II SA/Kr 1084/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. F. o zwolnienie od kosztów sądowych obejmujących opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w sprawie ze skargi S. B. i M. B. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a zwolnić W. F. od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania, uczestniczka postępowania W. F. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od tej opłaty, argumentując, iż nie stać jej na taki wydatek. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, uczestniczce postępowania został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 29 grudnia 2014 roku do tut. sądu wpłynął wypełniony formularz. Z zawartego w nim oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że W. F. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu renty wynosi 1.024,84 zł. Wnioskodawczyni nie dysponuje żadnym majątkiem, nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy strona podniosła, iż jest chora i ponosi duże wydatki na lekarstwa oraz dojazdy na rehabilitację. Posiada ona zobowiązania sądowe w wysokości 3.894,54 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Na wstępie orzekający pragnie wyjaśnić kwestię granic żądania uczestniczki postępowania. W rubryce 4 urzędowego formularza W. F. zakreśliła bowiem, iż wnosi o "zwolnienie od kosztów sądowych", jednakże z dodanej w tej rubryce odręcznej adnotacji oraz z treści pisma strony z dnia 1 grudnia 2014 roku jednoznacznie wynika, że domaga się ona zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w wysokości 100 zł. Zgodnie z tezą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 roku sygn. akt III SA/Wa 632/04 w przypadku, gdy w formularzu urzędowym o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, o którym mowa w art. 252 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, użyto ogólnego pojęcia "zwolnienie od kosztów sądowych", dopuszczalne jest jego uszczegółowienie przez stronę w piśmie składanym łącznie z tym formularzem, poprzez wskazanie o jaki rodzaj /typ/ kosztów chodzi wnioskującemu. Skoro strona wnioskuje jedynie o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego, to należy to żądanie uszanować i rozważać wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie (art. 245 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podobna sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawczyni uszczegółowiła bowiem zakres swojego żądania poprzez określenie z jakiego rodzaju kosztów sądowych domaga się zwolnienia (opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł). W takim też zakresie został rozpoznany jej wniosek. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się strona, obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej uczestniczki postępowania i jej zdolności płatniczych należało uznać, iż wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w kwocie 100 zł we własnym zakresie. Jedynym źródłem utrzymania W. F. jest renta w wysokości 1.024,84 zł. Strona nie dysponuje dochodami z innych źródeł, nie posiada też oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ma zobowiązania sądowe w wysokości niemal czterokrotnie przekraczającej wysokość pobieranego w miesiącu świadczenia. Uzyskiwane dochody z renty w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie oraz leczenie i rehabilitację wnioskodawczyni. W przedstawionej sytuacji majątkowej poniesienie przez W. F. opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w kwocie 100 zł mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym własnym utrzymaniu, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłaby ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.