II SA/Kr 1085/04

WyrokWSA w Krakowie2007-03-28

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Krystyna Daniel, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego specjalnego w kwocie 100 zł na pokrycie kosztów leczenia, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, jest zgodne z prawem, biorąc pod uwagę trudną sytuację życiową i zdrowotną wnioskodawcy oraz jego potrzeby związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Organy pomocy społecznej działają w ramach uznania administracyjnego, przyznając zasiłek celowy specjalny w kwocie nieprzekraczającej kryterium dochodowego, nawet w szczególnie uzasadnionych przypadkach przekroczenia tego kryterium. Wysokość zasiłku jest ograniczona możliwościami finansowymi organów i nie ma na celu zaspokojenia wszystkich potrzeb wnioskodawcy, w tym potrzeb inwestycyjnych związanych z gospodarstwem rolnym. W związku z tym, przyznanie 100 zł zasiłku na koszty leczenia, mimo że wnioskodawca domagał się większej kwoty i wskazywał na inne potrzeby, nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał J.G. zasiłek celowy specjalny w wysokości 100 zł na pokrycie kosztów leczenia, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, ze względu na jego niepełnosprawność i chorobę. J.G. odwołał się, twierdząc, że kwota jest zbyt niska i nie pokrywa jego potrzeb związanych z remontem domu i gospodarstwem rolnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na uznaniowość wysokości zasiłku i ograniczenia finansowe organów. J.G. złożył skargę do WSA, domagając się wyższej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Krystyna Daniel /spr./ AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego - skargę oddala - WSA/wyr. l - sentencja wyroku Ośrodek Pomocy Społecznej w P. decyzją z [...].03.2004r. znak:[...] na podstawie art. 31 a ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z 29.11. 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 Nr 64, poz. 414 ze zm.) działając z upoważnienia Rady Miasta i Gminy w P. Nr [...] z 30.05.1995r. po rozpatrzeniu wniosku J.G. postanowił udzielić pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów leczenia w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną udzielenia w/w zasiłku jest niepełnosprawność i długotrwała choroba. Wskazał, że jakkolwiek dochód J.G. wynosi 563.82 zł i przekracza ustalone w ustawie kryterium dochodowe, wynoszące 461 zł, to jednak organ uznał za celowe, ze względu na jego trudną sytuację, przyznanie zasiłku celowego specjalnego. Od tej decyzji odwołał się J.G. podnosząc, że przyznany mu zasiłek jest zbyt niski i nie pozwala na zaspokojenie jego potrzeb w tym pokrycie dachu budynku oraz jego przebudowę, gdyż nie ma gdzie przechowywać owoców i ziemniaków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania J.G. decyzją z [...].06.2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 oraz art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt. 1, art. 150 ustawy z 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593) utrzymało decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w oparciu o wywiad środowiskowy i inne zgromadzone w sprawie dokumenty stwierdzono, że J.G. prowadzi sam gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną i posiada dochód w wys. 563,82 zł. Dochód ten przekracza kryterium dochodowe wynikające z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 12.03.2004r., wynoszące 461 zł, ale ze względu na niepełnosprawność, długotrwałą chorobę i trudną sytuację materialną zasadne jest udzielenie zasiłku celowego specjalnego J.G. Organ II instancji wskazał, że wysokości udzielonego zasiłku może nie satysfakcjonować odwołującego się, ale wysokość zasiłków celowych nie jest określona przez przepisy ustawy o pomocy społecznej, ani żadnych innych przepisów dotyczących udzielania pomocy społecznej, natomiast organy pomocy społecznej są uprawnione do brania pod uwagę nie tylko sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz celu na jaki ma być zasiłek przyznany, ale również możliwości finansowe pomocy społecznej i potrzeby innych osób i rodzin domagających się takiej pomocy z opieki społecznej. Nadto organ II instancji wskazał, że brak jest podstaw do uznania, iż organ l instancji, podejmując decyzję o przyznaniu J.G. zasiłku celowego specjalnego w wysokości 100 zł naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego ponieważ przepisy prawa nie nakładają obowiązku rekompensaty kosztów leczenia i innych wydatków w gospodarstwie domowym do ich pełnej wysokości, a sama kwota udzielonego zasiłku celowego specjalnego leży w sferze uznaniowości oraz możliwości finansowych organów pomocy społecznej. Od tej decyzji złożył skargę J.G. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z trudną sytuacją finansową, życiową i zdrowotną, wskazując na swoją chorobę, kilka przebytych wypadków, a także zniszczone ogrodzenie pastwiska, brak maszyn rolniczych i konieczność przeprowadzenia remontu. W piśmie z 24.03. 2007r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.G. podniósł, że mieszka w trudnych warunkach, remontuje dom, ma niską rentę w wys. 447 zł i w związku z tym potrzebuje 2000 zł. Wskazał także na swój zły stan zdrowia. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 28.03.2007r. stawił się J.G. i sprecyzował żądanie skargi wskazując, że satysfakcjonująca go kwota z pomocy społecznej powinna w realny sposób wspomóc prowadzone przez niego gospodarstwo rolne. Nadto przyznał, że z dotacji unijnych otrzymał ostatnio 1200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art. 41 ustawy z 12. 03. 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593) w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że specjalny zasiłek celowy przysługuje osobie lub rodzinie w sytuacji przekroczenia obowiązującego kryterium dochodowego, ze względu na szczególnie uzasadnione przypadki związane trudną sytuacją osoby samotnie gospodarującej bądź rodziny, przy czym ocena czy w konkretnej sprawie zachodzą takie przesłanki należy do organu administracji publicznej. Analogicznie normował tę kwestię art. 31 a ustawy o pomocy społecznej z 29.11.1990r. przy czym art. 31a nie określał maksymalnej wysokości specjalnego zasiłku celowego. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji słusznie uznały, że J.G. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej i dlatego udzieliły mu pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego w kwocie 100 zł na pokrycie kosztów leczenia mimo, że jego dochody przekraczają ustawowe kryterium dochodowe wynoszące w tym przypadku 461 zł. Analiza akt wykazuje, że J.G. zwrócił się pismem z 10.03.2004r. o pomoc finansową na pokrycie kosztów leczenia związanego ze złym stanem zdrowia. Załączył zaświadczenie lekarskie wydane przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej -Przychodnia P. w P., z którego wynika, że wymaga on leczenia. Z wywiadu środowiskowego, zaktualizowanego w dniu 10.03.2004r. wynika, że J.G. prowadzi sam gospodarstwo domowe, jest niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym i przewlekłe chory oraz korzysta z pomocy społecznej. Jego dochody w miesiącu marcu 2004r. wyniosły łącznie 563,82 zł ( w tym renta socjalna wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym - 559,62 zł i dochód z gospodarstwa rolnego 4,20 zł). Z kwestionariusza wywiadu środowiskowego wynika, że wydatki na leczenie ponosił w wysokości 50 zł miesięcznie. Nadto z załączonych akt administracyjnych wynika, że skarżący od 1995r. niejednokrotnie korzystał z pomocy społecznej udzielanej przez Ośrodek Pomocy Społecznej w P., przy czym w 2003r. udzielono mu pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego na łączną kwotę 650 zł (w tym 50 zł na zakup leków a pozostałą kwotę na sfinansowanie kosztów remontu domu). Analiza akt wykazała więc, że decyzje organów obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i zostały wydane w oparciu o wyczerpująco i prawidłowo zebrany materiał dowodowy. Uznanie organu oparte o treść obwiązujących w chwili wydania decyzji przepisów warunkuje także wielkość środków finansowych przyznanych z budżetu na pomoc społeczną udzielaną przez OPS w P. oraz liczba ubiegających się osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego, że udzielona pomoc w wysokości 100 zł specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia - o co wnosił - jest niewystarczająca także ze względu na konieczność przeprowadzenia przez niego remontu domu oraz inne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego mają charakter subiektywny. Pomoc społeczna jest przyznawana w wysokości, którą ograniczają pozostające do dyspozycji organów środki finansowe, a świadczenia z pomocy społecznej nie mają za zadanie zaspokajać wszystkich potrzeb osób korzystającej z niej. W szczególności odnosi się do zarzutów skargi, wskazujących na potrzeby inwestycyjne obejmujące prowadzone przez skarżącego gospodarstwo rolne. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy obu instancji działały w ramach dozwolonego uznania administracyjnego, a nieuzwględnienie wszystkich oczekiwań skarżącego nie było wynikiem dowolności. Na koniec należy stwierdzić, że skarżący ma możliwość ponownego ubiegania się o udzielenie pomocy społecznej w formie przewidzianej przez prawo. W tym stanie rzeczy, skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło