II SA/Kr 1105/05

WyrokWSA w Krakowie2007-06-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Głowacki, Sędzia WSA Krystyna Daniel, Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłki rodzinne i dodatki z tytułu samotnego wychowywania dzieci, pobierane przez osobę niepełnosprawną na swoje córki, powinny być wliczane do jej dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego z pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Zasiłki rodzinne i dodatki z tytułu samotnego wychowywania dzieci, pobierane przez osobę na swoje córki, stanowią jej dochód własny, nawet jeśli przekazuje te środki dzieciom. W związku z tym, dochód ten, wliczany do dochodu rodziny, może przekroczyć kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku stałego, co skutkuje odmową jego przyznania.
Stan faktyczny
Skarżąca, osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności, ubiegała się o zasiłek stały. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wliczając do jej dochodu zasiłki rodzinne i dodatki z tytułu samotnego wychowywania dzieci, które pobierała na swoje córki. Skarżąca kwestionowała takie ustalenie dochodu, argumentując, że środki te przekazuje córkom i powinny być one zaliczone do rodziny, a dochód dzielony na większą liczbę osób. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego skargę oddala Decyzją z dnia 7 czerwca 2005 r. nr [...] - wydaną po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], orzekającej o odmowie przyznania jej zasiłku stałego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie art. 8 i art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało się na uzasadnienie decyzji l instancji, gdzie podano, że B. K. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres do dnia 31 grudnia 2006 r., a zatem jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. We wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze stroną pozostaje jej córka A. P. Na podstawie art. 10 ustawy o pomocy społecznej do składu rodziny nie zalicza się wnuka B. K. – K. S., wobec którego została ona ustanowiona rodziną zastępczą. Do składu rodziny organ nie zaliczył także mieszkających oddzielnie córek B. K., M. i A. Na dochód wnioskodawczyni składają się świadczenia rodzinne (zasiłki rodzinne na troje dzieci oraz dodatki do nich) w łącznej kwocie 649 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 324,50 zł. Zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe w niniejszym przypadku wynosi 316 zł na osobę w rodzinie. Wobec przekroczenia tego kryterium odmówiono skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia. Od decyzji tej odwołanie wniosła B. K. kwestionując wysokość ustalonego w jej rodzinie dochodu. Podniosła, że zasiłki rodzinne otrzymywane na córki M. i A. są im przekazywane i nie powinny być wliczane do dochodu B. K., a ponadto córki te powinny być zaliczone do rodziny, a dochód rodziny winien być dzielony nie na dwie, lecz na cztery osoby. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w myśl przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryterium to art. 8 ust 1 ustawy o pomocy społecznej określił na kwotę 316 zł. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu l instancji, że B. K. jest osobą, całkowicie niezdolną do pracy, jak również ustalenia dotyczące dochodu w rodzinie. Zasiłki rodzinne w łącznej kwocie 139 zł oraz dodatki z tytułu samotnego wychowywania dzieci w łącznej wysokości 510 zł, mimo, że przeznaczone są dla dzieci, stanowią jednak dochód własny B. K. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255) prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków przysługuje: rodzicom, albo jednemu z rodziców. To nie dziecko lecz rodzic otrzymuje świadczenie i to rodzic jest dysponentem tego świadczenia. W tej sytuacji uznać należy, że dochód własny strony wynosi 649 zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe przewidziane ustawą i w związku z tym zasiłek stały B. K. przyznany być nie może. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. K. powtarzając zarzuty zawarte wcześniej w odwołaniu od decyzji l instancji. Skarżąca pobiera na wszystkie trzy córki zasiłki rodzinne w łącznej kwocie 139 zł oraz dodatki z tytułu samotnego wychowywania dziecka w łącznej wysokości 510 zł. Zamieszkuje jednakże tylko z jedną z nich - małoletnią A. P., zaś dorosłe córki A. i M. K. zamieszkują na stałe pod innym adresem. Ponieważ córki prowadzą odrębne gospodarstwo domowe, matka przekazuje im w całości pieniądze uzyskiwane z tego tytułu. Stąd na faktyczny dochód pozyskiwany przez skarżącą składają się jedynie zasiłek rodzinny w kwocie 43 zł oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł. Daje to kwotę 213 zł dochodu własnego skarżącej oraz 106,50 zł na osobę w rodzinie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Została ona wydana na postawie prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego, a postępowaniu administracyjnym poprzedzającym jej wydanie Sąd nie stwierdził żadnych uchybień. Zgodnie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały można przyznać pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Skarżąca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności, a zatem spełnia pierwszą z koniecznych przesłanek. Kryterium dochodowe dla rozpatrywanej sprawy zostało określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, który stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (...) przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej, a jej zarzuty w tym zakresie nie mnogą odnieść skutku. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Art. 10 powołanej ustawy stanowi, że przy ustalaniu prawa do zasiłków stałego i okresowego w składzie rodziny nie uwzględnia się dzieci wychowywanych w rodzinie zastępczej (...), a do dochodu rodziny nie wlicza się ich dochodów i pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej udzielanej na podstawie art. 78 ust. 1, 5 i 7 tej ustawy. Słusznie więc do składu rodziny nie zaliczono K. S., a do dochodu rodziny nie zaliczono alimentów pobieranych na K. S. w kwocie 300 zł miesięcznie oraz pomocy pieniężnej w kwocie 80 zł miesięcznie. Skarżąca przyznaje, że na córki A. K., M. K. i A. P. pobiera zasiłki rodzinne w łącznej kwocie 139 zł miesięcznie wraz z dodatkami z tytułu samotnego wychowywania dzieci w łącznej wysokości 510 zł miesięcznie. W sumie uzyskuje więc z tego tytułu 649 zł miesięcznie. Na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych to skarżąca jest osobą, której przysługuje prawo do zasiłków rodzinnych na córki. Oznacza to, że zasiłki te stanowią dochód B. K., a nie dochód dzieci, na które pobiera te świadczenia. Dla ustalenia dochodu rodziny na potrzeby niniejszego postępowania bez znaczenia jest sposób rozdysponowania otrzymanej z tego tytułu kwoty, a w szczególności zaś to, czy skarżąca przeznacza ten dochód na własne potrzeby, czy też przekazuje go córkom. Obowiązujące przepisy nie dają możliwości innego obliczenia dochodu skarżącej. Jednocześnie należy wskazać na art. 6 ustawy o pomocy społecznej, który zawiera definicje rodziny (pkt 14), dochodu rodziny (pkt 4) i dochodu na osobę w rodzinie (pkt 3) na potrzeby tej ustawy. Rodzinę stanowią osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W rozpatrywanej sprawie do rodziny zaliczać się więc będzie skarżąca oraz jej córka A. P., natomiast nie będą się do niej zaliczać córki A. K. i M. K., które zamieszkują osobno. Dochodem w rodzinie zgodnie z powołanym przepisem jest suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie - dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Dochód rodziny w rozpatrywanym przypadku stanowi więc dochód B. K. z tytułu zasiłków rodzinnych i dodatków do nich w łącznej kwocie 649 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę 324,50 zł. Skoro więc dochód na osobę przekracza kwotę 316 zł, prawidłowo odmówiono skarżącej przyznania zasiłku stałego. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Skarga B. K. jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło