II SA/Kr 1103/06

WyrokWSA w Krakowie2008-01-11

Skład orzekający: Jan Zimmermann, Aldona Gąsecka-Duda, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, a jego uzasadnienie spełnia wymogi formalne?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, musi szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, wskazując przyczyny uchylenia decyzji oraz przedstawiając argumentację potwierdzającą zasadność rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Wojewoda prawidłowo ustosunkował się do zarzutów odwołania, wskazał na uchybienia organu pierwszej instancji i sposób ich wyeliminowania, stosując art. 138 § 2 KPA. Dlatego skarga podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na pobór i odprowadzenie wód podziemnych. Organ pierwszej instancji wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie poprzedniego pozwolenia i udzielił nowego, określając obowiązki dla Gminy. Od decyzji odwołali się G. i F. P., zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa wodnego oraz nieprzeprowadzenie dowodów. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy w uzasadnieniu i niekompletność dokumentacji. Skargę na decyzję Wojewody wniosły G. i F. P. oraz Gmina. WSA oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi G. P., F. P. oraz Wójta Gminy S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2008r. sprawy ze skarg G. P., F. P., Wójta Gminy S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego skargi oddala. Organ I instancji Starosta Powiatowy w [...] decyzją z dnia [...] r. znak: [...] wydana na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1, 128 ust. 1, 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U Nr 239 z 2005r., poz. 2019 z póź.zm) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U Nr 98 z 2000r. poz. 1071 z póź.zm) w związku z art. 37 ust. 1 , 46 ust. 1, ust. 4 123 ust. 2, 127 ust. 1, ust. 2, ust. 6, 135 pkt 1, 140 ust. 1 powyższej ustawy-po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. I. stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Gminie [...] na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia na źródle Z-1 zlokalizowanego w m. [...] Gm. [...] , dla potrzeb wodociągu wiejskiego w [...], określonego w decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak: [...], II. udzielił Gminie [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód poprzez pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych za pomocą gminnego ujęcia wody, składającego się z trzech studni K-1,K-2 i K-4 (w tym K-2 studnia rezerwowa) zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] w m. [...] Gm. [...]-dla potrzeb zbiorowego zaopatrzenia w wodę III. określone pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na podstawie ,,Dokumentacji hydrogeologicznej zasobów eksploatacyjnych ujęcia wód podziemnych z utworów czwartorzędowych w [...]" opracowanych w listopadzie 2005r. przez G. W. , IV. udzielił Gminie Skrzyszów pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód poprzez odprowadzenie wód podziemnych, pochodzących z samowypływów wody ze studni K-12 i K-4 , dwoma przelewami z rur PCV 110 mm do cieku naturalnego ,,bez nazwy", pomiędzy km 0+750 a km 0+850 tego cieku zlokalizowanym na działkach nr [...] w [...], V. ustalił termin ważności pozwoleń wodnoprawnych do dnia [...] 2026r. VI. nałożył na Gminę [...] obowiązki: 1. zabronił pobierania wody w ilości większej od warunków określonych w pozwoleniu, 2. eksploatacja gminnego ujęcia wody w [...] nie może naruszać poboru wody ze źródła P-1 zlokalizowanego na terenie będącym własnością G. P., 3. w przypadku gdyby pobór wody z ujęcia gminnego naruszył zasoby źródła P-1 woda ma być dostarczona nieodpłatnie dla użytkownika źródła P-1, 4. dokonywanie systematycznego pomiaru ilości pobranej wody, 5. wykonywanie badań jakości wody pobieranej ze studni głębinowych, 6. prowadzenie okresowych pomiarów wydajności i poziomu zwierciadła wody w studniach, 7. utrzymywania czystości i w należytym stanie technicznych urządzeń służących do poboru wody oraz urządzeń spustowych VII. ustalił sposób postępowania w przypadku zatrzymania działalności bądź wystąpienia awarii na ujęciu wody VIII. stwierdził, iż pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż wnioskiem z dnia [...]. Wójt Gminy [...] zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód poprzez pobór wód podziemnych za pomocą ujęcia wody w [...]. Do wniosku dołączono dokumenty wymagane przepisem art. 131 ust. 2 ustawy Prawo wodne oraz dokumentację hydrogeologiczną ujęcia . Ujęcie wody podziemnej w [...] przeznaczone jest do zbiorowego zaopatrzenia w wodę mieszkańców wsi [...]. Korzystanie z wód na potrzeby prowadzonej działalności (przekraczającej zaspokajanie potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego) bez względu na parametry ujęcia i przy poborze większym niż 5 m³ na dobę stanowi szczególne korzystanie z wód, wymagające uzyskania przez użytkownika ujęcia pozwolenia wodnoprawnego. Planowane gminne ujęcie wody w [...] posiadało uregulowany stan prawny w zakresie szczególnego korzystania z wód. Gmina [...] posiadała pozwolenie wodnoprawne w zakresie szczególnego korzystania z wód określone w decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. znak: [...]Pozwolenie to było jednocześnie pozwoleniem wodnoprawnym na wykonywanie służących do tego celu urządzeń. Dotychczasowe pozwolenie obowiązywało do 31 grudnia 2005r. Organ I instancji dodatkowo podniósł, iż po wszczęciu postępowania G. P. (właścicielka działki nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z działką na której znajduje się ujęcie wody w [...]) i F. P. w dniu [...] r. złożyli zastrzeżenia do operatu wodnoprawnego autorstwa J. P. oraz opinię A. S. , z których wynika , że eksploatacja źródła spowoduje zanik wody w ujęciu G. i F. P. a nadto podnieśli, że nie ma ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę ujęcia wody w [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono , że hydrogeolog G. W. ustosunkował się do stanowiska J. P. oraz do stanowiska A. S. i wnioskodawca Wójt Gminy [...] przedstawił kolejną opinie dotycząca eksploatacji wód poziemnych autorstwa F. P. Organ I instancji wskazała również , że w dniu [...] 2006r. przeprowadzono rozprawę administracyjną w trakcie której pełnomocnik G. i F. P. wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę studni oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wpływu planowanego ujęcia na jakość i ilość wody w ujęciu G. P. Organ I instancji podniósł także , że materiał zgromadzony w sprawie nie uzasadniał zebrania wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 kodeksu postępowania administracyjnego a bardzo ważny interes społeczny dotyczący niespełnionych od dawna oczekiwań społeczności lokalnej na realizację wodociągu przemawiał za podjęciem przedmiotowej decyzji. Odwołanie od decyzji organu i instancji wnieśli G. P. i F. P. , wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucając naruszenie art. 6, 7, 77§ 1 , 78 § 1, 84 § 1 , 104§ 2, 107 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 32, 125 pkt 3, 126 i 127 ust. 2 prawa wodnego oraz wnieśli o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy sporządzonej przez T. F. z firmy "[...]" z [...] i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia J. P. dotyczących prawidłowości ustaleń decyzji w jej pkt. [...]. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ nie przeprowadził jakiegokolwiek dowodu celem sprawdzenia czy eksploatacja planowanego ujęcia wody nie spowoduje obniżenia lustra wody i przekroczenia dopuszczalnego stężenia azotanów w źródle P-1, należącym do G. i F. P. , organ bezpodstawnie oddalił wniosek skarżących o powołanie biegłego gdyż dokumenty znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej zostały przygotowane przez osoby bezpośrednio zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy korzystnym dla wnioskodawcy Gminy [...] zatem są nieobiektywne. Dodatkowo odwołujący się podnieśli , że pozwolenie wodnoprawne wydano na maksymalny dopuszczalny okres 20 lat bez podania uzasadnienia takiego właśnie rozstrzygnięcia. Organ II instancji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r., Dz. U Nr98,poz. 1071 z póź.zm) w związku z art. 32, 122 ust. 1, 125 pkt 3, 126, 127 ust. 2, 128, 132 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (jednolity tekst z 2005r. Dz. U Nr 239, poz. 2019 z póź.zm) –uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] znak: [...] z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż sentencja decyzji winna stanowić załatwienie sprawy a nie podawać spisu dokumentów na podstawie których dokonano rozstrzygnięcia , organ I instancji nie ustalił hierarchii potrzeb na które mogą być wykorzystywane wody podziemne, lecz przytoczył zapis art. 32 ustawy Prawo wodne stwierdzając jedynie , że w niniejszej sprawie są blisko siebie dwa ujęcia wody (gminnego i na źródle P-1) przeznaczonych do różnych ale równorzędnych potrzeb. Konstrukcja decyzji nie jest zgodna z zapisem art. 128 ustawy Prawo wodne . W punkcie III orzeczenia wpisano , iż ,,określone w pkt II pozwolenie wodnoprawne wydane zostało między innymi na podstawie Dokumentacji hydrogeologicznej". Zapis tej treści nie stanowi orzeczenia a informację, która winna być wykorzystana w uzasadnieniu decyzji. Ponadto organ I instancji w pkt. [...] decyzji niejednoznacznie ustalił obowiązki dla użytkownika pozwolenia wodnoprawnego, a autor operatu wodnoprawnego w pkt. 5 powołuje się na ustalenie strefy ochrony bezpośredniej i pośredniej dla źródła P-1 nie informując czy w zasięgu tej strefy znajduje się gminne ujęcie wody. W przedłożonych przez organ I instancji dokumentach brak jest informacji czy przedmiotowe ujęcie posiada pozwolenie wodnoprawne na wykonanie studni za pomocą, których ujmowana będzie woda. Dokumentacja na podstawie której udzielono pozwolenia wodnoprawnego nie zawiera wszystkich elementów wynikających z art. 132 ustawy Prawo wodne – brak jest opisu technicznego urządzeń do poboru wody a pkt 9 operatu nie daje jednoznacznej odpowiedzi jaki wpływ na wody powierzchniowe i podziemne będzie miała praca tego ujęcia. Organ I instancji pominął również kwestię wyznaczenia strefy ochrony bezpośredniej dla całego ujęcia w granicach istniejącego ogrodzenia zważywszy, że w zasięgu zlewni występują niewielkie dzikie wysypiska śmieci. Skargi do Sądu wnieśli: G. i F. P. oraz Gmina [...]. Skarżący G. i F. P. zaskarżyli decyzję organu II instancji w całości i wnieśli o jej uchylenie pomimo uwzględnienia przez Wojewodę [...] odwołania złożonego przez nich wnosząc o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organ II instancji uzupełniał postępowanie dowodowe i nie dał skarżącym możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie co narusza art. 10§ 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zignorowano wniosek dowodowy skarżących o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy T. F. , Wojewoda pominął zawnioskowane dowody, błędnie przyjął, że ,,opinię biegłego" można pominąć oraz błędnie stwierdził, iż skarżący odmówili dostępu do swojej posesji. Skarżąca Gmina [...] wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozdziału 2 , art. 128 i 131 ustawy Prawo wodne. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca Gmina [...] posiada pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych tj. obiektów służących do ujmowania wód podziemnych, zlokalizowanych na działce nr [...], granice strefy ochronnej pośredniej źródła P-1 zostały wyrysowane w części graficznej operatu. Dodatkowo skarżący podniósł , że możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji zachodzi jedynie wówczas gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W sprawie były podstawy do zastosowania przez organ II instancji art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia bez potrzeby przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył ,co następuje: Na wstępie Sąd zauważa , iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią- bez wątpienia- sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Postępowanie administracyjne to regulowany przez prawo ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy administracji publicznej oraz inne podmioty postępowania w celu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W ramach postępowania głównego, wyróżnia się postępowanie toczące się przed organem II instancji w razie wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot postępowania administracyjnego. Zaliczenie postępowania odwoławczego do postępowania głównego jest uzasadnione tożsamością celów i przedmiotu postępowania przed I i II instancją. Wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej merytorycznie. Organ odwoławczy może korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości. (Por. Wyrok NSA z dnia 1 lipca 2005r. sygn.akt: OSK 1552/04 LEX nr 186587) Jeżeli organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, to powinien odpowiednio uzasadnić swoje stanowisko. Powinien zatem wskazać zarówno przyczyny uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, jak również przedstawić pełną argumentację potwierdzającą zasadność jego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Obowiązany jest nadto odnieść się szczegółowo do argumentacji skarżącego podniesionej w odwołaniu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. szczegółowo ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych przez odwołujących się G. i F. P. , dokładnie analizując poszczególne zarzuty. Dodatkowo wskazał na konkretne uchybienia popełnione przez organ I instancji a pomiędzy innymi wadliwe zastosowanie art. 32 i 128 ustawy Prawo wodne oraz wskazał na niekompletność dokumentacji hydrogeologicznej (operatu wodnoprawnego) wskazując jednocześnie na sposób wyeliminowania tych uchybień przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu II instancji należy uznać za prawidłowe. Skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm) gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji , której skarga dotyczy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło