II SA/Kr 1108/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Daniel NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania I. skargę oddala II. przyznaje T. W. kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. K. wynagrodzenie w wysokości 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) płatne przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z zaliczki uiszczonej przez skarżącego w dniu [...] października 2007r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] Prezydent Miasta [...] udzielił K. i Z. K. oraz M. i T. K. pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego nr [...] w stronę północną do granicy działki, przebudowę dachu nad istniejącym budynkiem ze stropodachu na dach dwuspadowy oraz przebudowę przyłącza wodno - kanalizacyjnego na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] r. W dniu [...] r. J. G. złożył wniosek z żądaniem wznowienia postępowania w w/w sprawie, powołując się na okoliczności określone w art. 145 §1 pkt 1 i 5 kpa, tj. że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r. znak: [...] , wydaną na podstawie art. 151 §1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 §1 pkt 1 i 5, 150 §1 kpa, po rozpoznaniu sprawy o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę w/w w postępowaniu wznowionym postanowieniem z dnia [...] r. na wniosek J. G., odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia [...] r. zażądano od J. G. dostarczenia dowodu, tj. prawomocnego orzeczenia sądu lub innego właściwego organu potwierdzającego fakt, że projekt rozbudowy został przedłożony w wersji zafałszowanej, czyli dowodu na to, że istnieją rozbieżności pomiędzy projektem elewacji a przekrojem budynku. Jednak nie zostały dostarczone żadne dowody potwierdzające zaistnienie okoliczności określonych art. 145 §1 pkt 1 i 5 kpa. Ewentualne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczy realizacji budowy, a nie postępowania związanego z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, co podlega kompetencjom Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nie może stanowić przesłanki będącej podstawą do wznowienia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Organ wskazał też, że postępowanie prowadzone przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] zostało zakończone decyzją z dnia [...] r. umarzającą postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od decyzji z dnia [...] r. o pozwoleniu na rozbudowę, ponieważ nie zachodzą okoliczności określone w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W związku ze złożonym przez J. G. odwołaniem decyzja nie jest ostateczna. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...] wniósł J. G., zarzucając, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa i obowiązujących w tym zakresie przepisów, a w szczególności poprzez usankcjonowanie możliwości takiego sposobu opracowania planów budowlanych, aby możliwa była rozbieżność rzutów architektonicznych projektowanego obiektu nawiązujących do istniejących już obiektów budowlanych i otoczenia (art. 4 i art. 34 Prawa budowlanego) - w stosunku do części konstrukcyjno - budowlanej, gdzie rozrysowane są przekroje budowli i naniesione są wszelkie wymagane wymiary, w tym wysokość obiektu. Zdaniem odwołującego się w tym stanie rzeczy zarówno inwestor, jak też organy administracyjno - kontrolne mają możliwość dogodnej dla siebie interpretacji w rzeczywistości dwóch różnych projektów obiektów budowlanych, a dotyczących tej samej inwestycji.: Odwołujący się wskazał też, że występują rozbieżności w projekcie budowlanym pomiędzy rysunkami przedstawiającymi planowaną rozbudowę budynku w zakresie jego wysokości. Podkreślił również, iż podstawą wyrażenia przez niego zgody na planowaną inwestycję były znane mu zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego dla miasta [...], co znalazło potwierdzenie w zapisie załącznika do WZiZT. Zostało tam stwierdzone, że warunki obowiązujące w strefie [...] zabraniają "przekroczenia gabarytu zabudowy charakterystycznego dla danego miejsca" oraz zobowiązują do utrzymania harmonijności w widokach panoramicznych, tj. odnośnie ochrony gabarytu i formy. Stan taki, jaki jest obecnie, a także planowana nadbudowa czwartej kondygnacji nad budynkiem nr [...] w sposób istotny nie tylko odbiega od rzutu architektonicznego planów w zakresie nawiązania do już istniejącej zabudowy, ale w sposób istotny pomniejsza wartość nieruchomości odwołującego się wskutek bezpośredniego sąsiedztwa tak wysokiej zabudowy. Zabudowa ta zacieniać będzie przez większą część dnia nieruchomość na znacznej powierzchni. Zostanie też stworzone istotne ograniczenie w swobodnym dysponowaniu własnością, a to wskutek niemożności rozbudowy budynku odwołującego się w stronę południową i zachodnią działki. Odwołujący się zarzucił też istotne uchybienia w toczącym się od [...] r. postępowaniu, co spowodowało jego przewlekłość, m.in. wskutek zupełnego braku postępowania dowodowego ze strony urzędu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wznowienie postępowania jest instytucją proceduralną, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jedynie w przypadku, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa). Warunkiem wznowienia postępowania jest, aby nowa okoliczność miała istotne znaczenie dla sprawy i istniała w dniu wydania decyzji, przy czym nie była znana organowi, który tę decyzję wydał. Argument wnioskującego dotyczący niespójności rysunków nr [...] i [...] w dokumentacji technicznej nie jest okolicznością, o której organ udzielający pozwolenie na budowę nie wiedział w dniu wydania decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że nie jest prawdą, że okoliczność ta ujawniła się dopiero po zatwierdzeniu dokumentacji. Projekt techniczny w takiej formie znany był organowi I instancji. Nie ujawniono też żadnych innych nowych okoliczności, o których mowa w art. 145 kpa. Fałszerstwo projektu rozbudowy budynku przy ul. [...], aby mogło stanowić podstawę orzekania w trybie wznowienia postępowania, musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. W ocenie organu odwoławczego pozostałe argumenty odwołania nie zasługują na uwzględnienie w niniejszym postępowaniu, gdyż nie stanowią dowodów potwierdzających zaistnienie okoliczności określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa i mogły być jedynie przedmiotem zwykłego postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wniósł J. G., podnosząc zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i zarzucając, że nie zostały one rozpatrzone przez organ odwoławczy. W uzupełnieniu skargi podano również, że rozbudowany budynek jest wykorzystywany dla celów usługowych niezgodnych z określonymi w warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na zarzuty skarżącego uczestnik Z. K. podniósł, że przedmiotowa rozbudowa został wykonana zgodnie z warunkami zabudowy oraz projektem technicznym, nie spowodowała różnicy wysokości pomiędzy sąsiednimi budynkami ani też zacienienia budynku skarżacego. Podkreślił też, że skarżący dysponuje dogodnym dojazdem poprzez ulicę [...] jak również przez ulice [...] oraz [...]