II SA/Kr 1084/00

WyrokWSA w Krakowie2004-04-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia NSA Stanisław Biernat, Sędzia NSA Izabela Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa ogrodzenia od strony drogi, która nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, ale jest powszechnie dostępna i służy obsłudze otoczenia, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi na podstawie Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa ogrodzenia od strony drogi, która nie jest formalnie drogą publiczną, ale jest powszechnie dostępna i służy obsłudze otoczenia (spełnia kryterium 'miejsca publicznego' w znaczeniu funkcjonalnym), wymaga zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak takiego zgłoszenia stanowi podstawę do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia samowolnie zrealizowanego przez S. K. wzdłuż drogi nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że ogrodzenie zostało wybudowane bez wymaganego zgłoszenia, co stanowiło podstawę do nakazania rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. S. K. zarzucił, że droga, wzdłuż której wzniesiono ogrodzenie, nie jest drogą publiczną i dlatego nie wymagało ono zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr. ) Sędziowie NSA : Stanisław Biernat Izabela Dobosz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 kwietnia 2000r., Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki - skargę oddala - II SA/Kr 1084/00 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14.09.1999r., wydaną na podstawie art. 48 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r Prawo budowlane / Dz.U. Nr 89 poz. 414 z późn.zm./ oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nakazał S. K. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego trwałego ogrodzenia na podmurówce betonowej i słupków metalowych wypełnionych siatką stalową o długości 89 m wzdłuż drogi nr [...] będącej we władaniu Urzędu Gminy w [...], a działką nr 1, której jest właścicielem. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...].08.1998r ustalono, że S. K. samowolnie zrealizował wyżej opisane ogrodzenie, bez dokonania zgłoszenia oraz uzgodnienia w urzędzie w jakiej odległości od krawędzi drogi może być ono usytuowane. Roboty budowlane wykonał w maju i czerwcu 1999r. Zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. l pkt 7 i art. 30 ust. 1 i 2 prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na postawie przyjętego zgłoszenia i nie wniesienia sprzeciwu przez organ. W myśl przepisu art. 48 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Działania inwestorów wyczerpały znamiona tego przepisu, gdyż wznieśli oni obiekt budowlany bez wymaganego zgłoszenia. W odwołaniu inwestor zarzucił, że decyzja narusza przepis art. 48 i art. 30 prawa budowlanego. Podniósł, że stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 i 2 ustawy, zgłoszenie jest wymagane jedynie przy budowie ogrodzenia wzdłuż drogi publicznej. Droga nr [...] nie jest drogą publiczną, gdyż nie jest wpisana do wykazu dróg gminnych. Decyzją z dnia 3 kwietnia 2000r znak : [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania inwestora Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia skazał, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. W świetle art. 29 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W ocenie organu odwoławczego zgłoszenia wymaga budowa ogrodzenia tak od strony drogi publicznej, jak i innej drogi będącej innym miejscem publicznym. Za drogę - inne miejsce publiczne - uznać należy drogę, która jest wykorzystywana przez bliżej nieokreśloną liczbę osób, czyli drogę powszechnego użytku. Organ administracji obowiązany był zatem wypełnić dyspozycję art. 48 ustawy i orzec rozbiórkę obiektu. W myśl tego przepisu właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję S. K. powtórzył zarzuty odwołania. W odpowiedzi na skargę strona przecina wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Stan faktyczny ustalony przez organ nie jest kwestionowany. Zgodnie z treścią art. 28 prawa budowlanego z 1994r roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Z treści art.29 prawa budowlanego, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga m.in. budowa ogrodzeń. W myśl art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Określenie drogi publicznej zawarte jest w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.). W myśl art. 1 tej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem i z wyjątkami określonymi w tej ustawie lub w innych przepisach szczególnych. Wynika stąd , że aby dana droga była drogą publiczną muszą być spełnione dwa warunki : prawny - zaliczenie drogi w określonym trybie do jednej z kategorii dróg wymienionych w ustawie oraz techniczny - musi nadawać się do korzystania przez wszystkich zgodnie z jej przeznaczeniem. Zgodnie z definicją zawartą w art.4 ustawy o drogach publicznych -drogą lub pasem drogowym jest wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Ulicą zaś jest droga na terenach zabudowy miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzieloną liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych nie związanych z ruchem pojazdów lub pieszych. Według przepisu art.8 ustawy, drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami są drogami wewnętrznymi. Zgodzić się należy ze skarżącym, że oznaczenie pasa gruntu w ewidencji gruntów jako drogi nie przesądza o publicznym charakterze drogi. Niemniej z akt sprawy, w szczególności z mapy znajdującej się na k.3 wynika, że droga nr [...] położona jest w terenie gęstej zabudowy. Ze sformułowania zawartego w przepisie art. 30 ust, 1 pkt 2 prawa budowlanego : " budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych" wynika , że określenia "drogi" i "ulice" użyto w tym przepisie w znaczeniu funkcjonalnym. Dla jego zastosowania bez znaczenia jest, czy dana droga została sklasyfikowana jako droga publiczna. Istotnym jest jedynie czy spełnia ona kryterium " miejsca publicznego" , w znaczeniu jej dostępności dla ogółu. Również "ulica" wymieniona w tym przepisie nie musi spełniać kryterium drogi publicznej. Wystarczającym jest ustalenie, że budowa ogrodzenia nastąpiła od strony drogi położonej na terenie zabudowy miast lub wsi, przeznaczonej do obsługi bezpośredniego otoczenia, czy też od strony drogi będącej wydzielonym pasem terenu, przeznaczonym do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych. Przedmiotowa droga kryterium to spełnia. Zgodnie z treścią art. 48 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Dlatego też obowiązkiem organu było orzeczenie o nakazaniu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło