II SA/Kr 1092/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Woś ( spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska AWSA Mariusz Kotulski Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2004r. sprawy ze skargi T. S., Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia 27 marca 2000r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty w związku ze zbyciem nieruchomości, której przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego uległo zmianie - skargę oddala - II SA/Kr 1092/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia 27.03.2000 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania T. i Z. S. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...].12.1999 r., znak: [...], orzekającej o pobraniu jednorazowej opłaty w wysokości 4875,90 zł, stanowiącej 30 % wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr 1 i 2, położonych we wsi B., wynikającego ze zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło co następuje: uchwałą Rady Gminy Morawica Nr 1/14/97 z dnia 21.03.1997 r., opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Kieleckiego Nr 19, poz. 76, dokonana została zmiana miejscowego planu zagospodarowania terenu, dotycząca terenu, w którym położone są działki ewidencyjne nr 1 i 2, stanowiące wówczas własność odwołujących się. Zmiana ta dotyczyła przeznaczenia terenu. Przed zmianą teren ten oznaczony był symbolem [...] - teren zieleni przydomowej, a po zmianie teren ten został oznaczony symbolem [...] z przeznaczeniem pod budowę mieszkaniową jednorodzinną. Ponadto w uchwale tej ustalono, że wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą planu wynosi 30 %. Odwołujący się sprzedali przedmiotowe działki w dniu [...].05.1998 r. (działkę nr 1) i w dniu [...].06.1998 r. (działkę nr 2). Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym ustalił, że w związku ze zmianą przeznaczenia działek wskutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpił wzrost ich wartości i ustalił ich wartość na dzień sprzedaży. W ten sposób zaistniał dla organu pierwszej instancji ustawowy obowiązek pobrania jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określony w art. 36 ust. 3 i 4 ustawy z 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, po. 415 ze zm.). Dla ustalenia tego obowiązku nie ma znaczenia podnoszona w odwołaniu okoliczność, iż jakoby odwołujący się nie zostali poinformowani o konsekwencjach ewentualnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat od dnia zmiany planu. Byli oni poinformowani o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu i nie mogą powoływać się na nieznajomość konsekwencji, jakie prawo wiąże ze zbyciem nieruchomości przed upływem pięciu lat od zmiany planu dotyczącego terenu, w którym nieruchomość jest położona. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. i Z. S. wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy zarzucając im, że zostały one wydane z naruszeniem postanowień art. 9 k.p.a. Zdaniem skarżących naruszenie tego przepisu przez organ I instancji polegało na zaniedbaniu obowiązków określonych w art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie stron (skarżących) o skutkach prawnych czynności, które spowodowały pobranie tak wysokiej opłaty. Gdyby skarżący wiedzieli o konsekwencjach zbycia przedmiotowej nieruchomości przed upływem pięciu lat od zmiany planu, nigdy by w takim terminie nie zbyli nieruchomości, ponieważ byłoby to dokonane ze zbyt dotkliwą stratą. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pełnomocnik skarżących podniósł ponadto, że zarzut naruszenia postanowień art. 9 k.p.a. dotyczy nie tylko postępowania poprzedzającego ustalenie jednorazowej opłaty, lecz że skarżący nie wiedzieli o postępowaniu poprzedzającym zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie argumentując podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniosło ponadto, że wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania nie zwalnia stron od dołożenia należytych starań, by zapoznać się z przepisami regulującymi ich uprawnienia i obowiązki. Skarżący wiedzieli o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; zostali bowiem o tym zawiadomieni pismem za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 23-25 akt sprawy) i jedynie od zainteresowania skarżących zależało zapoznanie się z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowiącymi o skutkach uchwalenia zmiany planu, w tym między innymi z postanowieniami art. 36 ust. 3 określającymi warunki pobierania jednorazowej opłaty. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: 1. skarga nie jest zasadna i nie mogła być przez sąd uwzględniona. Zgodnie z postanowieniami art. 36 ust. 3 ustawy z 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 1999 r. Nr 15, po. 139 ze zm., jeżeli wartość nieruchomości wzrosła, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel zbywa tę nieruchomość, wójt pobiera jednorazową opłatę, określoną, w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Stosownie do postanowień ust. 6 tego przepisu, w związku z postanowieniami ust. 7, pobranie powyższej opłaty następuje w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Wreszcie, zgodnie z ust. 8 i 9 powoływanego przepisu notariusz jest obowiązany, w terminie 7 dni od dnia sporządzenia umowy zbycia nieruchomości, w formie aktu notarialnego, przesłać zarządowi gminy wypis z tego aktu i wójt ustala opłatę, w drodze decyzji, bezzwłocznie po otrzymaniu powyższego wypisu z aktu notarialnego. 2. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją zostały zachowane wszystkie materialnoprawne i procesowe wymogi związane z ustaleniem dla skarżących jednorazowej opłaty w związku ze zbyciem nieruchomości, której przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego uległo zmianie. Uchwałą Rady Gminy Morawica Nr 1/14/97 z dnia 21.03.1997 r., opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Kieleckiego Nr 19, poz. 76, (k. 18-22 akt sprawy) dokonana została zmiana miejscowego planu zagospodarowania terenu, dotycząca terenu, w którym m. in. znajdowała się działka ewidencyjna nr 3 (k. 21 akt sprawy), stanowiąca własność skarżących się, z której następnie w drodze decyzji Wójta Gminy z dnia [...].02.1998 r. (Vide załącznik do operatu szacunkowego działek 1 i 2) o zatwierdzeniu projektu jej podziału, wydanej na wniosek skarżących, powstały działki ewidencyjne nr 1 i 2. Zmiana ta dotyczyła przeznaczenia terenu. Przed zmianą teren ten oznaczony był symbolem [...] - teren zieleni przydomowej (k. 32), a po zmianie teren ten został oznaczony symbolem [...] z - przeznaczeniem pod budowę mieszkaniową jednorodzinną (k. 19 i 21). Ponadto § 19 uchwały ustalał, że wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą planu wynosi 30 %. Skarżący sprzedali działkę nr 1 w dniu [...].05.1998 r. (k. 15-16) i działkę nr 2 (k. 13-14) w dniu [...].06.1998 r. W związku z powyższym należy ocenić, że zaistniały materialnoprawne przesłanki dla wójta Gminy do ustalenia i pobrania jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (działek 1 i 2), spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określonej w art. 36 ust. 3 i 4 ustawy z 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W wykonaniu obowiązku ustawowego wynikającego z art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym Wójt Gminy powołał rzeczoznawcę majątkowego, który - należy to podkreślić - w sposób bardzo staranny, obiektywny i sumienny w operacie szacunkowym ustalił, że w związku ze zmianą przeznaczenia przedmiotowych działek wskutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpił wzrost ich wartości i ustalił ich wartość na dzień sprzedaży. Opierając się na powyższej wycenie Wójt Gminy ustalił dla skarżących jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określoną w art. 36 ust. 3 i 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. 3. Nie można podzielić zarzutów skarżących, jakoby w postępowaniu mającym na celu ustalenie powyższej opłaty nastąpiło naruszenia postanowień art. 9 k.p.a. Przede wszystkim jest oczywiste, że nie może być mowy o jego naruszeniu w procesie dokonywania zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ponieważ przepisy k.p.a. w postępowaniu takim - stosownie do postanowień art. l tego kodeksu - w ogóle nie znajdują zastosowania. Nie mogą również skarżący twierdzić, że złamanie jego postanowień nastąpiło w związku z tym, że zawierając umowy sprzedaży przedmiotowych nieruchomości przed upływem pięciu lat od dokonanej zmiany ich przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie byli świadomi, jakie konsekwencje finansowe to za sobą pociągnie w świetle postanowień art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i w związku z tym - gdyby byli świadomi tych konsekwencji - nie dokonywaliby sprzedaży nieruchomości. W związku z powyższym zarzutem należy przede wszystkim stwierdzić, że o naruszeniu jakiegokolwiek przepisu k.p.a. można mówić wyłącznie w toku postępowania uregulowanego tym kodeksem, a nie wcześniej. Nie można też przepisu tego traktować jako ogólnej dyrektywy nakazującej organom administracji publicznej prowadzenie akcji informowania obywateli o obowiązującym w Polsce prawie. Do takiego bowiem w istocie żądania sprowadza się argumentacja przedstawiona w skardze i następnie uzupełniona na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Wszak żadna informacja pochodząca od organu administracji publicznej o treści postanowień art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym na etapie postępowania prowadzonego końcem 1999 r. w celu ustalenie opłaty przewidzianej w tym przepisie nie mogła mieć wpływu na prawa i obowiązki skarżących, skoro sprzedali przedmiotową nieruchomość półtora roku temu. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., orzekł jak w sentencji wyroku.