II SA/Kr 1081/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Mirosław Bator / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2009 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu usunięcia nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej M.B. kwotę 500 / pięćset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania IISA/Kr 1081/09 Uzasadnienie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. znak: [...] działając na podstawie art. 66 ust. l pkt l w związku z art. 80 ust. 2 pkt l i art. 83 ust. l -ustaw' z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 207, póz 2016 z dnia 5 grudnia 2003 r. z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 - Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 póz 1071 z dnia 17 listopada 2000 r. z późniejszymi zmianami) w sprawie dotyczącej stanu technicznego muru ogrodzeniowego usytuowanego pomiędzy działkami nr 1 i 2 obręb [...] na -granicy posesji Z. nr 1 i 2 odmówił nakazania Pani M.B. - usunięcia nieprawidłowości polegającej na nieodpowiednim stanie technicznym muru ogrodzeniowego znajdującego się w granicy działek nr 1 i 2 obręb [...] pomiędzy posesjami Z. nr 1 i 2. w T. Jak wyjaśnił organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji, postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało na wniosek H.Z. i W.S. , którzy zwrócili się do Inspektoratu o zbadanie stanu technicznego muru ogrodzeniowego wybudowanego przez M.B. , jako ogrodzenie własnej posesji. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, dokonanych oględzinach oraz wykonaniu pomiarów sprawdzających, organ nadzoru budowlanego ustalił, że po stronie południowej działki nr 2 obręb [...] (stanowiącej własność H.Z. i W.S. ), w granicy z działką nr 1 (stanowiącej własność M.B. ) na długości około 13.m - ogrodzenie posesji Z. stanowi mur ogrodzeniowy o wysokości od 1.70m do 2.15 m wykonany z kamienia na fundamencie betonowym. Przedmiotowy mur ogrodzeniowy został wybudowany przez M.B. we wrześniu 2005 roku i w stanie obecnym pozostaje nadal. W wyniku dokonanych oględzin muru organ nadzoru budowlanego nie stwierdził na jego powierzchni żadnych rys, pęknięć, szczelin jak również uszkodzeń. W wyniku pomiaru wysokości ogrodzenia oraz kąta odchylenia muru ogrodzenia od pionu ustalono wynik pomiaru o wartości 89.5 st., ze wskazaniem odchylenia muru w stronę posesji M.B. . Jak wyjaśnił organ nadzoru budowlanego w uzasadnieniu decyzji, M.B. przedłożyła "Ekspertyzę konstrukcyjną ogrodzenia działek nr 3 i 2 obręb [...] przy ul. [...] w T. " sporządzoną w sierpniu 2006 roku i opracowaną przez osoby uprawnione. Z treści powyższej ekspertyzy wynika że, istniejący mur na dzień opracowania ekspertyzy spełnia warunki stateczności i nośności fundamentów i może być pozostawiony bez ingerencji w jego konstrukcję, nie wymaga wykonania zmian, wzmocnień czy usztywnień. W związku z powyższym nie stwierdzono niewłaściwego stanu technicznego przedmiotowego ogrodzenia. Odwołanie od tej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. złożyli H.Z. i W.S. , zarzucając że organ nadzoru budowlanego w sposób nieprawidłowy ustalił stan faktyczny opierając się na ekspertyzie, która za punkt wyjścia przyjmowała inne założenia dotyczące parametrów muru niż to, co faktycznie wybudowano. Odwołujący podnieśli, że fragment muru wybudowany na odcinku działki 2 (stanowiącej własność inwestora) i działki 1 (stanowiącej własność odwołujących) stwarza zagrożenie, a ekspertyza przedłożona przez M.B. jest niezgodna ze stanem faktycznym, co do długości fragmentu wykonanego muru oraz konstrukcji i wymiarów ustalonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Ponadto odwołujący podnieśli, że zagrożenie dla mieszkańców stwarza odchylenie wybudowanego muru od pionu i przesunięcie środka jego ciężkości oraz wystające z muru wzdłuż wąskiego przejazdu kamienie o nieregularnych kształtach. Niezgodna z ekspertyzą jest również konstrukcja muru zbudowanego z pełnego kamienia, a nie dwóch warstw kamieni i wypełnienia powstałej między nimi przestrzeni. Według odwołujących się na całej długości wybudowanego muru nie ma ani jednego wspornika betonowego. Po rozpatrzeniu odwołania H.Z. i W.S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. znak: [...] na podstawie art. 104 i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zmian.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. w sposób nieprawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy, a tym samym naruszył zasadę dążenia do prawdy materialnej oraz wnikliwego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Uchybieniem organu I Instancji było oparcie rozstrzygnięcia na treści ekspertyzy, która odnosiła się do oceny istniejącego ogrodzenia i projektowanego posadowienia dalszej części ogrodzenia, w sytuacji kiedy przedmiotem postępowania jest owa dalsza część ogrodzenia, która jak wynika z dokumentów przedłożonych przez odwołujących została wybudowana niezgodnie z ekspertyzą. W związku z powyższym organ I instancji winien poczynić własne ustalenia dowodowe, a nie opierać się na treści wskazanej ekspertyzy, aby ocenić, czy wzniesiona część ogrodzenia (będąca przedmiotem postępowania) została wzniesiona prawidłowo. Skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła M.B. , zarzucając, że organ odwoławczy błędnie ustalił przedmiot postępowania oraz nie umożliwił jej zapoznania się ze zgromadzonym w toku postępowania odwoławczego materiałem dowodowym i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Tym samym organ naruszył art.7, art. 77, art. 80, 81 oraz art.10 kpa. Skarżąca podnosi, że ekspertyza przedmiotowego ogrodzenia dotyczyła stateczności wybudowanego w 2005r. kamiennego ogrodzenia, którego długość od strony posesji odwołujących wynosi 12 metrów, a całe ogrodzenie wybudowane jest na jej nieruchomości. Wyjaśnia także, że "dalsza część ogrodzenia" nie mogła być przedmiotem postępowania, gdyż do tej pory nie została wybudowana. Skarżąca wskazuje, że chybiony jest zarzut organu odwoławczego nie dokonania przez organ I instancji własnych ustaleń dowodowych, w sytuacji gdy zostały przeprowadzone oględziny w terenie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. wydana została przedwcześnie, a organ nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego za zasadne należy uznać rozstrzygnięcie kasatoryjne i przekazanie sprawy organowi I instancji celem powtórnego jej rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie była decyzja organu administracji drugiej instancji w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, która to decyzja odmówiła usunięcia nieprawidłowości polegającym na nieodpowiednim stanie technicznym muru ogrodzeniowego znajdującego się na granicy działek nr. 1 i 2 . Podstawą prawną wydania tego typu decyzji jest przepis art. 138 § 2. k.p.a który stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podstawa prawna do uchylenia decyzji w postępowaniu administracyjnym przez organ wyższego stopnia jaką daje ten przepis, została zastosowana przez organ drugiej instancji błędnie. Zdaniem organu drugiej instancji, organ pierwszej instancji dopuścił się uchybienia w zakresie w jakim swe oparł rozstrzygnięcie na ekspertyzie która odnosiła się do oceny istniejącego ogrodzenia i projektowanego posadowienia dalszej części ogrodzenia w sytuacji, kiedy przedmiotem postępowania jest owa dalsza cześć ogrodzenia, która jak wynika z dokumentów przedstawionych przez odwołujących została wzniesiona niezgodnie z ekspertyzą. Zdaniem sądu wywiedzenie przez organ tego stwierdzenia (dość zresztą niejasnego) jest całkowicie dowolne. Ustalenia organ pierwszej instancji dokonał w oparciu o oględziny i własne pomiary, a powołania się na ekspertyzę konstrukcyjną w uzasadnieniu tej decyzji, organ dokonuje w zakresie stwierdzenia spełnienia przez mur warunków stateczności oraz nośności fundamentów muru już wykonanego. Organ drugiej instancji dowolnie (bez uzasadnionych podstaw) przyjął, iż dalsza część muru (po wykonaniu w/w ekspertyzy) została dobudowana i sprawa dotyczy wadliwości budowli w tym właśnie zakresie. Sąd w aktach administracyjnych nie dopatrzył się takich dowodów. Przeciwnie, w oparciu o te akta i ekspertyzę (której merytorycznej części organ drugiej instancji nie kwestionuje) oraz dokumentację fotograficzną (załączoną nie przez skarżącą ale przez odwołujących się od decyzji pierwszej instancji H.Z. i W.S. ) i oświadczenia skarżącej, można by przyjąć, iż do dalszego rozbudowania muru nie doszło. Jeżeli nawet organ drugiej instancji miałby uzasadnione wątpliwości w tym zakresie, powinien w oparciu o przepis 136 przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające. Niezależnie od tego, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 10 § 1. k.p.a. Przepis ten stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada ta obowiązuje w postępowaniu tak przed organem pierwszej jak i drugiej instancji (porównaj wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2008 r. I SA/Wa 2052/07 (LEX nr 489242). W postępowaniu przed organem drugiej instancji odwołujący się W.S. i H.Z. , wraz z pismem z dnia 14 stycznia 2009 r. przedłożyli opinię sporządzoną na potrzeby postępowania przed Sądem Rejonowym w T. z 18 grudnia 2008 r. z która wykazywała wychylenie przedmiotowego muru. Był do złożony nowy dowód, z którym to dowodem organ powinien umożliwić zapoznanie się każdej ze stron i wypowiedzenia się na ten temat. Tymczasem organ nie informuje nawet stron o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie nowymi dowodami przed wydaniem decyzji. Zawiadomienie o nowym terminie załatwienia sprawy w sposób oczywisty tego wymogu nie spełnia, gdyż nie ma w nim mowy o nowych dowodach jakie w sprawie zostały zgromadzone. Uchybienie to stanowi także samodzielną przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji Zważywszy na powyższe okoliczności, na mocy wyżej przytoczonych przepisów orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)