II SA/Kr 110/24

Dnia 28 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź AWSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2024 roku sprawy ze skargi M. P. na postanowienie nr 1022/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2023 roku, znak: WOB.7722.72.2023.JKUT w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, skargę oddala. Przedmiotem skargi M. P. postanowienie nr 1022/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2023 roku stwierdzające, że zażalenie wniesione przez D. sp. z o.o. z siedzibą w M. reprezentowaną przez pełnomocnika radcę prawnego D. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...], którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczonego na załączniku graficznym numerem 8, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wstrzymano D. sp. z o.o. - inwestorowi robót - prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę" zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach. W dniu 20 stycznia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie (dalej: PINB lub organ I instancji) wydał postanowienie nr [...] znak: [...], którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczonego na załączniku graficznym numerem 8, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wstrzymał D. sp. z o.o. - inwestorowi robót -prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Za pismem z dnia 3 marca 2023r., znak: [...] organ I instancji przekazał Małopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) zażalenie D. sp. z o.o. z siedzibą w M. reprezentowaną przez pełnomocnika radcę prawnego D. S. na postanowienie PINB nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...] oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ww. zażalenia. Sprawa została zarejestrowana pod znakiem: [...] Postanowieniem nr [...] z dnia 5 grudnia 2023 r. znak: [...], MWINB po rozpatrzeniu wniosku D. sp. z o.o. z siedzibą w M. reprezentowanej przez pełnomocnika radcę prawnego D. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...], działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia ww. zażalenia. Następnie postanowieniem nr 1022/2023 z dnia 5 grudnia 2023 r. znak: [...], MWINB stwierdził, że zażalenie wniesione przez D. sp. z o.o. z siedzibą w M. reprezentowaną przez pełnomocnika radcę prawnego D. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...], którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczonego na załączniku graficznym numerem 8, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wstrzymano D. sp. z o.o. - inwestorowi robót - prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Z analizy akt sprawy wynika, iż wysłana przez organ I instancji, za pośrednictwem Poczty Polskiej przesyłka, zawierająca postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...] adresowana do: D. sp. z o.o. z siedzibą w M. została doręczona adresatowi w dniu 26 stycznia 2023 r. (dzień tygodnia: czwartek, vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, k.: 23b akt PINB znak: [...], akta MWINB, k: 2). Zatem zażalenie na postanowienie PINB nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...] strona mogła złożyć najpóźniej w dniu 2 lutego 2023r. (dzień tygodnia: czwartek). Wskazać w tym miejscu należy, iż zażalenie na postanowienie PINB nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...] oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia ww. zażalenia zostały złożone na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie w dniu 23 lutego 2023 r. (vide: prezentata wpływu do PINB - k: 5-7 akt WINB). Tym samym w ocenie MWINB bezspornym jest, iż uchybiono terminowi, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. W świetle powyższego stwierdzić więc należy, że zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem 7 dniowego terminu do jego złożenia, gdyż jego koniec nastąpił zgodnie z art. 57 k.p.a. z upływem dnia 2 lutego 2023 r. (dzień tygodnia: czwartek - 7 dni od daty 26 stycznia 2023 r.). Nadmienić należy, iż wraz z zażaleniem D. sp. z o.o. z siedzibą w M. został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...] Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, po rozpatrzeniu wniosku D. sp. z o.o. z siedzibą w M. reprezentowanej przez pełnomocnika radcę prawnego D. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...], działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. (który w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań) oraz art. 141 § 2 k.p.a. stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie. Skargę na powyższe postanowienie wniósł M. P. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego T. O., w której podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania przez Organ postanowienia w niniejszej sprawie o numerze [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia przez Skarżącą zażalenia na decyzję Organu I Instancji; b) art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez Skarżącą zażalenia, pomimo iż Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy, podczas gdy Skarżący wykazał, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą. Skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożyła ona zażalenie, czym spełniła przesłanki do przywrócenia terminu, b) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez Skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione; c) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu Skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie z powodu bezzasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Skarżący nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia nr 1022/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2023 roku stwierdzającego, że zażalenie wniesione przez D. sp. z o.o. z siedzibą w M. reprezentowaną przez pełnomocnika radcę prawnego D. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...], którym w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości M., gmina L., oznaczonego na załączniku graficznym numerem 8, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wstrzymano D. sp. z o.o. - inwestorowi robót - prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę" zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 roku o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, które zostało skierowane do inwestora tych robót D. sp. z o.o. z siedzibą w M. . Postanowienie to (nr [...]) zostało doręczone także M. P., jako stronie postępowania, współwłaścicielowi jednej z działek na których posadowiony jest samowolnie wybudowany obiekt objęty postępowaniem tj. działki nr [...]. Spóźnione zażalenie na postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła D. spółka z o.o. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał postanowienie nr [...] z dnia 5 grudnia 2023 r., którym odmówił spółce [...] przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. Następnie Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał postanowienie nr 1022/2023 z dnia 5 grudnia 2023 r., którym stwierdzono, że zażalenie D. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 roku, znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. Wskazane postanowienie nr 1022/2023 jest przedmiotem rozpoznawanej w tej sprawie skargi M. P.. Skarga M. P. dotyczy zatem stwierdzenia przez organ, że spółka D. sp. z o.o. z siedzibą w M. wniosła zażalenie z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W tym miejscu trzeba wskazać, że kwestia czy spółka D. sp. z o.o. z siedzibą w M. wniosła zażalenie z uchybieniem terminu do jego wniesienia, nie dotyczy interesu prawnego Skarżącego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. np. postanowienie NSA z dnia 2 września 2014 r., sygn. II OZ [...]). Interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. II GW 13/11; z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. II GW 15/11). Interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym ma ten podmiot, na którego sferę prawną wpłynie w sposób bezpośredni wynik tego postępowania, nie zaś podmiot, dla którego wynik ten z innych powodów ma znaczenie (postanowienie NSA z 13 czerwca 2012 r., sygn. II GZ 196/12). W tej sytuacji Skarżący nie ma legitymacji do złożenia niniejszej skargi w rozumieniu art. 50 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Dla złożenia skargi do sądu administracyjnego, skarżący musi mieć zatem interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Nie sposób jednak mówić o interesie prawnym Skarżącego w zaskarżeniu postanowienia, którego przedmiotem jest stwierdzenie, że zażalenie spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu Na koniec wyjaśnić należy, że sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, zgodnie z którym istnienie legitymacji procesowej podlega badaniu przez sąd administracyjny i fakt, że skarżąca miała interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na postanowienie, która w ogóle jej nie dotyczyła, jak również w żadnym zakresie nie dotyczy jej interesu prawnego i obowiązku – ma ten skutek, że skarga ulega oddaleniu, a nie odrzuceniu. O tym bowiem, czy wnoszący skargę ma interes prawny, sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi (postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., II FSK 1250/05, i wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., II OSK 1397/09, LEX nr 746508). Por.: T. Woś komentarz do art. 151 teza 6 [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WKP 2016,). W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.