II SA/Kr 1089/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi S. Ż. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z działki skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Starosta K. na podstawie art.124 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, po rozpatrzeniu wniosku S. Ż., odmówił wnioskodawcy zezwolenia na wejście w teren działki nr 283/1 położonej w L. gm. L., celem budowy przyłącza wodociągowego do budynku nr 50 na działce wnioskodawcy nr 286. W uzasadnieniu podniesiono, iż S. Ż. od 1995 r. stara się o wykonanie przyłącza wodociągowego do swojej działki zgodnie z projektem technicznym inwestycji wodociągu m.in. dla miejscowości L. poprzez wcięcie do rurociągu znajdującego się na działce nr 283/1. Właścicielka działki nr 283/1 – W. W. nie wyraziła zgody na wykonanie przyłącza wodociągowego do domu S. Ż., w miejscu przez niego wskazanym, a wnioskodawca wykluczył możliwość prowadzenia rozmów z W. W. Organ stwierdził, iż biorąc pod uwagę regulację zawartą w art. 124 ust.3 ww. ustawy, jednym z koniecznych warunków do wydania decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w przypadku braku wyrażenia przez właściciela zgody, jest przeprowadzenie rokowań z właścicielem. Ponadto przedmiotowa inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego, a zgodnie z art.124 ust.1 cyt. ustawy, tylko w celu realizacji takich inwestycji można ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. Ż. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Wojewoda M. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie udzielenia S. Ż. zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr 283/1 polegającego na budowie przyłącza wodociągowego do budynku na działce nr 286 położonej w L. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że mimo błędnej sentencji decyzji - o odmowie udzielenia zezwolenia na wejście w teren działki, zamiast - o odmowie udzielenia zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z działki, za prawidłowe należy uznać jej uzasadnienie zawierające ocenę kwestii istnienia przesłanek określonych w art.124 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezbędnych do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Z ww. przepisu wynika, iż starosta może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii - właściciel nie wyraża zgody na założenie ww. ciągów, - ograniczenie jest zgodne z planem miejscowym, a w przypadku jego braku - zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, - wniosek o udzielenie zezwolenia musi złożyć uprawniony podmiot, którym jest: organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, inna osoba lub jednostka organizacyjna, - przeprowadzone zostały rokowania, - założenie i przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii będzie konieczne dla realizacji celu publicznego, o którym mowa w art.2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. nr 80 poz.717 ). Ponieważ więc ograniczenie korzystania z nieruchomości może nastąpić wyłącznie na cele publiczne, brak jest jakichkolwiek podstaw do wydania decyzji administracyjnej zezwalającej osobie fizycznej na naruszenie prawa własności innej osoby. Odnosząc powyższe rozważania do nin. sprawy, Wojewoda stwierdził, iż wykonanie przyłącza wodociągowego dla jednej działki nr 286 nie jest realizacją inwestycji celu publicznego. Realizacja przyłącza wodociągowego przez S. Ż. leży obecnie wyłącznie w jego interesie prywatnym i w tej sytuacji nie jest możliwe wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania przez właściciela z nieruchomości w trybie art.124 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ograniczenie prawa własności może w tej sytuacji nastąpić jedynie w drodze postępowania przed sądem cywilnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na powyższą decyzję, S. Ż. podniósł, że od jedenastu lat trwa spór o podłączenie do wodociągu, a on nadal nie ma wody "za sprawą sąsiada, który nie chce się zgodzić na podłączenie". W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów prawnych, a zatem skarga jako niezasadna nie została uwzględniona. Organy administracyjne prawidłowo przeprowadziły postępowanie, ustalając na podstawie zebranych dowodów stan faktyczny sprawy. Poczynione ustalenia obligowały organy do wydania zaskarżonej decyzji. Dokonały one prawidłowej wykładni przepisu prawnego powołanego w podstawie prawnej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 124. 1. cyt. ustawy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżelj właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. 2. Zezwolenie może być udzielone z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. 3. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Z przepisu powyższego, jak prawidłowo podniosły orzekające w sprawie organy, nie wynika, aby ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości mogła żądać osoba fizyczna w celu realizacji prywatnej inwestycji, jaką jest wykonanie przyłącza wodociągowego do jednego domu mieszkalnego. Takiego ograniczenia, jak pouczały skarżącego organy, można dochodzić jedynie w drodze postępowania cywilnego, a nie postępowania administracyjnego. Stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji nie budzi żadnych wątpliwości i znajduje swoje potwierdzenie w jednolitym i utrwalonym orzecznictwie sądowym. W wyroku z dnia[...]2005 r. (OSK 1288/04 LEX 189216) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż realizacja przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, wyłącznie do jednego budynku, nie stanowi celu publicznego, o jakim mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Ponadto w wyroku z dnia [...] 1999 r.(IV SA 1742/97 LEX nr 48655) NSA stwierdził, iż wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości na mocy art. 70 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomościami mogło dotyczyć tylko takich inwestycji liniowych, które stanowiły realizację celów publicznych, o jakich mowa w art.46 ustawy. W pozostałych przypadkach inwestor przy braku zgody właściciela nieruchomości, przez które miałaby przechodzić inwestycja liniowa, mógłby się ubiegać w postępowaniu przed sądem powszechnym o ustanowienie odpowiedniej służebnej gruntowej, zbliżonej charakterem do służebności drogi koniecznej. W wyroku NSA z [...] 1998 r. (IV S.A. 1825/96 LEX nr 43755) podniesiono, iż ponieważ wywłaszczenie nieruchomości może nastąpić wyłącznie na cele publiczne i przepisy określają krąg podmiotów, które mogą ubiegać się o wywłaszczenie, to instytucja ta nie może być stosowana na potrzeby innych podmiotów, a w szczególności brak jakichkolwiek podstaw do wydania decyzji administracyjnej zezwalającej jednej osobie fizycznej na naruszenie prawa własności innej osobie fizycznej. Spór w tych kwestiach ma charakter cywilnoprawny i może być rozstrzygany wyłącznie przez sąd powszechny na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 z późn. zmianami).