II SA/Kr 1095/01
WyrokWSA w Krakowie2005-05-30
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Stanisław Biernat, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, wydana na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, oparta na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, narusza prawo. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" PPSA, co umożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku strony.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając organom "bezduszność" i naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz / spr. / Sędziowie : NSA Stanisław Biernat AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego S. K. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] .2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich / Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. / umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku S.K. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Stwierdzono, że złożył on wniosek po 31.12. 1999r. , a termin ten nie może być przez organ przedłużony. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, co powoduje, że wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.K,. podaje, że od 1995r. starał się zebrać dowody swojej deportacji do pracy przymusowej i pisał do różnych instytucji. Wszystkie dokumenty bowiem zabrali mu żołnierze radzieccy w trakcie powrotu do domu w 1945 r. Dopiero później udało mu się odnaleźć świadków : J.W. i W.J. , którzy potwierdzają iż pracował u bauera P.K. od [...] 1941 r. do końca wojny w miejscowości Geibsdorf. Starania o świadczenie rozpoczął w związku z trudną sytuacją materialna i zdrowotną.
Decyzją Kierownika Urzędu d /s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]. 2001 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 art. 138 § 1 pkt 1 i 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR / Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. / utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...] 2000r. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.K. zarzuca Kierownikowi Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych bezduszność i wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wniosek o przyznanie świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej złożył 01.06. 2000r. za pośrednictwem ZW Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę w K Uważa, że naruszone zostały przepisy ustawy z 31. 05. 1996r., a także art. 35 § 3 kpa. Jest osobą w podeszłym wieku, czuje się zlekceważony przez organ.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30. 08. 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1. 01. 2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17.06. 2003r. sygn. akt P 24/02 (Dz. U. Nr 110 poz. 1060) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 z 1998r ze zm.) z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a §1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 " b" -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30. 08. 2002r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.)
Do spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11. 05. 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 75 poz. 364 ze zm. ) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło