II SA/Kr 1098/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-12
Skład orzekający: Mirosław Bator, Magda Froncisz, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły datę realizacji samowolnie wybudowanej szklarni, co miało wpływ na zastosowanie przepisów o legalizacji samowoli budowlanej zamiast przepisów ogólnych Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ organy nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości daty realizacji samowolnie wybudowanej szklarni, opierając się na sprzecznych dowodach i nie wskazując podstawy faktycznej dla przyjętego okresu realizacji. Naruszenie to, dotyczące zasady prawdy materialnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki szklarni wybudowanej bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił pozwolenia na użytkowanie i nakazał rozbiórkę, uznając, że budynek został wybudowany na przełomie 1997/1998 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o nakazie rozbiórki, ale uchylił ją w części dotyczącej terminu wykonania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału strony i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Sąd administracyjny uznał, że organy nie ustaliły prawidłowo daty realizacji szklarni.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E.K. i T.K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących E.K. i T.K. kwotę 757,00 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 22 sierpnia 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw oraz na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także art. 104 K.p.a. odmówił inwestorowi T. K. udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego szklarni oznaczonej nr [...] wybudowanej przy ul. Z. w K. na działce nr [...] obr. [...] bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej oraz nakazał rozbiórkę wyżej wskazanej szklarni. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 13 marca 2006 r. T. K. zgłosił zrealizowanie obiektów budowlanych w gospodarstwie rolno – produkcyjnym zrealizowanych bez pozwolenia na budowę na działce nr [...], w którym znajdował się miedzy innymi obiekt budowlany użytkowany jako szklarnia oznaczona nr [...]. Podczas przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że na przedmiotowej posesji jest wybudowany parterowy, podpiwniczony, budynek szklarni oznaczonej nr [...]. Ustalono, iż przedmiotowy budynek został wykonany na przełomie 1997/1998 r. Obiekt posadowiony jest na betonowych fundamentach. Ściany nośne obiektu wykonane w konstrukcji szkieletowej stalowej są wypełnione szkłem zwykłym. Dach wykonany w konstrukcji stalowej dwuspadowy, asymetryczny, kryty płytami z poliwęglanu. Budynek szklarni wyposażony jest w wewnętrzne instalacje: wody zimnej i co. Organ nadzoru budowlanego uznał, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10.05.2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 13 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r. i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 1. Zgodnie z art. 3 ust. 3 powołanej ustawy właściciel obiektu budowlanego jest obowiązany dołączyć (...) inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego, sporządzoną przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane i ekspertyzę techniczną potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania oraz oświadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 1. W dniu 20 sierpnia 2008 r. inwestor przedłożył dokumentację techniczna zawierającą inwentaryzację architektoniczno - budowlaną powykonawczą wraz z orzeczeniem technicznym oceniającym przydatność obiektów budowlanych do ich użytkowania. Ponadto do akt sprawy inwestor przedłożył opinię rzeczoznawcy BHP i ergonomii i opinię rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych opracowaną między innymi dla szklarni oznaczonej nr [...]. Analizując przedłożoną inwentaryzację organ doszedł do przekonania, że przedmiotowy budynek użytkowany jako szklarnia stanowi samodzielny konstrukcyjnie obiekt budowlany pomimo, że jest usytuowany zwarcie z budynkiem magazynowym oznaczonym nr [...].
Postanowieniem z dnia 26 października 2009 r. organ zobowiązał T. K. do przedłożenia następujących dokumentów: inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej usytuowania budynku szklarni oznaczonej nr [...] wraz z przyłączami do tego obiektu budowlanego, z naniesionymi odległościami przedmiotowego obiektu od innych obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce inwestora oraz oświadczenia inwestora o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 Prawa budowlanego. W dniu 4 lutego 2010 r. pełnomocnik T. K. złożył wniosek o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2010 r. PINB odmówił zawieszenia postępowania bowiem w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz wykładni prawa administracyjnego uzyskanie opinii organów wymienionych w art. 56 Prawa budowlanego nie może być uznane za zagadnienie wstępne, którego ujawnienie się w toku postępowania obliguje organ administracji publicznej do zawieszania z mocy art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. toczącego się postępowania. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z art. 3 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 10.05.2007 r. w razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Mając na uwadze powyższe w celu wyeliminowania wątpliwości, PINB w K., zażądał postanowieniem z dnia 26.10.2009 r. dokumentów zmierzających do ustalenia stanu faktycznego. Inwestor do dnia 21.08.2012 r. nie przedłożył dokumentów, które umożliwiłyby organowi udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a tym samym nie spełnił przesłanek zawartych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 10.05.2007 r., co z kolei skutkuje brakiem możliwości uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Wobec powyższego PINB w K. uznał za zasadną rozbiórkę budynku szklarni oznaczonej nr [...], wybudowanej przy ul. Z. w K., na dz. nr [...] obr. [...], bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej.
Od tej decyzji odwołanie wniósł T. K. podnosząc, że nie kwestionuje, iż nie nadesłał w terminie żądanych przez organ dokumentów. Jednocześnie przypomniał, że wnioskował o zawieszenie niniejszego postępowania administracyjnego, a obecnie jest w trakcie zbierania niezbędnych dokumentów.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzja z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 104 K.p.a. nałożył na T. K. obowiązek rozbiórki parterowego, podpiwniczonego budynku szklarni o konstrukcji szkieletowej, o wymiarach 6,5 m x9,5 m, wskazanego w zgłoszeniu do użytkowania jako nr [...], zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. Z. w K., zrealizowanego bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wskazał, że wprowadzenie art. 3 powołanej ustawy nowelizującej było następstwem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/05 w którym TK orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisów umożliwiających legalizację obiektów budowlanych wybudowanych w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nałożyło na ustawodawcę obowiązek unormowania zagadnienia legalizacji tych spośród obiektów budowlanych, które spełniały w dniu 11 lipca 2003 r. wymóg upływu co najmniej pięciu lat od momentu zakończenia budowy, w przypadku gdy przed dniem 11 lipca 2003 r., a więc przed dniem zmiany przepisów, nie wszczęto postępowania w sprawie ich legalizacji. Wprowadzenie art. 3 powołanej ustawy nowelizującej było następstwem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r. Zatem wypełnienie przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, a więc ukończenie budowy po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r. oraz brak wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji budynku przed dniem 11 lipca 2003 r., w przypadku złożenia wniosku o którym mowa w art. 3 ust. 3 tejże ustawy, w okresie pomiędzy dniem 20 czerwca 2007 r., a dniem 31 grudnia 2007 r., skutkować musi prowadzeniem postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 48 - 49b ustawy Prawo budowlane. Postępowanie to prowadzone jest w trybie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Dodać przy tym trzeba, iż dla zastosowania przepisu art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw istotne znaczenie ma fakt złożenia wniosku, o którym mowa w art. 3 ust 3 tejże ustawy, w okresie pomiędzy dniem 20 czerwca 2007 r. a dniem 31 grudnia 2007 r., co - niezależnie od czasu trwania postępowania administracyjnego zainicjowanego tym wnioskiem - obliguje organ do prowadzenia postępowania w trybie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że po wpłynięciu wniosku inwestora o legalizację samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego w trybie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, obowiązkiem organu I instancji było zbadanie czy wspomniany tryb legalizacji samowoli budowlanej ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie organu odwoławczego, PINB prawidłowo uznał, iż legalizacja przedmiotowego budynku szklarni oznaczonej nr [...] zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. Z. w K. powinna mieć miejsce z zastosowaniem art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Praw budowlane oraz niektórych innych ustaw, konsekwencją nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie jest nakazanie przez właściwy organ nadzoru budowlanego rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. W myśl zaś art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. właściciel obiektu budowlanego do wniosku o pozwolenie na użytkowanie jest obowiązany dołączyć inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego, sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i ekspertyzę techniczną, potwierdzająca przydatność obiektu do użytkowania oraz oświadczenia, o których mowa w art. 57 ust, 3 ustawy, o której mowa w art. 1. W związku, z tym, że inwestor nie dołączył do wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie wymaganych dokumentów, PINB postanowieniem z dnia 26 października 2009 r., nałożył na T. K. obowiązek przedłożenia: inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej usytuowania przedmiotowego budynku szklarni wróż z przyłączami, naniesionymi odległościami od innych obiektów budowlanych zlokalizowanych na przedmiotowej działce, od granic sąsiednich posesji i obiektów budowlanych sąsiednich posesji będących w stresie oddziaływania oraz oświadczenia Inwestora o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 Prawa budowlanego. Skoro inwestor do dnia wydania skarżonej decyzji nie przedłożył dokumentów wymaganych w celu uzyskania pozwolenia użytkowanie na mocy art. 3 ust. 3, to udzielenie przez organ I instancji pozwolenia na użytkowanie budynku szklarni oznaczonej nr [...] zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. Z. w K. nie było możliwe. Jak wspomniano powyżej konsekwencją nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie jest nakazanie przez właściwy organ nadzoru budowlanego rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Organ odwoławczy wskazał jednak, że decyzja organu I instancji nie jest prawidłowa. Procedura legalizacyjna określona w art. 3 może się zakończyć dwoma alternatywnymi rozstrzygnięciami. W wypadku spełnienia przez inwestora określonych przez ustawodawcę w powołanym przepisie wymagań organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Natomiast w przypadku braku spełnienia wskazanych wymagań właściwy organ powinien nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Zdaniem WINB przepis art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw nie przewiduje wydania decyzji, której wyrzeczeniem będzie odmowa udzielenia pozwolenia na użytkowanie z równoczesną rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części. Dlatego też organ odwoławczy korzystając z przysługujących mu uprawnień, w myśl art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił skarżoną w części terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł na nowo, ze względu na konieczność doprecyzowania terminu wykonania obowiązku nałożonego skarżonym postanowieniem poprzez dokładne wskazanie wykonanych robót budowlanych wchodzących w skład dokonanej przebudowy.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli E. K. i T. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów procedury administracyjnej, które miały wpływ na rozstrzygnięcie, a to:
1/ art. 10 w związku z art. 140 K.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącym czynnego udziału w sprawie i brak umożliwienia skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji;
2/ art. 77 § 1 w związku z art. 140 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego;
3/ art. 81 w związku z art. 104 K.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność faktyczną ustalona w postępowaniu, w którym strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji przy jednoczesnym braku okoliczności o których mowa w art. 10 § 2 K.p.a.
W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, iż T. K. nie podjął działań w celu wywiązania się z obowiązków nałożonych przez PINB w K. postanowieniem z dnia 26 października 2009 r. Jednakże powyższe stwierdzenie pozostaje w sprzeczności ze stanem faktycznym zaistniałym w sprawie, bowiem na dzień wydania zaskarżonej decyzji inwestor wywiązał się z obowiązku nałożonego tym postanowieniem bowiem przedłożył do akt dokumentację. Gdyby organ II instancji uczynił zadość art. 10 § 1 K.p.a. skarżący mieliby możliwość poinformowania o tym zdarzeniu bezpośrednio organ II instancji oraz przedłożyliby stosowne dokumenty jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględnić zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji. Jeżeli nie występują przesłanki określone w art. 78 § 2 K.p.a. organ administracji nie może przed wydaniem decyzji odmówić oceny dowodów przedłożonych przez stronę, powołując się na fakt zakończenia postępowania dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymują przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".
Rozpoznając skargę Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzje organów I i II instancji są wadliwe.
Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, chyba, że budowa korzysta ze zwolnień od uzyskania pozwolenia.
Obiekt budowlany (budynek gospodarczy), którego dotyczy postępowanie nie korzysta ze zwolnień, o których mowa w art. 29-31 ustawy - Prawo budowlane a skarżący nie posiadali dla wybudowanego obiektu budowlanego pozwolenia na budowę. Samowola budowlana poddawana jest regulacji z art. 48 prawa budowlanego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji jest art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665 z 2007 r), będący przepisem szczególnym wobec art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy - Prawo budowlane (ust. 1); W takim przypadku, na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; w razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (ust. 2); Właściciel obiektu budowlanego jest obowiązany dołączyć do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego, sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i ekspertyzę techniczną, potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania oraz oświadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane (ust. 3); Jeżeli obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 1, nie narusza: 1) przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, 2) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania - właściwy organ nadzoru budowlanego, po protokolarnym potwierdzeniu zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym, wydaje, z zastrzeżeniem ust. 5, decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie (ust. 4); Jeżeli obiekt budowlany narusza przepisy lub ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, nakłada obowiązek usunięcia tych naruszeń w wyznaczonym terminie; w razie niewykonania obowiązku w terminie, organ ten nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (ust. 5). Tą regulację stosuje się także do spraw wszczętych , a niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 2007 r.
W rozpoznawanej sprawie należało zbadać czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy szczególne dotyczące legalizacji samowoli budowlanej zamiast ogólnych uregulowań z art. 48 ustawy Prawo budowlane, czy też uregulowań innych a to w związku z art. 103 ust 2 ustawy Prawo budowlane. W szczególności czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły datę realizacji szklarni oznaczonej nr [...] oraz czy prawidłowo ustalono datę wszczęcia postępowania legalizacyjnego.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wniosek o legalizację tego budynku został złożony w marcu 2006 r., spełniona jest zatem przesłanka braku wszczęcia postępowania legalizacyjnego przed datą 11 lipca 2003r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż budynek został wykonany na przełomie 1997/1998 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ani też decyzji organu I instancji nie wynika w oparciu o jakie dowody zgromadzone w sprawie powyższe ustalenie zostało dokonane. W piśmie inicjującym postępowanie, opatrzonym datą 2 marca 2006 r. (k. 10) T. K. wskazał, że zgłasza zrealizowane na swojej działce bez wymaganego pozwolenia na budowę obiekty budowlane i w pozycji pod nr [...] wymienił szklarnię o wymiarach 6,5x9,5 a jako okres jego realizacji wskazał rok 1993 – tj. okres w którym obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Z kolei w przedłożonej przez skarżącego inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wskazano, że budynek został wykonany do końca 1994 r. Obie te daty daleko odbiegają od daty wskazanej przez organy, jako czas realizacji przedmiotowej samowoli budowlanej. Organy nie wskazują dowodów w oparciu o które dokonały tego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia ani nawet nie wskazały okoliczności (innych niż przeprowadzone dowody) na podstawie których przyjęły ten właśnie okres jako czas realizacji inwestycji. Tym samym naruszyły reguły o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co powoduje, że kontrolowane postępowanie dotknięte jest wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania obu kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego, bowiem zaistniałe uchybienia miały istotny wpływ na sposób orzekania. Jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 k.p.a. udowodnienie danej okoliczności ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Należy podkreśli, że art. 80 k.p.a. w doktrynie prawa administracyjnego powszechnie uznaje się za przepis, statuujący zasadę tzw. swobodnej oceny dowodów rozumianą w ten sposób, iż jest nią taka ocena, która wywiedziona po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego nie przekracza granic doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania.
Ponownie rozpoznając sprawę organ w sposób nie budzący wątpliwości ustali datę realizacji przedmiotowej szklarni, co pozwoli na prawidłowe zastosowania prawa materialnego. Z realizacją w ramach samowoli budowlanej obiektu budowlanego w różnych okresach, wiążą się bowiem różne konsekwencje w procesie ich legalizacji czy też samej możliwości przeprowadzenia takiego postępowania.
Mając na uwadze wskazane okoliczności sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach orzeczono na zasadzie przepisu art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło