II SA/Kr 1097/01

WyrokWSA w Krakowie2005-05-30

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Stanisław Biernat, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, oparte na uchybieniu terminowi złożenia wniosku, jest zasadne w świetle późniejszego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, oparta na art. 4 ust. 5 ustawy z 1996 r., podlega uchyleniu. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17.06.2003 r. (sygn. akt P 24/02) orzekł o niezgodności tego przepisu z Konstytucją, co otwiera drogę do wznowienia postępowania i merytorycznego rozpoznania wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca M.Ż. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie ustawowym (31.12.1999 r.). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując na niewłaściwą interpretację przepisów ustawy oraz brak uzasadnienia w zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz / spr. / Sędziowie : NSA Stanisław Biernat AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej M. Ż. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2000r. Nr [...] , wydaną na podstawie art.105§1kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. ) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Ustalono bowiem, że wniosek został złożony po 31.12.1999r. Jest to termin ustawowy, jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.Z. twierdzi, że dokumenty złożyła po terminie, gdyż nie znała stosownych przepisów. Dowiedziała się o możliwości skorzystania ze świadczenia w Stowarzyszeniu Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę. Powołuje się na odszkodowanie przyznane jej przez Fundację Polsko - Niemieckie Pojednanie. Pracowała przymusowo w Niemczech w latach 1940-1945 (miejscowości: Lubeck i Wentorf ), a wszystkie potrzebne dokumenty są w posiadaniu organu. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].2001 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 127§3, art. 138§1 pkt 1 i 105§1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...]2000r. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.Z. zarzuca naruszenie prawa materialnego- art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996r., a także art. 105§1 i 107§1 kpa i wnosi o uchylenie wydanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Twierdzi, że jej roszczenie o przyznanie świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej nie wygasło, Urząd natomiast niewłaściwie interpretuje przepis ustawy. Zaskarżona decyzja nadto nie zawiera uzasadnienia zawartego w niej poglądu prawnego, co uniemożliwia ocenę przesłanek, jakimi Urząd się kierował. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3§ 1 ustawy z 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1.01.2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17.06.2003r. sygn. akt P 24/ 02 (Dz. U. Nr 110 poz. 1060 ) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 z 1998r. ze zm. ) z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a §1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. "b" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ). Do spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 75, poz. 364 ze zm. ) oraz art. 97§ 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 zezm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło