II SA/Kr 1086/17

WyrokWSA w Krakowie2017-12-13

Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt" może zawierać odesłania do nieokreślonych regulaminów lub niesprecyzowanych podmiotów wykonujących zadania związane z ochroną zwierząt, a także czy dopuszczalne jest wprowadzanie do programu zadań innych niż wymienione w ustawie o ochronie zwierząt?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej § 5 ust. 5, § 7 ust. 2, § 8 ust. 2 i § 12 załącznika, uznając, że odesłania do nieokreślonych regulaminów lub niesprecyzowanych podmiotów wykonujących zadania związane z ochroną zwierząt (np. odławianie, opieka weterynaryjna) stanowią istotne naruszenie prawa. Jednocześnie sąd uznał, że wprowadzanie do programu zadań innych niż wymienione w ustawie o ochronie zwierząt jest dopuszczalne, o ile służą one realizacji celów ustawowych.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na rok 2017". Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów ustawy o ochronie zwierząt i ustawy o samorządzie gminnym poprzez odesłanie do nieokreślonych regulaminów, dopuszczenie do odławiania zwierząt przez niesprecyzowane organizacje społeczne, brak szczegółowego określenia lekarza weterynarii wykonującego zabiegi oraz brak sprecyzowania podmiotów zapewniających całodobową opiekę weterynaryjną. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 5 ust. 5, § 7 ust. 2, § 8 ust. 2 i § 12 załącznika do niej. W pozostałej części skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kraków - Śródmieście Zachód w Krakowie na uchwałę nr LXV/1562/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 1 marca 2017 r. w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na rok 2017" I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 5 ust. 5, § 7 ust. 2, § 8 ust. 2 i § 12 załącznika do niej zatytułowanego "Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na rok 2017"; II. w pozostałej części skargę oddala. Prokurator Rejonowy Kraków - Śródmieście Zachód wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 1 marca 2017 r., nr LXV/1562/17 w przedmiocie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobieganiu bezdomności zwierząt na rok 2017 r., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały z powodu istotnego naruszenia: - art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt ( Dz.U. z 2013r. poz. 856 z późn. zm.) w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2016 poz. 446 z późn. zm.) w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w związku z § 118 w zw. z § 141 w zw. z § 143 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 w sprawie zasad techniki prawodawczej polegające na powtórzeniu w punkcie 1 § 2 pkt 2-4 załącznika do zaskarżonej uchwały ustawowych definicji zwierząt bezdomnych zwierząt domowych oraz zwierząt gospodarskich zawartych w art. 4 pkt 16-18 ustawy, - art. 11 a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt w związku z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP polegające na wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe poprzez sformułowanie w punkcie III § 4.1 pkt 4 oraz uszczegółowienie w punkcie XII załącznika zaskarżonej uchwały zadania polegającego na " promowaniu prawidłowych postaw i zachowań człowieka w stosunku do zwierząt" , - art. 11a ust. 2 pkt 1 w związku z ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt polegające na braku szczegółowego określenia w punkcie IV zaskarżonej uchwały postępowania ze zwierzętami przebywającymi w schronisku i zapewnienia im opieki oraz braku szczegółowego określenia postępowania w zakresie sposobu znakowania zwierząt i odesłanie w tym zakresie w punkcie IV § 5.5 załącznika zaskarżonej uchwały do nieokreślonego aktu nieustalonej rangi prawnej oznaczonej jako "regulamin schroniska", - art. 11a ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt zw. z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 4 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt (Dz.U. z 1998r. Nr 116 poz. 753 ) polegające na przekroczeniu granic upoważnienia ustawowego poprzez wprowadzenie w punkcie VI § 7.2 załącznika zaskarżonej uchwały regulacji dopuszczającej odławianie zwierząt bezdomnych przez niesprecyzowane organizacje społeczne, których statutowym celem jest ochrona zwierząt, - art. 11a ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie zwierząt polegające na braku szczegółowego określenia w punkcie VII § 8.2 zaskarżonej uchwały lekarza weterynarii, który będzie wykonywał zabiegi sterylizacji i kastracji w stosunku do zwierząt trafiających do schroniska, - art. 11a ust. 2 pkt. 8 ustawy o ochronie zwierząt polegające na braku dostatecznego sprecyzowania w punkcie XI § 12 zaskarżonej uchwały podmiotów, do których należy zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, co dotyczy bliżej nieokreślonych "lecznic weterynaryjnych współpracujących ze schroniskiem". Na rozprawie Prokurator zmodyfikował zakres zaskarżenia, wskazując że wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały w w/w zakresie. W odpowiedzi na skargę, skarżony organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, że treść punktu I § 2 pkt 2-4 2 nie pozostaje w jakiejkolwiek sprzeczności z art. 4 pkt 16-18 ustawy o ochronie zwierząt, w rozumieniu art. 91 ust. l ustawy o samorządzie gminnym. Dlatego samo przepisanie tej treści do kwestionowanego Programu nie może być uznane za nieważne. Zapisy rozdziału XII Programu - promowanie prawidłowych postaw i zachowań człowieka w stosunku do zwierząt zostały dodane do Programu w celu poinformowania mieszkańców Krakowa o innych, niestandardowych działaniach Urzędu dotyczących bezdomności zwierząt. Zapisy te mieszczą się granicach działań wskazanych w ustawie o ochronie zwierząt. § 13 ust. 1 dotyczy opieki nad wolno żyjącymi kotami, a w art. 11a ust 2 pkt 2 ustawy o ochronie zwierząt wskazuje na konieczność zapewnienia opieki wolno żyjącym kotom. § 13 ust 2 Programu odnosi się do poszukiwania właścicieli zwierząt, który realizuje normę wskazana w art. 11a ust. 2 pkt 5 w/w ustawy. Regulamin schroniska jest aktem powszechnie obowiązującym i niezasadne było przeniesienie jego treści do uchwały. Jednocześnie regulamin dotyczy tylko prowadzenia schroniska i działań w zakresie zwierząt do niego trafiających. Zapis o możliwości odławiania zwierząt bezdomnych przez inne organizacje społeczne został dopisany przed laty do Programu po protestach organizacji społecznych. Zatem, w tym przypadku nie można uznać, że organizacjom tym przekazano kompetencje związane z zapewnieniem ochrony przed bezdomnością. Rozszerzono zapisy Programu tylko o możliwość samego odłowienia zwierzęcia celem natychmiastowego dostarczenia go do schroniska dla bezdomnych zwierząt. Zabiegi kastracji, sterylizacji, chipowania zwierząt mogą wykonywać w myśl prawa tylko lekarze weterynarii. Zatem precyzowanie tego faktu w Programie nie wydaje się potrzebne, wskazywanie zaś konkretnych lekarzy wykonujących te zabiegi skutkowałoby koniecznością ciągłych zmian w Programie. Jednocześnie każda osoba z uprawnieniami lekarza weterynarii (a tylko takie przyjmowane są do pracy w schronisku na stanowiska lekarzy weterynarii) ma uprawnienia do wykonywania wymienionych zabiegów. Całodobowa opieka weterynaryjna związana ze zwierzętami bezdomnymi, w szczególności z wypadków komunikacyjnych spoczywa, w myśl zawartej z Krakowskim Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami umowy na prowadzenie Schroniska dla bezdomnych zwierząt w Krakowie przy ul. Rybnej 3 – na zarządzającym tym schroniskiem, dopuszcza się także możliwość podzlecania tego działania na zewnątrz. Jednak to rolą zarządzającego Schroniskiem jest takie planowanie jego pracy by opieka weterynaryjna całodobowa dla tych zwierząt była zapewniona. Zarządzający musi także mieć prawo rezygnowania z zawartych umów i zawierania nowych w przypadku choćby złej współpracy z zewnętrznymi podmiotami w tym zakresie. Każda taka zmiana skutkowałaby koniecznością ciągłych zmian uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie Programu. Brak podstaw do uznani, iż niedoprecyzowanie dokładne podmiotów świadczących usługi weterynaryjne całodobowe dla bezdomnych zwierząt w Programie skutkuje brakiem poinformowania osób zewnętrznych (mieszkańców Krakowa) co do możliwości oddawania zwierząt bezpośrednio do tych podmiotów. Zwierzęta takie są bowiem dostarczane do tych podmiotów przez Schronisko, które ma z nimi podpisaną umowę a nie osoby postronne. Informacja zaś na temat tych lecznic i tak dostępna jest bezpośrednio w Schronisku dla bezdomnych zwierząt Skoro w zaskarżonym Programie zawarto obligatoryjne - w myśl art. 11a ust. 2 - jego elementy w zakresie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, to pogląd strony skarżącej o konieczności zawarcia w tym Programie oznaczonego sposobu realizacji zadań Gminy Miejskiej Kraków nie uprawnia do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem. Strona skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności uchwały w całości, podnosząc jedynie zarzuty dotyczące tylko części uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 1 marca 2017 r., nr LXV/1562/17 w przedmiocie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobieganiu bezdomności zwierząt na rok 2017 r." Skarga została wniesiona na podstawie art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 52 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5, art. 53 § 3, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tymi przepisami kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowe. Prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. W pierwszym rzędzie należy rozważyć, czy zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, a tym samym, czy skarga jest dopuszczalna. Orzecznictwo nie jest w tym zakresie jednolite, jednak w ostatnim czasie wyraźnie dominuje pogląd o zaliczeniu uchwał w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami do aktów prawa miejscowego. Najszerzej wypowiedział się w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.06.2017 r. sygn. II OSK 1001/17. Pogląd ten zaprezentowany został również w następujących wyrokach NSA: z dnia 13.03.2013r., sygn. II OSK 37/13, z dnia 2.02.2016 r., sygn. II OSK 3051/15, z dnia 30.03.2016 r., sygn. II OSK 221/16, z dnia 12.10.2016 r., sygn. II OSK 3245/14. Program programu opieki nad zwierzętami ma istotne znaczenie informacyjne dla mieszkańców, którzy mogą się dowiedzieć z niego kto na terenie gminy prowadzi schronisko, gospodarstwo rolne, czy też jest podmiotem zobowiązanym do całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Systemowo poprawna, a celowościowo jedynie właściwa jest taka wykładnia przepisu art. 11a omawianej ustawy, która odczytuje zawarte tam upoważnienie jako kompetencje rady gminy do podjęcia uchwały w formie aktu prawa miejscowego. (por. J. Bobrowicz, "Kwalifikacja aktu normatywnego jako aktu prawa miejscowego - na przykładzie uchwały w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności zwierząt", Administracja, Teoria, Dydaktyka, Praktyka - z 2012 r., Nr 4, s. 44). Fakt, że określony program zawiera postanowienia jednostkowe i konkretne sama przez się nie pozbawia takiego aktu charakteru aktu prawa miejscowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2013 r., II OSK 37/13). Uchwała objęta skargą skierowana została do szerokiego kręgu określonych rodzajowo adresatów, tj. do mieszkańców gminy oraz podmiotów realizujących określone w tym Programie zadania. Jej postanowienia mają zatem charakter generalny, gdyż określenie podmiotów realizujących Program pozwala mieszkańcom zachować się w sposób w nim przewidziany i oddać zwierzę do właściwego schroniska czy zawieźć poszkodowane zwierzę w wypadku drogowym do lekarza weterynarii. Skoro zaś uchwała zawiera przepisy powszechnie obowiązujące, winna być, jako akt prawa miejscowego, zgodnie z art. 42 ustawy o samorządzie gminnym, ogłoszona na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłoszeniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Jest to warunek konieczny do jej wejścia w życie. Brak wykonania obowiązku prawidłowej publikacji aktu normatywnego jest równoznaczny z istotnym naruszeniem prawa, akt taki nie może bowiem wiązać adresatów utworzonymi w nim normami prawnymi i nie odnosi skutku prawnego. Takie tez stanowisko prezentowane jest w WSA w Krakowie np. wyrok sygn. II SA/Kr 221/16, II SA/Kr 105/16, II SA/Kr 153/16, II SA/Kr 398/16. Dlatego też uznać należy, że skarga jest dopuszczalna. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały na wstępie przytoczyć należy treść przepisu art. 11 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, w jego brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały. Zgodnie z nim (ust.1) Rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. W myśl 2. Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Zgodnie z ust. 3 program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie. Z kolei ust. 3a stanowi, iż program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają. Ust. 4 wprowadza zasadę, iż realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Natomiast ust. 5 wskazuje, iż program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina. Następne ust. 6-7 dotyczą projektu - projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania: 1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii; 2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy; 3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy. Ust. 8 stanowi, że podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu. Z powyższego wynika zatem, że obowiązkowe elementy programu zostały określone w ust. 2 pkt 1 – 8 i ust. 5 art. 11a, fakultatywny określony został w ust. 3 i 3a, a obligatoryjne elementy programu, o których mowa w ust. 2 pkt 3 – 6 mogą zostać powierzone podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Załącznik do zaskarżonej uchwały jedynie częściowo wypełnia obligatoryjne zadania nałożone na gminę, a częściowo zawiera wyłącznie cele gminy, deklaracje oraz regulacje pozorujące jedynie przyjęcie przez radę gminy programu. Odnosząc się do skargi wskazać należy, że zasadny jest zarzut istotnego naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 u.o.z. poprzez odesłanie w tym zakresie oraz w zakresie fakultatywnie uregulowanej procedury znakowania zwierząt do bliżej nieokreślonego "regulaminu schroniska" (§ 5.5 załącznika zaskarżonej uchwały). Brzmienie art. 11a u.o.z. wskazuje, że rada gminy w przedmiotowym programie znakowania musi określić szczegółowo sposób realizacji wskazanych tam zadań. Uchwała podejmowana jest na okres jednego roku co wpływa na możliwość i jednocześnie konieczność precyzji i odpowiedniego stopnia konkretyzacji. Nadto upoważnienie z art. 11 ust. 1 u.o.z. skierowane jest do organu stanowiącego gminy, co sprawia, że to właśnie ten organ jest uprawniony, a jednocześnie zobowiązany do ustanowienia regulacji prawnej. Korzystając z administracyjnej kompetencji prawodawczej nie może tworzyć zapisów blankietowych, odsyłających do niesprecyzowanych aktów normatywnych, regulaminów, itp., które nie są aktami powszechnie obowiązującymi. Dlatego w tym zakresie, jako niedopuszczalny uznać należy zapis punktu § 5.5 załącznika zaskarżonej uchwały, który stanowi że "szczegółowy sposób postępowania określa regulamin schroniska"". Regulamin taki nie może być w żadnej mierze zrównany z uchwałą rady gminy podejmowaną w trybie art.11a ust. 1 u.o.z. i nie jest możliwe "uzupełnianie" regulacji tej uchwały przez taki akt. Konkludując tę kwestię, skoro rada gminy może, zgodnie z art. 11a ust. 3 u.o.z. fakultatywnie określić w uchwale "plan znakowania zwierząt w gminie", to jeśli tak czyni, to w treści samej uchwały muszą zostać zawarte szczegółowe zapisy składające się na ten plan. Zasadny jest także zarzut istotnego naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt zw. z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 4 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt, polegający na przekroczeniu granic upoważnienia ustawowego poprzez wprowadzenie w § 7.2 załącznika zaskarżonej uchwały regulacji dopuszczającej odławianie zwierząt bezdomnych przez niesprecyzowane organizacje społeczne, których statutowym celem jest ochrona zwierząt. Trafnie argumentuje się w skardze, że jednym z obligatoryjnych elementów programu jest regulacja dotycząca odławiania bezdomnych zwierząt, które to działanie, zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.z.. mieści się w zakresie zadań własnych gminy. Art. 11a ust. 3 u.o.z. dopuszcza regulacje przewidującą wykonywanie tego zadania — na zasadzie odstępstwa od reguły - nie przez samą gminę, ale przez podmiot trzeci, tj. podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt (podobnie w wyroku WSA w Krakowie z dnia 3 grudnia 2013 r., II SA/Kr 852/13, LEX nr 1493112). Przepisy te muszą być ponadto wykładane łącznie z zapisami wyżej wskazanego rozporządzenia, gdzie w § 5 mowa jest o tym, że organ gminy może zawrzeć umowę na przeprowadzenie wyłapywania zwierząt bezdomnych z podmiotem prowadzącym schronisko lub przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, a akt ten obecnie nie obowiązuje. Ustawa ani rozporządzenie nie przewiduje możliwości przekazania do realizacji zadania z zakresu odławiania bezdomnych zwierząt organizacjom społecznym. Nadto załącznik nie precyzuje w ogóle, jakie konkretnie organizacje społeczne miałyby to wykonywać. Trafny jest również zarzut istotnego naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie zwierząt polegający na braku szczegółowego określenia w § 8.2 zaskarżonej uchwały lekarza weterynarii, który będzie wykonywał zabiegi sterylizacji i kastracji w stosunku do zwierząt trafiających do schroniska. Zapis, że "Zabiegi sterylizacji i kastracji dokonywane są wyłącznie przez lekarza weterynarii" jest zdecydowanie ogólnikowy, nie odpowiadający stawianym przez ustawodawcę wymogom regulacji, który nie pozwala na stwierdzenie, który konkretnie podmiot jest właściwy do wykonywania czynności w zakresie sterylizacji i kastracji. Mimo, że § 8.1 załącznika zaskarżonej uchwały wskazuje, że zwierzęta trafiające do schroniska jeżeli nie znaleziono ich właściciela, są poddawane obligatoryjnej sterylizacji lub kastracji, to zapis taki w żadnym razie nie prowadzi jednak do nie budzącej wątpliwości konkluzji, że zabiegów tych dokonuje lekarz ze schroniska. Poza tym nawet gdyby tak było, to sam zakwestionowany zapis uchwały i tak jest nadmiernie nieprecyzyjny, gdyż nie wskazuje jaki konkretnie lekarz wykonuje te zabiegi i na jakiej podstawie prawnej (np. umowa ze schroniskiem, zatrudnienie schronisku itp.). Zasadny jest także ostatni zarzut skargi, istotnego naruszenia art. 11a ust. 2 pkt. 8 ustawy o ochronie zwierząt, polegający na braku dostatecznego sprecyzowania w § 12 zaskarżonej uchwały podmiotów, do których należy zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, co dotyczy bliżej nieokreślonych "lecznic weterynaryjnych współpracujących ze schroniskiem". Zapis ten jest zbyt ogólnikowy i nie wynika z niego, na których konkretnie podmiotach spoczywa obowiązek zapewnienia realizacji przedmiotowego zadania. Na tej płaszczyźnie podkreślić natomiast należy, że program ma stanowić źródło informacji dla mieszkańców gminy, czy organizacji zajmujących się ochroną zwierząt, na temat między innymi tego, w jaki sposób, a więc za czyim pośrednictwem gmina realizuje ciążący na niej z mocy w/w ustawy obowiązek zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. W takim stanie rzeczy zapis dotyczący "lecznic weterynaryjnych współpracujących ze schroniskiem", które nie zostały wymienione z nazwy, ani w inny sposób doprecyzowany jest nadmiernie ogólny i istotnie narusza art. 11a ust. 2 pkt. 8 ustawy o ochronie zwierząt. Z powyższych przyczyn sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 5.5, § 7.2, § 8.2 i § 12 jej załącznika. Natomiast pozostałe - dwa pierwsze zarzuty skargi – nie zasługują na uwzględnienie. Wprowadzenie w załączniku uchwały definicji: "zwierząt bezdomnych", "zwierząt domowych" oraz "zwierząt gospodarskich", będące powtórzeniem zapisu ustawowego zawartego w art. 4 pkt 16-18 u.o.z., nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały również w tym zakresie. Taka sytuacja zachodziłaby jedynie wtedy, jeśli definicje legalne przyjęte w załączniku do uchwały, definiowały w/w pojęcia inaczej niż ustawa. Jeśli natomiast chodzi o zapis zawarty w § 4.1 pkt 4 załącznika, dotyczący "promowania prawidłowych postaw i zachowań człowieka w stosunku do zwierząt", należy wskazać, że zaskarżona uchwała dotyczy programu na rok 2017 i została podjęta po nowelizacji z dniem 6 stycznia 2017 r. art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, poprzez dodanie w nim zwrotu "w szczególności". Nowelizacja ta stworzyła zatem dla organu gminy możliwość zawarcia w programie także innych zadań niż wymienione wprost w ustawie, poprzez które realizować będzie cele ustawowe w zakresie zapobiegania bezdomności zwierząt, zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywani. Konkludując należy też wskazać, że stwierdzenie nieważności w/w postanowień załącznika uchwały, nie dezintegruje jej jako całości, stąd wadliwość załącznika uchwały w w/w zakresie nie wymagała stwierdzenia nieważności uchwały w całości. W oparciu o powyższe, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. I wyroku, a na podstawie art. 151 p.p.s.a. w punkcie II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło