II SA/Kr 1085/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-08-20

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu jest niska emerytura, a której majątek stanowi nieruchomość nieprzynosząca dochodów i trudna do zbycia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu jest niska emerytura, a której majątek stanowi nieruchomość nieprzynosząca dochodów i trudna do zbycia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać brak środków na pokrycie kosztów postępowania i wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca jest wdową, której jedynym dochodem jest emerytura KRUS w wysokości ok. [...] zł brutto. Posiada udział we własności działki, która nie przynosi dochodów i jest trudna do zbycia. Jej miesięczne wydatki wynoszą ok. 370 zł, a dodatkowo ponosi koszty leków ok. 150 zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada oszczędności ani cennych ruchomości.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić M.S. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewody z dnia 6 maja 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a I) zwolnić M.S. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] maja 2009 roku Nr:[...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że jest wdową na własnym utrzymaniu. Jedynym źródłem dochodu M.S. jest emerytura KRUS w wysokości [...] zł brutto. W skład majątku skarżącej wchodzi udział we własności działki o powierzchni 4273 m², bez dojazdu, położonej w K. , przeznaczonej w planie zagospodarowania pod tereny zielone (zieleń miejska). Z nieruchomości tej skarżąca nie czerpie żadnych pożytków, a jej zbycie jest niemożliwe ze względu na przeznaczenie. Nie posiada ona żadnych zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości (biżuteria, sprzęt RTV, samochód, dzieła sztuki). Stałe wydatki skarżącej przedstawiają się następująco: opłata za mieszkanie 100 zł, energia elektryczna 40 zł, gaz 80 zł. W związku z wiekiem skarżącej (79 lat) i stanem zdrowia miesięcznie wydaje ona około 150 zł na lekarstwa. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje należy do jej wnuka. Skarżąca posiada służebność mieszkania. Zamieszkuje tam sama i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada rachunku bankowego. Do pisma skarżąca załączyła odcinek emerytury za miesiąc lipiec 2009 roku, zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. o wysokości dochodu osiągniętego przez wnioskodawczynię w roku 2008, kopię decyzji Prezesa KRUS o wysokości emerytury, kopię faktur za gaz, dowodów płatności za energię elektryczną, odpady komunalne, faktury za wodę oraz recept na leki. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) instytucja przyznania prawa pomocy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiał fakt, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości [...] zł netto. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych miesięcznych wydatków skarżącej związanych z utrzymaniem i koniecznym leczeniem należy stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie we własnym zakresie uiścić kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby być spieniężone, a nieruchomość, której jest właścicielką nie przynosi dochodów. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło