II SA/Kr 1103/02
PostanowienieWSA w Krakowie2004-10-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kremer, Sędzia WSA Halina Jakubiec, NSA Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych powinno zostać umorzone na skutek śmierci skarżącego, czy też powinno być zawieszone do czasu przystąpienia jego następców prawnych?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych stało się bezprzedmiotowe na skutek śmierci skarżącego i podlega umorzeniu. Zasiłek dla bezrobotnych jest świadczeniem o charakterze osobistym, które nie może być dziedziczone ani zbywane, a obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża wyłącznie osobę, która je pobrała, chyba że zachodzą przesłanki bezpodstawnego wzbogacenia.Stan faktyczny
Skarżący Z. P. został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez Wojewodę. Skarga na decyzję Wojewody została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W trakcie postępowania sądowego skarżący zmarł, a doręczenie zawiadomienia o rozprawie nie było możliwe. Sąd rozważał, czy postępowanie powinno zostać umorzone, czy zawieszone.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004r sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody z dnia 27 marca 2002r Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postanawia -umorzyć postępowanie sądowe-
Z. P. zobowiązany został decyzją Starosty z dnia [...] .02.2002r. do zwrotu kwoty [...] zł. jako nienależnie pobranego świadczenia, stanowiącego zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...] .05.2001 r. do [...] .07.2001 r. Wojewoda [...] oddalił odwołanie Z. P. i decyzja z dnia 27.03.2002r. utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
Na decyzję Wojewody została wniesiona przez Z. P. skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednakże jak wynika z relacji Urzędu Pocztowego zawiadomienie o mającej się odbyć w dniu 6.10.2004r. rozprawie nie mogło być skutecznie doręczone z powodu śmierci skarżącego.
Z tego też powodu zaistniał problem czy zainicjowane przez skarżącego postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), której zastosowanie w sprawie niniejszej wynika z treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) czy tez zastosowanie ma powyższy przepis art. 124 § 1 pkt 1 tej ustawy. W pierwszym przypadku postępowanie ulega umorzeniu, zaś w drugim jedynie zawieszeniu do czasu przystąpienia następców prawnych skarżącego, którzy wezmą udział w sprawie.
Rozważając powyższe zagadnienie Sąd wziął pod uwagę, iż zasiłek dla bezrobotnych przyznawany w trybie określonym przez ustawę z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56), jest uprawnieniem, któremu nie można przypisać cech zbywalnych lub dziedzicznych, o jakich mowa w art. 30 § 4 kpa.
Postępowanie w sprawie o nabycie prawa do zasiłku może toczyć się z udziałem spadkobierców zmarłego na mocy przepisu szczególnego, którym jest art. 28 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek ten stanowi bowiem świadczenie, do którego bezrobotny nabył prawo w chwili rejestracji w powiatowym urzędzie pracy pod warunkiem, że spełnia określone w ustawie warunki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 2 kwietnia 2003r. II SA / Ka 873/01) Świadczenie to w pewnych okolicznościach stanowi należność przysługującą nie tylko bezrobotnym, lecz także na zasadach określonych w art. 28 a ustawy - innym uprawnionym osobom spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie braku takich osób, prawo to z mocy art. 28a ustawy w/w wchodzi do spadku.
Analiza treści art. 28a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prowadzi do wniosku, iż ta regulacja szczególnie dotyczy wyłącznie tych należności, które przysługują bezrobotnemu, co wyklucza zastosowanie zasad określonych tym przepisem do świadczeń określonych jako nienależne.
Przepis art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu ... stanowi, iż obowiązek zwrotu ciąży na osobie która pobrała nienależnie świadczenie. Brak jest zatem podstawy prawnej do przeniesienia tego obowiązku na osobę trzecią, o ile nie zachodzą przesłanki bezpodstawnego wzbogacenia, określone przepisami Kodeksu Cywilnego.
Wobec powyższego należy uznać, że przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą skarżącego.
Z tego względu postępowanie sądowe na skutek śmierci skarżącego stało się bezprzedmiotowe, dlatego postanowiono o jego umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło