II SA/Kr 1106/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 16 czerwca 2023 r., znak: SKO-PW-4171-23/23 w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 16.06.2023r., znak:SKO-PW-4171-23/23, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia 22 marca 2023r., znak: PPiOŚ.6331.2.2021 orzekającą o nakazaniu D. W. właścicielowi gruntu dz.ew.nr [...] w miejscowości K., Gmina N., wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w związku ze zmianą stosunków wodnych na dz.ew.nr [...] w miejscowości K., Gmina N. ze szkodą dla gruntów sąsiednich dz.ew.nr [...] położonej w miejscowości K., Gmina N. stanowiącą własność M. S., oraz na dz.ew.nr [...] w miejscowości K., Gmina N. stanowiącą własność S. H., poprzez wykonanie wzdłuż istniejącego murku od strony dz.ew.nr [...] położonych w miejscowości K., Gmina N. na dz.ew.nr [...] w miejscowości K., Gmina N. rowu nr [...] i wyłożenie korytkami betonowymi o wymiarach 35cm w dnie i 54cm w stropie oraz 40cm głębokości ze spadkiem do studzienki betonowej Z-1 o średnicy 800mm i głębokości 50cm. Studzienkę Z1 należy zlokalizować na dz. ew. [...] na wysokości studzienki nr Sk-1. Ze studzienki nr Z1 należy odprowadzić wodę do studzienki Sk-1, wg. schematu przedstawionego na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji. Termin wykonania nakazów wskazanych w pkt 1 ustalono do dnia 31.12.2023 r. Wg organu odwoławczego przeprowadzone dowody, w szczególności oględziny wraz z dokumentacją fotograficzną oraz opinia biegłego wskazują, iż działka ew. nr [...] jest terenem budowy budynku mieszkalnego. Od strony dz. ew. nr [...] wykonano na dz. ew. nr [...] murek o wysokości ok. 40cm. Wzdłuż murku na dz. ew. nr [...] wykonano odwodnienie peszlem z odprowadzeniem do studzienki nr [...] ( zdjęcie nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]). Ze studzienki nr [...] woda odprowadzana jest do studzienki nr [...] Do studzienki nr [...] odprowadzane jest odwodnienie budynku mieszkalnego oraz woda ze studzienki nr [...] Ze studzienki nr [...] woda odprowadzana jest do rowu przy drodze gminnej. Przed wykonaniem murku woda spływała z dz. ew. nr [...] i nr [...] przez dz. ew. nr [...] w sposób naturalny, bez przeszkód w kierunku północnowschodnim. Wykonany murek zatamował spływ wody opadowej i roztopowej, tworząc rozlewisko wodne bez odpływu. Rozlewisko to powoduje szkody w uprawach i brak możliwości uprawy części tych działek, a także brak możliwości wypasu bydła na części działek nr ew. [...] w miejscu gdzie powstało rozlewisko. Stwierdzono zniszczoną trawę, działki są zamulone i zabagnione co powoduje degradację gleby. Spływ naturalny wody opadowej i roztopowej na dz. ew. nr [...] następuje z kierunku południowo-zachodniego. Nadto jak ustalił biegły w swojej opinii, murek jest wykonany nie tylko w celu budowy ogrodzenia, ale też w celu niwelacji terenu do rzędnej 622,6 m npm, a może i więcej, ponieważ w obecnej chwili wykonana jest tylko niwelacja ziemna, ale zgodnie z projektem ma być jeszcze położona kostka betonowa, więc wysokość dz. ew. nr [...] zwiększy się jeszcze od 6 do 10 cm. Nie zostanie zachowany warunek ujemnego wpływu na wartość gleby, ponieważ z gleby uprawnej postanie bagno. Biegły stwierdził również, że w projekcie budowlanym nie zaprojektowano odwodnienia obiektu budowlanego, ani też odwodnienia działki ew. nr [...]. Wg organu na dz. ew. nr [...] poprzez budowę murku o wysokości ok. 40cm od strony dz. ew. nr [...] i nr [...], doszło do zmiany stanu wody, powodującej szkody na dz. ew. nr [...] i nr [...]. Biegły w swojej opinii wskazał na sposób zabezpieczenia działek ew. nr [...] przed szkodliwym na nie oddziaływaniem. W szczególności, że należy wzdłuż wykonanego murku od strony dz.ew.nr [...] na dz.ew.nr [...] wykonać rów nr [...] i wyłożyć korytkami betonowymi o wymiarach 35cm w dnie i 54cm w stropie oraz 40cm głębokości ze spadkiem do studzienki betonowej Z-1 o średnicy 800mm i głębokości 50cm. Studzienkę Z-1 należy zlokalizować na dz.ew.nr [...] na wysokości studzienki nr [...] Ze studzienki nr Z-1 należy odprowadzić wodę do studzienki Sk-1, wg. schematu przedstawionego na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej decyzji. Kolegium odniosło się też do zarzutów odwołania, wyjaśniając, że odwołujący się nie podniósł żadnych nowych okoliczności, które nie byłyby przedmiotem rozważań w trakcie przeprowadzonego postępowania. Nie zawierają one żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji i stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem organu I instancji, zawartym w zaskarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył D. W., zarzucając naruszenie: a) art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się przez Organ do zarzutów odwołania; b) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, tj. wydanie decyzji bez prawidłowego przeprowadzenia w sprawie dowodu z opinii biegłego i oparcie jej jedynie na opinii biegłego w zakresie pozwoleń wodnoprawnych nr upr. [...], nr upr. [...], mgr inż. M. J., podczas gdy w sprawie należało powołać biegłego z zakresu hydrologii i stosunków wodnych; c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy N. z dnia 22 marca 2023 r., podczas gdy w/w decyzja winna zostać uchylona w całości; d) art. 234 ust. 3 w zw. z art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, poprzez błędne zastosowanie tych przepisów i nie uwzględnienie okoliczności, że możliwość orzeczenia nakazów, o których mowa w art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, uwarunkowana jest wystąpieniem realnej szkody dla gruntu sąsiedniego, która nie zachodzi w sprawie, e) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji, polegający na mylnym przyjęciu przez Organ, że działania podjęte przez D. W. na działce ewid. nr [...] szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie i doprowadziły do powstania na nich szkody, podczas gdy jeszcze przed posadowieniem przez D. W. na swojej działce murku na działkach ewid. nr [...] zalegała woda, a ponadto przebiegająca po działce Skarżącego, również wzdłuż wybudowanego murku, rura drenażowa pośrednio odprowadza również wodę z działek sąsiednich, tj. działek ewid. nr [...], a zatem korzystnie wpływa na nieruchomości należące do M. S. i S. H.. W uzasadnieniu skargi, podniesiono, iż w niniejszej sprawie, do zbadania, czy rzeczywiście doszło do zmiany stosunków wodnych w związku z działaniem Skarżącego, należało powołać biegłego z zakresu hydrologii i stosunków wodnych. Jeszcze przed posadowieniem przez D. W. na swojej działce murku, na działkach ewid. nr [...] zalegała woda, a ponadto przebiegająca po działce Skarżącego, również wzdłuż wybudowanego murku, rura drenażowa pośrednio odprowadza również wodę z działek sąsiednich, tj. działek ewid, nr [...], a zatem korzystnie wpływa na nieruchomości należące do M. S. i S. H.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew jej zarzutom, stan faktyczny w niniejszej sprawy został ustalony prawidłowo i wyczerpująco, a organ zastosował należycie obowiązujące przepisy prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, że stan faktyczny jest w niniejszym wypadku niemal oczywisty i w sposób nie budzący wątpliwości wynika zarówno z opinii biegłego, jak również z pozostałego materiału dowodowego, w szczególności z obszernej dokumentacji fotograficznej. Wynika z niego, że skarżący podniósł teren swojej działki oraz wykonał podmurówkę pod jej ogrodzenie, czym doprowadził do zmiany stosunków wodnych, uniemożliwiając dotychczasowy przepływ wód opadowych, które zablokowane przez podmurówkę i podniesienie dotychczasowego poziomu jego działki, nie mając gdzie spłynąć, tworzą na działkach uczestników zastoisko wodne. Powstanie zastoiska wodnego (zdjęcia nr 7, 8 czy 11 w aktach organu I instancji) należy natomiast kwalifikować jako szkodliwe oddziaływanie na działki uczestników w rozumieniu art. 234 ust. 3 prawa wodnego. Jego powstanie uniemożliwia bowiem dotychczasowe i zgodne z gospodarczym/rolnym przeznaczeniem wykorzystanie tych fragmentów działek. Podkreślenia przy tym wymaga, że aby przepis art. 234 ust. 3 prawa wodnego znalazł zastosowanie, działanie szkodliwe wskutek zmiany stosunków wodnych nie musi przybrać określonych znacznych rozmiarów, a wystarczy że zmiana ta oddziaływuje szkodliwie na działki sąsiednie. W/w przepis stanowi bowiem, że: "Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności". Do zastosowania tego przepisu nie jest zatem konieczne wyrządzenie wymiernej majątkowej szkody, a wystarczy szkodliwe oddziaływanie wskutek dokonania zmiany stosunków wodnych. A to w okolicznościach niniejszej sprawy jest oczywiste. Uczestnicy nie mogą bowiem wykorzystywać zalanego fragmentu działek ani jako miejsca wypasu, ani upraw, ani też jako fragmentu ciągu komunikacyjnego do położonych dalej pól, tak jak to wykorzystywali dotychczas. Co się tyczy samej opinii to nie budzi ona żadnych zastrzeżeń co do jej rzetelności i logiki, jest wyczerpująca i jednoznaczna, poparta pozostałym materiałem dowodowym i sporządzona przez biegłego z zakresu postępowań wodnoprawnych. Z tych przyczyn nie ma konieczności aby zlecać wykonanie ponownej opinii biegłemu z zakresu hydrologii i stosunków wodnych. Również sam nakaz co do urządzeń jakie ma wykonać skarżący, a które mają zapobiec szkodliwemu oddziaływaniu zmiany w stosunkach wodnych, jest przekonujący i adekwatny do dokonanych zmian. W kontekście samej opinii i zarzutów jakoby skarżący nie doprowadził do takich zmian w stosunkach wodnych jakie wskazuje biegły należy podkreślić, że z projektu zagospodarowania terenu sporządzonego w jego projekcie budowlanym i wykorzystanym także przez biegłego wynika, że teren jego działki w granicy z działką nr [...] w miejscu zbliżenia do centralnego miejsca rozlewiska znajduje się na wysokości o 80 cm. niższym niż część działki nr [...] w odległości ok. 12-15 metrów od granicy z jego działką. Z mapy wynika, że cała jego działka o nr [...] znajduje się zresztą poniżej (choć na różnych poziomach) działek nr [...], a na odcinku kilkunastu metrów, w miejscu gdzie powstało rozlewisko, spadek terenu w kierunku jego działki wynosi ok. 1 metra. Z dokumentacji fotograficznej wynika natomiast jednoznacznie, że obniżenie w terenie działki skarżącego nie tylko zostało zlikwidowane ale praktycznie cała ta działka została podniesiona ponad teren działek sąsiednich (m.in. k. 18 akt organu II instancji oraz zdjęcia nr 4, czy 11 w aktach organu I instancji). W tym stanie rzeczy wskazana w opinii zmiana stosunków wodnych, spowodowanie jej przez skarżącego i jej szkodliwe oddziaływanie na działki sąsiednie nie budzi żadnych wątpliwości. Podkreślenia też wymaga, że o ile zgodnie z projektem budowlanym skarżący mógł w pewnym stopniu zmienić poziom terenu na swojej działce, to jednak projektant jednoznacznie stwierdził, że: "Projektowane ukształtowanie terenu nie wpłynie negatywnie na bilans wód działek sąsiednich. Woda opadowa zostanie odprowadzona zgodnie z naturalnym spadkiem terenu i zagospodarowana na działce na której planowana jest inwestycja." – podkreślenie własne (str. 3 projektu budowlanego, znajdującego się w aktach administracyjnych organu I instancji). W tym stanie rzeczy, kierunek naturalnego i dotychczasowego spływu wód i obowiązek ich zagospodarowania na działce skarżącego w związku z realizowaną przez niego inwestycją, wynika także z projektu budowlanego, dotyczącego tej inwestycji. Z powyższych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.