. Kurator nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz uchylenie postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania. Podniósł wprawdzie, że zarzut wnioskodawcy, jakoby wyszły na jaw nowe okoliczności bądź dowody, nieznane wcześniej organowi, jest chybiony, ponieważ rozbieżności były zawarte w projekcie budowlanym, a zatem dokumencie, znanym organowi w trakcie rozpatrywania sprawy. Niemniej jednak stwierdził, że organy, rozpatrujące wniosek o wznowienie postępowania, dopuściły się szeregu uchybień odnośnie drugiej ze wskazanych podstaw z art. 145 kpa, a mianowicie przesłanki fałszywych dowodów, ponieważ w przypadku braku orzeczenia o fałszywości dowodów, zasadą powinno być wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 kpa, a jeżeli Prezydent Miasta [...] uznał, że sfałszowanie dowodu jest oczywiste, winien był powołać art. 145 § 2 kpa w podstawie prawnej rozstrzygnięcia oraz wskazać, z jakich powodów wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, pomimo braku orzeczenia sądu bądź innego organu, stwierdzającego sfałszowanie dokumentu. Zdaniem kuratora, jeżeli jednak organ pierwszej instancji wznowił już postępowanie administracyjne na tej podstawie, winien konsekwentnie doprowadzić do wyjaśnienia, czy dowody rzeczywiście zostały sfałszowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. W przedmiotowej sprawie kontroli ze strony Sądu podlega decyzja wydana w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jest instytucją umożliwiającą przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Ponieważ stwarza to możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, zastosowanie tego trybu jest uzależnione od zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 145 i 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia na rozbudowę budynku, wskazując jako podstawę okoliczność, że dowody (a konkretnie projekt rozbudowy), w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 kpa) oraz że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Należy podkreślić, że okoliczności oraz dowody wskazane przez stronę jako podstawy wznowienia postępowania podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie w oparciu o zasadę określoną w art. 80 kpa, czyli biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego. Zatem organ jest obowiązany do oceny wiarygodności dowodów zgłaszanych przez stronę domagającą się wznowienia postępowania. Odnośnie podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją opartą na fałszywych dowodach warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia tej przesłanki jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ lub też oczywistość zaistnienia fałszerstwa. Wyniki przeprowadzonego w ramach postępowania wznowieniowego postępowania dowodowego wskazują, że nie jest zasadne twierdzenie skarżącego o fałszywości dokumentów, na których opierał się organ wydający pozwolenie na rozbudowę. Zaznaczyć trzeba, że samo stwierdzenie wadliwości projektu, nawet gdyby taka sytuacja zaistniała, nie jest równoznaczne z jego fałszywością. Dlatego też Sąd uznał, że organy prowadzące postępowanie wznowieniowe prawidłowo przyjęły, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Jeżeli chodzi o przesłankę wznowieniową w postaci wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub dowodów, art. 145 § 1 pkt 5 kpa wyraźnie stanowi, że te okoliczności lub dowody powinny być "istniejące w dniu wydania decyzji" oraz "nieznane organowi, który wydał decyzję". W przedmiotowej sprawie jako nowa okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania traktowana jest różnica wysokości rozbudowanego budynku na rysunkach przedstawiających elewację budynku oraz przekrój budynku. Zdaniem Sądu istotnie taka różnica zachodzi, jednakże z akt sprawy jednoznacznie wynika, że okoliczność ta była znana organowi wydającemu pozwolenie na rozbudowę. Zatem nie jest to okoliczność, o której mowa w art. 145 § pkt 5 kpa, stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania. Należy podkreślić, że taka rozbieżność stanowi niewątpliwie wadę, jaką dotknięte jest postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, jednakże nie jest to podstawa do wznowienia postępowania. Katalog przyczyn uzasadniających wznowienie postępowania, zawarty w Kodeksie postępowania administracyjnego, ma charakter zamknięty i wyczerpujący. Skoro zatem rozbieżności w treści projektu, dotyczące wysokości rozbudowywanego budynku, były znane organowi wydającemu decyzję o pozwoleniu na budowę, który miał możliwość i obowiązek zapoznania się z projektem budowlanym, nie mogą skutkować wznowieniem postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Dlatego też należy uznać, że organy prowadzące postępowanie wznowieniowe prawidłowo przyjęły, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ujawnienia się nowych istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów nieznanych organowi, który wydał decyzję objętą wnioskiem o wznowienie postępowania. Odnośnie zarzutu podniesionego przez skarżącego, że doszło do zmiany przeznaczenia przedmiotowego budynku z mieszkalnego na usługowy, podkreślić trzeba, że kwestia ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, które dotyczy zasadności wznowienia postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Natomiast kontrola dopuszczalności zmiany przeznaczenia budynku, podobnie jak badanie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, jest dokonywane w odrębnych postępowaniach administracyjnych i należy do właściwości organów nadzoru budowlanego. Skoro organy administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy stwierdziły brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a kpa, zasadnie odmówiły uchylenia decyzji dotychczasowej zgodnie z art. 151 § 1 kpa. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił jako bezzasadną.