, ponieważ prawidłowe oznaczenie nieruchomości pojawiło się dopiero na drugim etapie postępowania. Ponadto, takie działanie narusza zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a.), gdyż umożliwienie wykonania decyzji rozbiórkowej pogarsza sytuację prawną skarżącego, który wniósł odwołanie. W związku z tym, zaskarżona decyzja, jako wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych, podlega uchyleniu.Stan faktyczny
W sprawie dotyczyła samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego, który nie spełniał wymogów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie wysokości i odległości od granicy działki. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę obiektu, błędnie oznaczając działkę w sentencji decyzji. Organ odwoławczy naprawił ten błąd, wskazując prawidłowy numer działki, ale tym samym naruszył zasady dwuinstancyjności i zakaz reformationis in peius. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. i zasądził od MWINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 14 czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego S. C. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 18 sierpnia 2011 r. w związku z pismem P. K. przeprowadzono kontrolę na działce nr [...] w miejscowości B.. W toku ww. czynności kontrolnych przeprowadzonych przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: PINB) ustalono, że wybudowany został budynek garażowo - gospodarczy o wymiarach 9 x 6,55m z przybudowanym pomieszczeniem gospodarczym o wym. 6,55 x 3,85 (wymiary zewnętrzne) obiekt jednopiętrowy tj. parter plus I piętro wybudowany w technologii tradycyjnej z pustaka żużlobetonowego, strop żelbetowy, więźba dwuspadowa drewniana, przekrycie - blacha falista, wysokość do kalenicy od poziomu 0 parteru
7,10m, odległość zewnętrznej ściany od istniejącego ogrodzenia pomiędzy działką [...] a [...] wynosi 1,15m. Ponadto ustalono, że budowa przedmiotowego obiektu zgodnie z oświadczeniem S. C. została w całości zakończona w 2000 r., a inwestorem byli wszyscy trzej współwłaściciel działki nr [...] w B. tj. S. C., W. C. oraz Z. C.. Przedmiotowy obiekt budowany był na cele gospodarczo-garażowe i tak jest wykorzystywany na dzień dzisiejszy. Ustalano również, że inwestor zlecił opracowanie projektu budowlanego, jednak nie uzyskał pozwolenia na budowę.
Pismem z dnia 21 października 2011 r., znak: [...] Urząd Gminy K. poinformował, że wybudowany obiekt budowlany budynek garażowy na działce nr [...] w msc. B. , gm. K. nie jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. dla przedmiotowego terenu. Brak zgodności występuje z ustaleniami § 7 ust. 2 pkt 3a), zgodnie z którym wysokość budynków gospodarczych i garaży w zabudowie jednorodzinnej powinna wynosić nie więcej niż 7,0 m. Również odległość od granicy działki nie spełnia zapisów § 7 ust. 4, gdzie budynek może być zlokalizowany w granicy działki lub w odległości 1,50 m od niej. Urząd Gminy K. potwierdził również, że teren działki nr [...] w B. jest terenem mieszkalnictwa zagrodowego i jednorodzinnego.
W związku z powyższym PINB w W. postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., nałożył na inwestorów S. C., W. C. oraz Z. C. obowiązek przedłożenia we wskazanych terminach dokumentów, o których mowa wart. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, tj. zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności przedmiotowej inwestycji z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czterech kopii projektu budowlanego przedmiotowego budynku garażowo - gospodarczego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto w treści ww. postanowienia organ I instancji zobowiązał inwestorów do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej sporządzonej przez uprawnionego geodetę precyzyjnie określającej odległości przedmiotowego obiektu od granic działek, inwentaryzacji budowlanej przedmiotowego obiektu sporządzonej przez osobę uprawnioną wraz z oceną stanu technicznego, spełnieniem warunków i zgodnością przedmiotowej budowy z innymi przepisami.
W dniu 15 maja 2012 r. S. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia PINB w W. z dnia 7 lutego 2012 r.
Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r., nr [...] działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w W. z dnia 7 lutego 2012 r. wskazując, że postanowienie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) i na to postanowienie nie przysługuje zażalenie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. C..
Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 27 września 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W związku ze skargą na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r. skargę oddalił, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. oddalił skargę kasacyjną.
Po ponownej analizie akt sprawy pismem z dnia 8 lipca 2016 r. PINB poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie samowolnej budowy budynku gospodarczo garażowego na działce nr [...] w miejscowości B..
Następnie pismem z dnia 11 lipca 2016 r. poinformowano inwestorów ww. budynku gospodarczo-garażowego, iż nie zostały przedłożone dokumenty o których mowa w art. 48 P.b. do czego zostali zobowiązani postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r. Natomiast zgodnie z treścią art. 48 ust 4 prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 ww. ustawy organ będzie zobowiązany do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.
PINB w W. decyzją Nr [...] z dnia 27 grudnia 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 2 pkt.1 i art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz.290) – dalej: "P.b." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) – dalej: "k.p.a." nakazał inwestorom S. C., W. C., Z. C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo • garażowego na działce nr [...] w miejscowości B. gm. K..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że inwestorzy w ustawowym terminie nie przedłożyli żądanych dokumentów.
Organ I instancji po przytoczeniu przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie oraz powołaniu się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreślił, że wobec braku jakichkolwiek działań celem zalegalizowania dokonanej samowoli budowlanej, musi być wydana decyzja o rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy. Nieprzedstawienie przez inwestora wymaganych dokumentów nie pozwala organowi nadzoru budowlanego na ustalenie, czy w konkretnym wypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania, a wszelkie negatywne konsekwencje tego rodzaju zaniechania obciążać muszą inwestora, gdyż jakiekolwiek działanie przez organ z urzędu jest w tej mierze wykluczone.
Inwestorzy pomimo wydanego postanowienia z dnia 7 lutego 2012 r. i ustalonego realnego terminu przedstawienia żądanych dokumentów, który z przyczyn niezależnych od organu uległ znacznemu wydłużeniu w związku z wnoszonymi przez inwestorów odwołaniami, nie spełnili w wyznaczonym terminie obowiązków o których mowa w art. 48 ust. 3 P.b.
W związku z powyższym, organ nakazał rozbiórkę obiektu będącego przedmiotem decyzji.
Odwołanie od ww. decyzji PINB w ustawowym terminie wniósł S. C. reprezentowany przez pełnomocnika, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej "MWINB" decyzją nr [...] z dnia 14 czerwca 2017 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016r. póz. 290 z późn. zm) nakazał inwestorom: S. C., W. C. oraz Z. C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo - garażowego na działce nr [...] w miejscowości B. gm. K..
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez PINB, uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem postępowania organu I instancji, jak również postępowania przed MWINB jest legalność budynku garażowo - gospodarczego zlokalizowanego na działce oznaczonej aktualnie ewid. nr [...] w miejscowości B. gm. K., a nie jak omyłkowo wskazywał organ I instancji na działce ewid. nr [...] w miejscowości B. gm. K.. Wskazał, że PINB wszczął przedmiotowe postępowanie w sprawie budynku gospodarczo - garażowego zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] w miejscowości B., gm. K., która w związku ze zmianą numeracji działek na przedmiotowym terenie, zmieniła numer ewid. na [...].
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących tego, że przedłożenie dokumentów wskazanych w postanowieniu organu I instancji z dnia 7 lutego 2012r., znak: [...] nie było potrzebne dla przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, albowiem organ dysponował dostatecznymi informacjami umożliwiającymi określenie stanu przedmiotowego budynku gospodarczo – garażowego, a zalegalizowanie samowoli budowlanej było możliwe w oparciu o dokumenty i informacje znajdujące się w posiadaniu organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy prawo budowlane wprost wskazują jakiego rodzaju dokumenty inwestorzy zobowiązani są przedłożyć, celem kontynuowania procesu legalizacyjnego oraz jakie są konsekwencje nie wywiązanie się przez inwestorów z w/w obowiązku. Nie jest zatem możliwym w prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym decydowanie przez stronę, które z dokumentów należy przedłożyć, a które - w jego ocenie - są zbędne, skoro powyższe wynika wprost z przepisów ustawy Prawo budowlane.
MWINB w K. stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wskazał jako adresata orzeczonego nakazu rozbiórki inwestorów przedmiotowego budynku gospodarczo - garażowego tj. S. C., W. C. oraz Z. C.. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 52 u.p.b. zależnie od stanu faktycznego: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 P.b. Oznacza to, iż w pierwszej kolejności obowiązki wskazane w powołanym wyżej przepisie ustawy kierowane są do inwestora pod warunkiem, że w chwili orzekania nakazu rozbiórki posiada on tytuł prawny do obiektu, który pozwoliłby mu na legalne wykonanie orzeczonego obowiązku. W niniejszej sprawie, zgodnie z treścią księgi wieczystej [...], działka ewid. nr [...] w miejscowości B. stanowi własność S. C., W. C. oraz Z. C., w związku z czym posiadają oni realną możliwość wykonania nałożonego na nich obowiązku rozbiórki.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł S. C. – dalej skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa, mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
- art. 139 k.p.a. poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się;
- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań mających na celu dopuszczenie możliwości legalizacji samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] w miejscowości B. gm. K.;
- art. 8 k.p.a. poprzez podejmowanie działań osłabiających zaufanie do organów administracyjnych, polegających na podjęciu decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego w sytuacji, gdy możliwe było zalegalizowanie w/w samowoli budowlanej;
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozważnie wszystkich zebranych w sprawie dowodów;
- art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 P.b. poprzez błędne zastosowanie polegające na nakazaniu inwestorom rozbiórki budynku, podczas gdy w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, możliwe było zalegalizowanie samowoli budowlanej,
- art. 49 ust. 1 P.b. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zalegający w aktach materiał dowodowy pozwalał podjęcie działań zmierzających do zalegalizowania samowoli budowlanej.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął zarzuty podniesione w skardze, powołując się na orzecznictwo sądowe.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W nawiązaniu do powyższego stwierdzić trzeba, że skarga okazała się być uzasadniona.
Punktem wyjścia do oceny zarzutów skargi jest treść decyzji nr [...] organu I instancji. Otóż po powołaniu podstawy prawnej decyzja zawierała stwierdzenie: "po rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy budynku gospodarczo – garażowego na działce nr [...] (poprzedni nr [...]) w miejscowości B. gm. K. – inwestorzy P. C. S., P. C. W., P. C. Z. nakazuje inwestorowi P. S. C. – reprezentowanemu przez adwokata P. W. D., P. W. C., P. Z. C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo – garażowego na działce nr [...] w miejscowości B. gm. K.". Jak wiadomo, gdyż nie jest to sporne w sprawie, po zmianie oznaczeń ewidencyjnych dawna działka nr [...] obecnie nosi numer [...], a nie [...], jak wskazano w sentencji decyzji PINB. Oznacza to, że w tejże sentencji decyzji nakazano rozbiórkę budynku, określając błędnie działkę, na której jest on zlokalizowany. Nie zmienia powyższego okoliczność, że w części wstępnej decyzji powołano także poprzednie oznaczenie działki ( nr [...]), skoro sentencja ewidentnie dotyczy innej działki niż jest na niej posadowiony przedmiotowy budynek, o który chodziłoby w decyzji. Trzeba wobec tego stwierdzić, że jest to tego rodzaju wadliwość, która nie może być uznana np. za oczywistą omyłkę, bowiem określenie terenu na którym umiejscowiona jest dana inwestycja budowlana, należy do ścisłego wskazania, co jest przedmiotem sprawy administracyjnej. "Oznaczenie działki budowlanej, tj. jej numeru ewidencyjnego w decyzji administracyjnej nie może być zmienione na prawidłowe oznaczenie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. jako sprostowanie oczywistej omyłki. Decyzja administracyjna ma charakter rozstrzygnięcia indywidualnego i konkretnego, a w przypadku nakazu rozbiórki obiektu budowlanego konkretyzacja zakresu takiej decyzji następuje przez określenie rodzaju budowy i miejsca jej wykonywania oraz podmiotu obciążonego obowiązkiem dokonania rozbiórki inwestycji zrealizowanej w ramach samowoli budowlanej. Oznaczenie działki budowlanej stanowi istotny element rozstrzygnięcia, gdyż konkretyzuje dopuszczalność prowadzenia prac rozbiórkowych przez określenie konkretnego obiektu budowlanego i miejsca jego położenia. Niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek i przypisanie ich niewłaściwym osobom nie ma charakteru oczywistej omyłki, a instytucja sprostowania oczywistej omyłki nie może służyć konwalidacji popełnionego przez organ błędu proceduralnego, gdyż czynność zmiany numeru ewidencyjnego działki stanowi zmianę treści decyzji i nie może podlegać sprostowaniu. Numer działki jest desygnatem konkretnej powierzchni gruntu (nieruchomości) z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Numer działki w obrocie prawnym funkcjonuje jako nazwa własna, określająca konkretną wielkość, położenie i ukształtowanie terenu z czym wiążą się konkretne prawa (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2010 r., II SA/Kr [...], LEX nr 606648, podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK [...], oraz NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 marca 2015 r. II OSK [...] publ. Lex/el.). Oznacza to, że jest to merytoryczna wadliwość decyzji, która może być usunięta jedynie w drodze ingerencji organu odwoławczego.
Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Organ II instancji bowiem naprawił błąd organu I instancji poprzez wskazanie prawidłowego numeru działki ewidencyjnej w sentencji nakazującej rozbiórkę ( oznaczając działkę jako noszącą numer [...]). Niemniej czyniąc tak, spowodował, że po raz pierwszy prawidłowe oznaczenie działki dla celów rozbiórki budynku pojawiło się dopiero na poziomie organu odwoławczego, czyli w drugiej instancji. W ocenie Sądu uniemożliwiło to skuteczne wniesienie odwołania odnośnie tak określonej nieruchomości, co jest bez wątpienia naruszeniem zasady dwuinstancyjności ( art. 15 k.p.a.). Jej istota sprowadza się bowiem do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Organ odwoławczy nie może zastępować organu pierwszej instancji, tj. nie może wchodzić w rolę organu załatwiającego sprawę administracyjną, ponieważ naruszyłby w ten sposób prawo strony do rzetelnej kontroli rozstrzygnięć organów niższego rzędu (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2011 r., I OSK [...], LEX nr 1149301). W ocenie Sądu, naruszeniem zasady dwuinstancyjności było zatem podjęcie decyzji przez MWINB poniekąd rozstrzygającej sprawę co do istoty w postępowaniu odwoławczym ( dokładnie w uzasadnieniu decyzji), w sytuacji gdy organ pierwszej instancji podjął decyzję w oparciu inny stan faktyczny ( dotyczący innej nieruchomości). Jest to naruszenie na tyle istotne, że musi powodować uchylenie skarżonej decyzji jako wadliwej ( wydanej z naruszeniem art. 15 k.p.a.).
Kolejną kwestią związaną ze wspomnianą zamianą decyzji (numeru działki ewidencyjnej) przez organ odwoławczy jest naruszenie zakazu zawartego w art. 139 k.p.a., a dotyczącego tzw. zakazu reformationis in peius. Przepis ten wskazuje, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. "Zakaz reformationis in peius oznacza, że organ odwoławczy nie może pogarszać ustalonej decyzją organu pierwszej instancji sytuacji prawnej strony odwołującej się. Istota tego zakazu polega więc na stworzeniu podmiotowi odwołującemu się gwarancji procesowej polegającej na tym, iż – w uruchomionym z woli tego podmiotu postępowaniu odwoławczym – organ nie zmieni zaskarżonego rozstrzygnięcia na jego niekorzyść. Zakaz ten niewątpliwie służy ochronie interesów strony odwołującej się, jego celem jest bowiem zapewnienie "«komfortu» wnoszenia środka prawnego, poprzez wyeliminowanie lub co najmniej zmniejszenie obaw przed ewentualnością pogorszenia swej sytuacji w postępowaniu przed organem drugiej instancji" (tak Anna Golęba w: Komentarzu do art. 139 k.p.a., pod red. Hanny Knysiak – Molczyk, publ. Lwx/el.). Do naruszenia zasady określonej w art. 139 k.p.a. dochodzi wówczas, gdy organ odwoławczy orzeka na "niekorzyść" strony odwołującej się przy czym przez "niekorzyść" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z projektowanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego (tak wyrok NSA z dnia 7 września 2017 r. II OSK [...], LEX nr 2377975). Niewątpliwie decyzja o rozbiórce obiektu ze wskazaniem jego położenia na innej działce, niż on się rzeczywiście znajduje i nie należącej do adresatów decyzji, jest niewykonalna. Orzeczenie reformatoryjne określające prawidłowy numer działki umożliwia rozbiórkę, niemniej poprzez umożliwienie wykonania decyzji rozbiórkowej niewątpliwie pogarsza sytuację skarżącego, który jednocześnie był podmiotem wnoszącym odwołanie. W tej sytuacji jest to kolejny powód do uchylenia skarżonej decyzji, jako istotnie naruszającej przepisy procesowe.
Co do pozostałych zarzutów skargi, to w ocenie Sądu nie znajdują one uzasadnienia. W szczególności, wbrew odmiennym ( i gołosłownym) twierdzeniom skargi, organ I instancji poczynił kroki celem legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Skarga nie wskazuje, jakie jeszcze czynności powinien podjąć organ dla umożliwienia legalizacji budynku oprócz tych, które zostały podjęte. [...] decyzja organu odwoławczego narusza w sposób istotny przepisy procesowe, zaś konieczność uchylenia także decyzji organu I instancji wiąże się z kwestią nieprawidłowego oznaczenia nieruchomości podlegającej rozbiórce.
Z tych względów na zas. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na zas. art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ.U. 2015.1800). Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie [...]zł, opłata kancelaryjna [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata w kwocie [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło