II SA/Kr 1097/13

WyrokWSA w Krakowie2013-11-29

Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Aldona Gąsecka-Duda, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nawiezienie ziemi i gruzu na działki w celu ich utwardzenia i wyrównania terenu, bez uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych, stanowi składowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, uzasadniające wydanie nakazu usunięcia tych odpadów na podstawie ustawy o odpadach?
Ratio decidendi
Nawiezienie ziemi i gruzu na działki w celu ich utwardzenia i wyrównania terenu, bez powiązania z procesem inwestycyjnym (pozwolenie na budowę lub zgłoszenie robót budowlanych), stanowi odpad w rozumieniu ustawy o odpadach. Działki te nie są miejscami przeznaczonymi do składowania lub magazynowania odpadów, a osoba zlecająca przywóz i decydująca o ich zdeponowaniu jest posiadaczem odpadów. W związku z tym, organ administracji ma prawo nakazać posiadaczowi odpadów ich usunięcie.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta nakazał M.K. usunięcie odpadów budowlanych (gleba, ziemia, gruz betonowy, gruz ceglany) z działek nr [...] ,[...] ,[...] w K. przy ul. [...] . Organ ustalił, że M.K. zlecił przywóz tych materiałów, które zostały zdeponowane na działkach tworząc nasypy i utwardzając drogę. M.K. odwołał się, twierdząc, że materiały te nie są odpadami, a jedynie służą do utwardzenia i wyrównania podmokłych działek, a także zarzucił wsteczne stosowanie prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. M.K. zaskarżył decyzję SKO do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargę oddala Decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. [...] Prezydent Miasta K.. nakazał M.K. usunięcie: - z całego terenu działki nr [...] oraz z północnej części działki nr [...] obr. [...] , zlokalizowanych w K. przy ul. [...] odpadów pochodzenia budowlanego rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w kodzie 17 05 03, 17 05 04 i rodzaju: odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod 17 01 01; - z terenu działki nr [...] obr. [...] zlokalizowanej w K. przy ul. [...] odpadów pochodzenia budowlanego rodzaju: odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod 17 01 01 i rodzaju: gruz ceglany, kod 17 01 02, w terminie do 31 października 2013 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ l instancji stwierdził, że wobec utraty mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, która dotychczas była podstawą prowadzonego postępowania, kierując się art. 252 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz mając na uwadze brak przepisów przejściowych w zakresie objętym przedmiotową sprawą umorzono dotychczas prowadzone na podstawie "starej" ustawy postępowanie oraz dnia 28 lutego 2013 r. zawiadomiono Stronę o wszczęciu postępowania na podstawie art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Kierując się wskazaniami organu odwoławczego wyrażonymi w poprzednich decyzjach uchylających decyzję organu l instancji ustalono stan faktyczny w sprawie. Zweryfikowano ustalenia w zakresie kręgu stron postępowania. Ustalono, że na teren działek [...] ,[...] ,[...] obr. [...] zlokalizowanych przy ul. [...] w K. przywieziono masy ziemne oraz gruz budowlany (ceglany i betonowy). Działki [...] i [...] są położone na tyłach posesji przy ul.[...] . Ziemia i gruz przywiezione na działkę [...] zostały na niej zdeponowane w taki sposób, że tworzą nasyp, przy pomocy którego wyrównano (zniwelowano) różnice poziomu tej działki. Nasyp z działki [...] przechodzi na działkę nr [...] osiągając w jej części północnej wysokość 20-30 cm. Z kolei na terenie działki [...] został zdeponowany gruz betonowy i ceglany, tworzący nasyp o wysokości sięgającej kilkudziesięciu centymetrów, będący utwardzeniem drogi wewnętrznej, którą ta działka stanowi. Organ l instancji ustalił, że ziemia i gruz zdeponowane na działkach nr [...] ,[...] i w części północnej działki [...] zostały przywiezione na zlecenie M.K. przez firmę zewnętrzną. Gruz budowlany stanowi odpady w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach i pochodzi z robót prowadzonych poza działkami objętymi niniejszym postępowaniem. Stanowi on odpad, który jego wytwórca (posiadacz) pozbył się z terenu prowadzonych robót, a następnie odpady te przejął M.K. . Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tylko niektóre rodzaje odpadów mogą być wykorzystywane przez osoby fizyczne - w granicach norm wyznaczonych przepisami Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym nie będącym przedsiębiorcami oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. W ocenie organu l instancji żaden z wymienionych w rozporządzeniu przypadków nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Konkluzji tej, w ocenie organu l instancji, nie zmienia fakt, że dnia 10 czerwca 2011 r. w Wydziale Architektury i Urbanistyki UMK i F.K. , M.K. oraz i E.N. zgłosili zamiar wykonania robót budowlanych określonych jako "utwardzenie działek" polegających na nasypaniu ziemi oraz gruzu na w/w działkach w celu umożliwienia zwykłego użytkowania gdyż działki położone na tym terenie są podmokłe. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ l instancji poinformował jedynie, że przedmiotowy zakres robót znajduje się poza zakresem działania przepisów ustawy prawo budowlane. W dokonanym w UMK Wydział Architektury i Urbanistyki zgłoszeniu zakres robót określono jako "nasypanie ziemi i gruzu na przedmiotowym obszarze, mające na celu tylko i wyłącznie możliwość zwykłego użytkowania np. koszenia, gdyż działki przedmiotowe są położone na terenie podmokłym". Uznano, że zagospodarowanie ziemi i gruzu na działkach nr [...] ,[...] i [...] mogłoby być uznane za legalne tylko w sytuacji uzyskania pozwolenia na budowę, w którym uwzględniono niwelację terenu i wykonanie drogi wewnętrznej. Tymczasem w toku postępowania nie przedstawiono okoliczności wskazujących na powyższe. W świetle tych ustaleń organ l instancji uznał, że masy ziemne i gruz przywiezione na teren działek [...] ,[...] ,[...] tam pozostawione, podlegają składowaniu, a teren tych działek nie jest miejscem przeznaczonym w świetle obowiązujących przepisów do składowania odpadów, ani też do magazynowania odpadów. W związku z powyższym zasadne było nakazanie posiadaczowi odpadów ich usunięcie. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M.K. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zwrócił uwagę, że decyzja ta już wielokrotnie była rozpatrywana przez organy administracji publicznej, w tym dwa razy uchylana przez SKO w K. . Celowe nawiezienie ziemi i gruzu i wyrównanie powierzchni czy jej utwardzenie nie przekracza przepisów prawa budowlanego, ani nie jest konieczne zgłoszenie tych prac jako prac budowlanych. Także w świetle ustawy prawo ochrony środowiska ziemia i gruz mogą być wykorzystywane przez osoby fizyczne bez naruszania przepisów tej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 12 czerwca 2013 r., znak [...] - działając na podstawie art. 26 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 poz. 21), na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1206) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uznaje za wystarczający do rozstrzygnięcia w sprawie. Ustalony, nie budzący wątpliwości i niekwestionowany przez stronę stan faktyczny przedstawiał się w sprawie następująco. M.K. jest współużytkownikiem wieczystym działki nr [...]. Na jego zlecenie została przywieziona ziemia i gruz na działki nr [...], część północną działki [...] oraz działkę [...] obr. [...] w K. przy ul. [...] Ziemia i gruz przywiezione na działkę [...] zostały na niej zdeponowane w taki sposób, że tworzą nasyp, przy pomocy którego wyrównano (zniwelowano) różnice poziomu tej działki. Nasyp z działki [...] przechodzi na działkę nr[...] , osiągając w jej części północnej wysokość 20-30 cm. Z kolei na terenie działki [...] został zdeponowany gruz betonowy i ceglany, tworzący nasyp o wysokości sięgającej kilkudziesięciu centymetrów, będący utwardzeniem drogi wewnętrznej, którą ta działka stanowi. Organ l instancji ustalił, że ziemia i gruz zdeponowane na działkach nr [...] ,[...] i w części północnej działki [...] zostały przywiezione na zlecenie M.K. przez firmę zewnętrzną. Ziemia i gruz przywiezione na przedmiotowe działki pochodziły z wykopów budowlanych prowadzonych poza działkami objętymi niniejszym postępowaniem. Ziemia i gruz były przywożone w okresie od marca 2011 r. do kwietnia 2011 r. Dokonując oceny, czy przedstawiony stan faktyczny mieści się w zakresie zastosowania art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach należy ustalić, czy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego: 1) mamy do czynienia z odpadami; 2) czy M.K. jest posiadaczem odpadów; 3) czy, w razie pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, odpady są składowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym; 4) oraz czy w przedmiotowej sprawie wykorzystywanie przez osoby fizyczne odpadów przekazanych przez wytwórcę jest prawnie dopuszczone. Definicja odpadów znajduje się w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, zgodnie z którym odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Katalog odpadów określa rozporządzenie Ministra Środowiska z 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1206). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia do katalogu odpadów o nr 17 należą odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych). Szczegółowa zawartość tej kategorii została określona w załączniku do rozporządzenia, w którym wskazano m.in. odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów: kod nr 17 01 01, gruz ceglany kod 17 01 02, gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w kodzie 17 05 03: kod 15 05 04. Wyjaśnienia wymagało, czy materiał przywieziony na przedmiotowe działki to materiał, którego posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest zobowiązany. Kolegium podzieliło w tym zakresie ustalenia organu l instancji, że wytwórca odpadów pozbył się ich, a od niego przejął jem M.K. . Innymi słowy, na innych działkach były prowadzone prace budowlane, w wyniku których powstały materiały w postaci ziemi, gruzu betonowego i ceglastego, który został przejęty przez A.K. w celu przeprowadzenia utwardzenia terenu na działkach, których jest współużytkownikiem wieczystym. Kolegium uznało więc, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z odpadami. Oceniając, czy M.K. jest posiadaczem odpadów organ odwoławczy zwrócił uwagę na art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. W myśl tego przepisu posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Odpady zostały przywiezione na teren działek[...] ,[...] ,[...] . M.K. jest współużytkownikiem wieczystym działki nr[...] . Ponadto to na jego zlecenie doszło do przywozu ziemi i gruzu na działki [...] ,[...]., [.,..]. Zlecając przywóz objął władztwo nad odpadami, decydował o ich dalszym przeznaczeniu - zdeponowaniu przywiezionych odpadów na teren tych działek, co uzasadnia przyjęcie, że jest on posiadaczem odpadów. Badając, czy działki [...] ,[...] ,[...] stanowią miejsca przeznaczone do składowania lub magazynowania odpadów Kolegium wyjaśniło, że pojęcie magazynowania odpadów zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że M.K. nie jest ani wytwórcą odpadów, ani osobą zajmującą się zbieraniem odpadów, ani osobą zajmującą się przetwarzaniem odpadów, a więc nie dokonuje magazynowania odpadów. Z kolei składowanie odpadów może odbywać się jedynie w miejscach do tego przeznaczonych, a z akt sprawy nie wynika, aby działki [...] ,[...] ,[...] były działkami, na których może zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub na podstawie decyzji administracyjnej odbywać się składowanie odpadów. Jak wynika z powyższego działki [...] ,[...] ,[...] nie stanowią miejsc przeznaczonych do składowania lub magazynowania odpadów. Pozostaje sprawdzić, czy w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy prawa zezwalające na wykorzystywanie przez osoby fizyczne niektórych rodzajów odpadów. Takie przypadki zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym nie będącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. nr 235, poz. 1614). W rozporządzeniu tym wskazano kilka przypadków dopuszczalnego wykorzystania odpadów, o których mowa w przedmiotowej sprawie tj. gleby i ziemi, odpadów betonu oraz gruzu betonowego z rozbiórek i remontów oraz gruzu ceglanego. Możliwe jest wykorzystanie gleby i ziemi, w tym kamieni, do utwardzania powierzchni w sposób uniemożliwiający pylenie przez ich zestalenie lub przykrycie warstwą niepalącą z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego. Możliwe jest także wykorzystanie odpadów betonu i gruzu betonowego z rozbiórek i remontów do utwardzania powierzchni w sposób uniemożliwiający pylenie przez ich zestalenie lub przykrycie warstwą niepalącą z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego, a także do budowy fundamentów, wykorzystania jako podsypki pod posadzki na gruncie po rozkruszeniu pod warunkiem, że zostało to uwzględnione w planie zagospodarowania przestrzennego, w decyzji wydanej na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub prawa budowlanego bądź wynika ze zgłoszenia robót budowlanych. Możliwe jest także wykorzystanie gruzu ceglanego do utwardzania powierzchni w sposób uniemożliwiający pylenie przez ich zestalenie lub przykrycie warstwą niepalącą z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego, a także do budowy fundamentów, wykorzystania jako podsypki pod posadzki na gruncie po rozkruszeniu pod warunkiem, że zostało to uwzględnione w planie zagospodarowania przestrzennego, w decyzji wydanej na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub prawa budowlanego bądź wynika ze zgłoszenia robót budowlanych. Z powyższego wynika, że utwardzenie terenu, jego niwelacja może być legalnie dokonane jedynie wówczas, gdy jest powiązane z procesem inwestycyjnym. W/w rozporządzenie odwołuje się do przepisów szczególnych, m.in. prawa budowlanego. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo budowlane wykonanie niwelacji terenu stanowi prace przygotowawcze, które mogą być wykonane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. Z w/w przepisu ustawy prawo budowlane wynika, że jeśli uzyskano pozwolenie na wykonanie pewnych robót budowlanych lub mogą być one rozpoczęto w związku z brakiem sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia zamiaru ich wykonania, jedynie w sytuacji, gdy w pozwoleniu lub zgłoszeniu tych prac uwzględniono utwardzenie terenu. Jak wynika z powyższego prace polegające na "utwardzeniu działek" przy pomocy pozyskanej z innej budowy ziemi, gruzu, betonu powinny pozostawać w związku z budową lub robotami budowlanymi wymagającymi pozwolenia lub zgłoszenia na podstawie ustawy prawo budowlane. Ponadto zgodnie z wyjaśnieniami Urzędu Miasta K. Wydział Architektury i Urbanistyki z dnia 17 sierpnia 2011 r. zakres zgłoszonych przez M.K. , F.K. , oraz E.N. prac polegających na utwardzeniu działek, obejmujących nasypanie ziemi oraz gruzu na przedmiotowym obszarze w celu zapewnienia zwykłego użytkowania działek [...] ,[...] ,[...] nie jest związany z budową czy robotami budowlanymi i jako taki nie podpada pod przepisy ustawy Prawo budowlane. Podkreślić jednak należy, że nawet gdyby uznać, że w/w prace podlegają zgłoszeniu na podstawie przepisów ustawy prawo budowlane, to dokonane zgłoszenie nie mogłoby uchylić stosowania art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, gdyż miało miejsce już po dokonaniu zmian w terenie (zgłoszenia dokonano dnia 10 czerwca 2011 r., tj. już po wszczęciu postępowania w sprawie, które miało miejsce w maju 2011 r. i po dokonaniu zmian w terenie, co miało miejsce w marcu-kwietniu 2011 r. (zob. w tej kwestii wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. II SA/Kr 1164/10). Zdaniem Kolegium nie można utwardzić działki, do której przysługuje tytuł prawny przy pomocy materiału (ziemi, gruzu, kamieni) pozyskanych z innej budowy, jeśli nie zostało to uwzględnione w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu robót budowlanych lub ewentualnie zgłoszeniu tych robót budowlanych (tj. polegających na utwardzeniu terenu), dokonanych przed ich rozpoczęciem. Jest to dla osób chcących dokonać utwardzenia terenu działki, do której mają tytuł prawny sytuacja kłopotliwa, jednak obowiązujące przepisy prawa nie pozostawiają wątpliwości, że materiał (ziemia, gruz) wywiezione z terenu, z którego pochodzą stają się odpadem, a osoba, która je przyjmuje podpada pod zastosowanie art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r., chyba, że prowadzi on budowę lub roboty budowlane, dla których w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu tych robót wskazano także na prace polegające na utwardzeniu terenu lub ewentualnie zgłoszenia takiego dokonano przed przyjęciem odpadu na teren działki, o ile są to roboty podlegające zgłoszeniu w rozumieniu ustawy prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium podkreśliło, że w świetle obowiązujących przepisów prawa nie można nawieźć ziemi i gruzu w celu utwardzenia działki jeśli czynność ta nie została dokonana na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dlatego odnosząc się do zarzutu, iż zaskarżona decyzja to "absurd urzędniczy tropiony przez media" bo nie pozwala na utwardzenie podmokłej działki, Kolegium zwróciło uwagę, iż orzekając w tej sprawie organ l instancji kierował się wyłącznie obowiązującymi przepisami prawa, które w zaistniałym stanie faktycznym nakazują mu wydanie takiej decyzji. Decyzja organu l instancji w istocie była uchylana przez Kolegium z uwagi na zaistniałe uchybienia w toku postępowania. Zasadniczo jednak w żadnej z tych decyzji Kolegium nie zakwestionowało zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy o odpadach. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. MK. , zarzucając jej 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez zastosowanie wstecz nowej ustawy do stanu faktycznego powstałego przed jej wejściem w życie, tj. ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21) do faktu nawiezienia ziemi (nazwanej przez organ odpadem) w lipcu 2011 r. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem wsteczne zastosowanie ustawy nowej spowodowało błędnie nałożenie na skarżącego obowiązku usunięcia ziemi z nieruchomości. Błędne postępowanie organu polegało więc na nieuwzględnieniu zasady nieretroakcji ustawy, wywiedzionej z zasady demokratycznego państwa prawnego. Inaczej mówiąc postępowanie sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego oznacza, działanie sprzeczne z zasadą zaufania, a zarazem jest niezgodne z przepisami prawa. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 6 i art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21) poprzez arbitralne zakwalifikowanie nawiezionej ziemi i gruzu jako odpad bez rozważenia stanowiska skarżącego, dla którego rzeczy te nie są odpadem, a wręcz przeciwnie zostały przywiezione (w celu wykorzystania i w całości zagospodarowane. Ustawa nie uprawnia organu administracji do arbitralnego, wręcz samowolnego, zakwalifikowania rzeczy do kategorii odpadów. Tym samym błędne zastosowanie wspomnianego przepisu spowodowało wprost skutek w postaci nałożenia na Skarżącego obowiązku usunięcia ziemi z nieruchomości. 3. naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne ustalenie faktu, że gruz został nawieziony na wszystkie trzy działki. Skarżący nawoził gruz jedynie na działkę nr [...] albowiem jest to droga łącząca to dwie nieruchomości. Błąd w ustaleniach faktycznych ma istotne znaczenie dla wyniku sprawy i łączy się z twierdzeniami zarzutów ad 2, ponieważ nie uzmysławia organowi, że gruz pełni funkcję utwardzenia działki, nie jest on dla skarżącego odpadem, a co za tym idzie nie powinna mieć w sprawie zastosowania ustawa z dnia 14.12.2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21). Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 24 kwietnia 2013 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012 poz 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja w całości odpowiada prawu, a argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Ustalenie stanu faktycznego dokonane przez organ nie budzi wątpliwości Sądu, w zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu i instancji nie można się też dopatrzeć naruszeń przepisów postepowania czy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W szczególności w zaskarżonej decyzji organ II Instancji analitycznie i wyczerpująco przeanalizował wszystkie przesłanki zarówno faktyczne jak i prawne które były niezbędne do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Podstawą prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia jest art. 26 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21). Zgodnie z tym przepisem, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (...) (ust.2). W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: termin usunięcia odpadów; rodzaj odpadów; sposób usunięcia odpadów (ust. 6). Nie budzi wątpliwości, że nawieziona ziemia i gruz jest odpadem. Skarżący zarzuca naruszenie prawa materialnego tj. art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 6 i art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21) poprzez arbitralne zakwalifikowanie nawiezionej ziemi i gruzu jako odpadu bez rozważenia stanowiska skarżącego, dla którego rzeczy te nie są odpadem, a wręcz przeciwnie zostały przywiezione w celu wykorzystania i w całości zagospodarowane. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 poz.21), odpadem jest każda substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Konkretny katalog odpadów wskazuje natomiast Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz .U. nr 112 poz.1206). Wskazać zatem należy, że o tym co jest odpadem przesądza ww. ustawa i rozporządzenie, nie zaś jakiekolwiek subiektywne przekonanie – niezależnie czy byłoby to przekonanie skarżącego czy organu. Rozporządzenie wyżej powołane kwalifikuje zarówno glebę i ziemię, jak i różne rodzaje gruzu jako odpad. Nie ma więc mowy w badanej sprawie o arbitralnym działaniu organu. Nie budzi wątpliwości także, że skarżący jest posiadaczem odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 19 posiadaczem odpadów jest - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną (...) będącą w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Nie ma też wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego że działki na które nawieziono gruz i ziemię nie są miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów. Dalej wskazać należy, ze nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez błędne ustalenie faktu, że gruz został nawieziony na wszystkie trzy działki. Skarżący w pisemnej skardze twierdzi, że nawoził gruz jedynie na działkę nr [...] albowiem jest to droga łącząca to dwie nieruchomości. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że nie jest sporna ta okoliczność, że odpady w postaci ziemi i gruzu zostały nawiezione przez skarżącego. Potwierdza to protokół z dnia 20 kwietnia 2011r. (k. [...]) jaki i z dnia 13 czerwca 2011. (k. [...] ) W drugim z powołanych protokołów skarżący oświadcza, że zlecił przywóz gruzu i ziemi na działki [...] i [...] i częściowo [...] . W dalszej części oświadcza, że omyłkowo przy wysypywaniu część odpadów została zrzucona na działkę [...]. Zatem poza sporem jest, że odpady (ziemia i gruz) przywiezione zostały na nieruchomości na zlecenie skarżącego . Kwestia omyłki co do numeru działki przy zrzucaniu ziemi i gruzu, nie ma w sprawie znaczenia. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. Dz.U. nr 75 poz.527), odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów; gruz ceglany; odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia (wykonane z ceramiki), mogą być wykorzystywane do utwardzania powierzchni w sposób uniemożliwiający pylenie przez ich zestalenie lub przykrycie warstwą niepylącą z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego; do budowy fundamentów, wykorzystania jako podsypki pod posadzki na gruncie po rozkruszeniu pod warunkiem, że zostało to uwzględnione w planie zagospodarowania przestrzennego, w decyzji wydanej na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub prawa budowlanego bądź też wynika ze zgłoszenia robót budowlanych. Niewątpliwie też skarżący w czerwcu 2011r. - a zatem już po wszczęciu postępowania w sprawie w dniu 6 maja 2011r zgłosił "zamiar" utwardzenia działek. Jednakże przywołane wyżej a przewidziane w rozporządzeniu: zgłoszenie, decyzje wydane na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub prawa budowlanego - w oczywisty sposób muszą poprzedzać wykorzystanie odpadów, nie mogą zaś stanowić próby "legalizacji" już dokonanych, niedozwolonych czynności. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez zastosowanie wstecz nowej ustawy do stanu faktycznego powstałego przed jej wejściem w życie, tj. ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21) do faktu nawiezienia ziemi w lipcu 2011 r. W skazać należy, że skarżący źle odczytuje zasadę nieretroakcji prawa. Zarzut ten rzeczywiście byłby uzasadniony, gdyby ustawa z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach wprowadzała całkowicie nową regulację prawną, do czasu jej wejścia w życie w porządku prawnym w ogóle nie występującą, a organ na podstawie tej całkowicie nowej ustawy (regulacji) prowadził postępowanie dotyczące zdarzeń przeszłych, które poprzednio nie były w żaden sposób regulowane czy sankcjonowane. Tak jednak nie jest. Regulacji art. 26 ust. 1 i 2 aktualnie obowiązującej ustawy o odpadach, która stanowiła podstawę rozstrzygnięcia ("posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami" ) - odpowiada regulacja art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. ("wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji"). W niniejszej sprawie – wszczętej jeszcze pod rządami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - nie ma miejsca sytuacja, w której obywatel jest zaskakiwany przez organy administracji publicznej wydawaniem nakazów czy zakazów zupełnie nieadekwatnych do stanu prawnego z dnia dokonania określonej czynności, lub też nakazów czy zakazów w tej dacie prawu nieznanych. Tym samym zasada nieretroakcji prawa nie została naruszona. Z wszystkich wyżej wymienionych względów skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło