II SA/Kr 1097/08

WyrokWSA w Krakowie2008-12-18

Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Renata Czeluśniak, WSA Ewa Rynczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić własną, ostateczną decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 154 k.p.a., jeśli strona nie wykazała istnienia słusznego interesu strony lub interesu społecznego przemawiającego za uchyleniem, a podnoszone przez stronę okoliczności nie stanowią podstawy prawnej do wzruszenia decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia własnej, ostatecznej decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istnienia słusznego interesu strony lub interesu społecznego, a podnoszone przez nią okoliczności, nawet jeśli udowodnione, nie stanowiły podstawy prawnej do wzruszenia decyzji. Zasada trwałości decyzji administracyjnych wymaga ścisłej interpretacji przepisów dotyczących wzruszania decyzji ostatecznych, a art. 154 k.p.a. nie może być wykorzystywany do obchodzenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżący S.C. domagał się uchylenia decyzji o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, przyznanych pierwotnie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej. Organ odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 154 k.p.a., a słuszny interes strony lub interes społeczny nie przemawiają za uchyleniem. Skarżący podniósł, że posiada nowy materiał dowodowy wskazujący na jego udział w działaniach partyzanckich w czasie II wojny światowej. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję, podkreślając brak wykazania przez skarżącego słusznego interesu strony lub interesu społecznego oraz wskazując, że nawet udowodnienie walk z UPA nie stanowiłoby podstawy do uchylenia decyzji z uwagi na udział skarżącego w walkach z niepodległościowym podziemiem.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 154 kpa i art.1 ust.2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371), odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] października 2000 r. o pozbawieniu S.C. uprawnień kombatanckich , przyznanych mu przez ZW ZBoWiD z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w ramach Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W uzasadnieniu organ podał, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem ostatecznej decyzji w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, szczególnie za jej uchyleniem nie przemawia "interes społeczny", a słuszny interes strony nie może służyć do obchodzenia prawa. Ponadto organ podniósł, że przepis art. 154 kpa nie daje podstaw do składania kolejnego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.C. podał, że za uchyleniem decyzji w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich przemawia nie tylko słuszny interes strony, ale też słuszny interes społeczny - nowy materiał dowodowy wskazuje, że wnioskodawca brał udział w działaniach partyzanckich w czasie II wojny światowej. W dniu [...] września 2008 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję którą utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 25 ust. 2 pkt 2, 25 ust.4 cyt. ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach. W uzasadnieniu organ stwierdził, że S.C. nie wykazał, aby za uchyleniem decyzji w przedmiocie pozbawienia go uprawnień kombatanckich przemawiał słuszny interes strony lub też interes społeczny. Organ podkreślił też, że S.C. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby wojskowej w KBW, z związku z tym utracił je na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach, a w trakcie postępowania przed ZBoWiD, jak i w trakcie postępowania weryfikacyjnego przed Kierownikiem, S.C. nie wspomniał nawet o walce z UPA, czy o przynależności do Armii Krajowej. Okoliczność tę organ wziął pod uwagę analizując przedmiotowy wniosek, zwracając ponadto uwagę na fakt, iż w podanym okresie pełnienia służby w AK, w czerwcu 1944 r., wnioskodawca nie miał jeszcze skończonych 13 lat. Ponadto organ podniósł, że nawet w przypadku udowodnienia zwalczania ugrupowań UPA, czy przynależności do organizacji konspiracyjnej okoliczności te nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji własnych o pozbawieniu uprawnień kombatanckich ze względu na udział wnioskodawcy w walkach z niepodległościowym podziemiem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, S.C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2008 r., zarzucając obrazę art. 21 ust.1 w zw. z art.1 ust.2 pkt 3 i art. 25 ust.2 pkt 2, 25 ust.4 ustawy o kombatantach oraz przepisów art.7,8, 77 § 1 i 154 § 1 kpa. W uzasadnieniu podniósł m.in., że nie walczył z oddziałami niepodległościowego podziemia, a uprawnienia kombatanckie od ZBoWiD -u otrzymał z tytułu udziału w walkach z oddziałami UPA. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a.- następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja, ani też decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. prawidłowo podkreślił, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych, o której należy pamiętać bardzo ściśle interpretując przepisy regulujące wzruszanie decyzji ostatecznych. Sąd podzielił stanowisko organu, że strona nie wykazała (ani też nie uznał tego z urzędu organ), aby za wnioskowanym uchyleniem decyzji w przedmiocie uprawnień kombatanckich przemawiał słuszny interes strony, czy też interes społeczny. Oceniając wniosek oparty na podstawie art.154 kpa, organ dokonał prawidłowej interpretacji tego przepisu i nie naruszył zasady swobodnej oceny podanych we wniosku okoliczności i dowodów, zwracając ponadto uwagę na bardzo istotny fakt, że nawet w przypadku udowodnienia przez skarżącego zwalczania ugrupowań UPA, czy przynależności do organizacji konspiracyjnej okoliczności te nie mogłyby stanowić podstawy do uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich ze względu na udział wnioskodawcy w walkach z niepodległościowym podziemiem, co niewątpliwie wynika nie tylko z dowodów z dokumentów, ale i z oświadczeń samego S.C. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi dotyczącego odbywania służby wojskowej w [...] Brygadzie KBW - podnieść należy, iż po pierwsze nie jest prawdą, aby walczyła ona z bandami UPA, a w związku z tym, aby z tego tytułu skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie( vide : wyrok WSA w Krakowie z dnia 28.06.2004 r. sygn. akt II S.A./KR 2867/00 - i wykaz jednostek KBW k.[...] akt adm.), a po drugie fakt zwalczania niepodległościowego podziemia przez skarżącego - wobec podkreślania przez niego szczególnego zaangażowania w walce jak określał z "reakcyjnym podziemiem", czy też bandami - nie budzi żadnych wątpliwości vide życiorys z [...].1986 r. - "ja byłem z tej brygady specjalnie wydzielony do grup operacyjnych przeznaczony do likwidacji reakcyjnego podziemia. Jako dowódca drużyny-zwiadu osobiście uczestniczyłem w walkach zbrojnych z bandami (...)" k.[...] akt adm., pismo z [...]1986 r. i deklaracja członkowska - "Brałem osobisty udział przy likwidacji różnych band i oporu, takimi jak PS. "[...]" oraz pozostałości elementów bandy ps.[...]" k.[...] akt adm.) Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło